рд╣реИрд▓реЛ рджреЛрд╕реНрддреЛрдВ,┬аaffairscloud.com┬ардореЗрдВ рдЖрдкрдХрд╛ рд╕реНрд╡рд╛рдЧрдд рд╣реИред рд╣рдо рдпрд╣рд╛рдВ рдЖрдкрдХреЗ рд▓рд┐рдП 1 & 2 рдЬрдирд╡рд░реА 2020┬ардХреЗ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рдХрд░рдВрдЯ рдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ рдХреЛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдЕрдЦрд╝рдмрд╛рд░реЛрдВ рдЬреИрд╕реЗ рдж рд╣рд┐рдВрджреВ, рдж рдЗрдХреЛрдиреЙрдорд┐рдХ рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕, рдкреАрдЖрдИрдмреА, рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕ рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛, рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдЯреБрдбреЗ, рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рдПрдХреНрд╕рдкреНрд░реЗрд╕, рдмрд┐рдЬрдиреЗрд╕ рд╕реНрдЯреИрдВрдбрд░реНрдб,рдЬрд╛рдЧрд░рдг рд╕реЗ рдЪреБрди рдХрд░рдХреЗ рдПрдХ рдЕрдиреВрдареЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкреЗрд╢ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред рд╣рдорд╛рд░реЗ┬аCurrent Affairs┬ард╕реЗ рдЖрдкрдХреЛ рдмреИрдВрдХрд┐рдВрдЧ, рдмреАрдорд╛, рдпреВрдкреАрдПрд╕рд╕реА, рдПрд╕рдПрд╕рд╕реА, рд╕реАрдПрд▓рдПрдЯреА, рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рд╕рднреА рдкреНрд░рддрд┐рдпреЛрдЧреА рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рдЕрдЪреНрдЫреЗ рдЕрдВрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдорд┐рд▓реЗрдЧреА
Click here for Current Affairs December 31 2019

INDIAN AFFAIRS
5 рд╡рд╛рдБ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд▓реАрдЧ 2020: рдЗрдВрджреМрд░ 10 рд▓рд╛рдЦ + рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╢реАрд░реНрд╖ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА (MoS- рдЗрдВрдбрд┐рдкреЗрдВрдбреЗрдВрдЯ рдЪрд╛рд░реНрдЬ) рд╣рд╛рдЙрд╕рд┐рдВрдЧ рдПрдВрдб рдЕрд░реНрдмрди рдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ (MoHUA) рд╢реНрд░реА рд╣рд░рджреАрдк рд╕рд┐рдВрд╣ рдкреБрд░реА рдиреЗ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рдПрдХ рдЗрд╡реЗрдВрдЯ рдореЗрдВ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд▓реАрдЧ 2020 (рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1 рдФрд░ рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2) рдХреЗ рдкрд░рд┐рдгрд╛рдореЛрдВ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА рд╣реИред рдЖрдпреЛрдЬрди рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди, рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг 2020 (рд╢рд╣рд░реА рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫрддрд╛ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг) рдХрд╛ 5 рд╡рд╛рдВ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг , рдЬрд┐рд╕реЗ 4 рдЬрдирд╡рд░реА 2020 рд╕реЗ рд╢реБрд░реВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рд╣реИ, рдХреЛ рднреА рд░реЛрд▓ рдЖрдЙрдЯ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред рдпрд╣ рднреА рдзреНрдпрд╛рди рджрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдП рдХрд┐ рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓ рдиреЗ рдЕрдХреЗрд▓реЗ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд▓реАрдЧ 2020 рдореЗрдВ рднрд╛рдЧ рдирд╣реАрдВ рд▓рд┐рдпрд╛ред
рд░реИрдВрдХрд┐рдВрдЧ:
i.> 10 рд▓рд╛рдЦ рдЖрдмрд╛рджреА: 10 рд▓рд╛рдЦ рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╢реНрд░реЗрдгреА рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ, рдЗрдВрджреМрд░ 1 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдФрд░ 2 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рджреЛрдиреЛрдВ рдореЗрдВ рдкреНрд░рдердо рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд░рд╣рд╛ред
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1 : рдЗрдВрджреМрд░ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдХреНрд░рдорд╢рдГ рджреВрд╕рд░реЗ рдФрд░ рддреАрд╕рд░реЗ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рднреЛрдкрд╛рд▓ (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) рдФрд░ рд╕реВрд░рдд (рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд) рдерд╛ред
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2: рдЗрдВрджреМрд░ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдХреНрд░рдорд╢рдГ рджреВрд╕рд░реЗ рдФрд░ рддреАрд╕рд░реЗ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд░рд╛рдЬрдХреЛрдЯ (рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд) рдФрд░ рдирд╡реА рдореБрдВрдмрдИ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) рдерд╛ред
ii.1-10 рд▓рд╛рдЦ рдХреА рдЖрдмрд╛рджреА: 1-10 рд▓рд╛рдЦ рдЖрдмрд╛рджреА рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ, рдЬрдорд╢реЗрджрдкреБрд░ (рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб) 1 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдФрд░ 2 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рджреЛрдиреЛрдВ рдореЗрдВ рдкреНрд░рдердо рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд░рд╣рд╛ред
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1: рдЬрдорд╢реЗрджрдкреБрд░ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА (рджрд┐рд▓реНрд▓реА) рдФрд░ рдЦрд░рдЧреЛрди (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) рдХреНрд░рдорд╢рдГ 2 рдФрд░ 3 рд╡реЗрдВ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рдерд╛ред
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2: рдЬрдорд╢реЗрджрдкреБрд░ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЪрдВрджреНрд░рдкреБрд░ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) рдФрд░ рдЦрд░рдЧреЛрди (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) рдХреНрд░рдорд╢рдГ 2 рдФрд░ 3 рд╡реЗрдВ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рдерд╛ред
iii.рдХреИрдВрдЯреЛрдирдореЗрдВрдЯ рдмреЛрд░реНрдб рд░реИрдВрдХрд┐рдВрдЧ:
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1: рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1 рдореЗрдВ рдЫрд╛рд╡рдиреА рдмреЛрд░реНрдб рд░реИрдВрдХрд┐рдВрдЧ рдореЗрдВ, рддрдорд┐рд▓рдирд╛рдбреБ (рд╕реЗрдВрдЯ рдереЛрдорд╕ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдХреИрдВрдЯ) рдкреНрд░рдердо рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд░рд╣рд╛, рдЬрд┐рд╕рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (рдЭрд╛рдВрд╕реА рдХреИрдВрдЯ) рдФрд░ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА (рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХреИрдВрдЯ) рдХрд╛ рд╕реНрдерд╛рди рд░рд╣рд╛ред
- рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2 : рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2 рдореЗрдВ, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдкрд╣рд▓реЗ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░, рдЙрд╕рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (рдЭрд╛рдВрд╕реА рдХреИрдВрдЯ) рдФрд░ рдкрдВрдЬрд╛рдм (рдЬрд╛рд▓рдВрдзрд░)ред
рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд▓реАрдЧ 2020 (рдПрд╕рдПрд╕ рд▓реАрдЧ 2020):
i.рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп : рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫрддрд╛ рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЗ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рди рдХрд╛ рдореВрд▓реНрдпрд╛рдВрдХрди рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред
ii.рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп рд╡рд┐рднрд╛рдЬрди рдФрд░ рд╕реНрдХреЛрд░: рдПрд╕рдПрд╕ рд▓реАрдЧ 2020 рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдХреЗ рд▓рд┐рдП 2000 рдЕрдВрдХреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде 3 рддрд┐рдорд╛рд╣рд┐рдпреЛрдВ рдпрд╛рдиреА рдЕрдкреНрд░реИрд▓-рдЬреВрди, рдЬреБрд▓рд╛рдИ-рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ рдФрд░ рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░-рджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2019 рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
iii.рдореВрд▓реНрдпрд╛рдВрдХрди : 12 рд╕реЗрд╡рд╛ рд╕реНрддрд░ рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рд╕рдВрдХреЗрддрдХреЛрдВ рдкрд░ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХреЛрдВ рдХреА рдорд╛рдиреНрдпрддрд╛ рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╢рд╣рд░реЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдПрд╕рдмреАрдПрдо-рдпреВ (рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рднрд╛рд░рдд рдорд┐рд╢рди- рд╢рд╣рд░реА; рдорд╛рд╕рд┐рдХ рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2014) рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдПрдордЖрдИрдПрд╕ (рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рд╕реВрдЪрдирд╛ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА) рдХреЗ рдорд╛рд╕рд┐рдХ рдЕрдкрдбреЗрд╢рди рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рдЕрдВрдХреЛрдВ рдХрд╛ рдореВрд▓реНрдпрд╛рдВрдХрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
iv.рд░реИрдВрдХ рд╢реНрд░реЗрдгреА: рд░реИрдВрдХреЛрдВ рдХреЛ рджреЛ рд╢реНрд░реЗрдгрд┐рдпреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реМрдВрдкрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рд╡реЗ рдПрдХ рд▓рд╛рдЦ рдФрд░ рдЙрд╕рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдЖрдмрд╛рджреА рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░ рд╣реИрдВ (рджреЛ рдЙрдк-рд╢реНрд░реЗрдгрд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде, рдЕрд░реНрдерд╛рддреН 1-10 рд▓рд╛рдЦ рдФрд░ 10 рд▓рд╛рдЦ рдФрд░ рдКрдкрд░) рдФрд░ 1 рд▓рд╛рдЦ рд╕реЗ рдХрдо рдЖрдмрд╛рджреА рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░ (1 рд▓рд╛рдЦ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╢реНрд░реЗрдгреА рдХреЗ рддрд╣рдд) рдЬрд╝реЛрди рдФрд░ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд░ рджрд┐рдП рдЧрдП рд╣реИрдВ)ред
- 4 рдЬрдирд╡рд░реА рд╕реЗ 31 рдЬрдирд╡рд░реА 2020 рддрдХ рдХрд┐рдП рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рдореЗрдВ рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореВрд▓реНрдпрд╛рдВрдХрди рдХреЗ 25% рд╡реЗрдЯреЗрдЬ рдХреЛ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рд╣реИред
v.рдкреНрд░рдореБрдЦ рдкреИрд░рд╛рдореАрдЯрд░: рдПрд╕рдПрд╕ 2020 рдорд╛рдкрджрдВрдбреЛрдВ рдореЗрдВ, рдЕрдкрд╢рд┐рд╖реНрдЯ рдЬрд▓ рдЙрдкрдЪрд╛рд░ рдФрд░ рдкреБрди: рдЙрдкрдпреЛрдЧ, рдФрд░ рдорд▓ рдХреАрдЪрдбрд╝ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рдХреЛ рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рдорд╣рддреНрд╡ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдЗрд╕ рд╕рдВрдмрдВрдз рдореЗрдВ, ODF + (Open Defecation Free +), ODF ++ рдФрд░ рд╡рд╛рдЯрд░ + рдкреНрд▓рд╕ рдкреНрд░реЛрдЯреЛрдХреЙрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рдореЗрдВ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдХ рджрд╕реНрддрд╛рд╡реЗрдЬреЛрдВ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рдо рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
vi.рдкреНрд░рдерд╛рдУрдВ рдХреЗ рдЕрдЪреНрдЫреЗ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдЧрддрдХрд░рдг рдХреЛ рд╕рдХреНрд╖рдо рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрдЪрд░рд╛ рдореБрдХреНрдд рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реНрдЯрд╛рд░ рд░реЗрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░реЛрдЯреЛрдХреЙрд▓ рдЬреИрд╕реЗ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдЕрдиреНрдп рдирд╡реАрди рдврд╛рдВрдЪреЗ рднреА рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рдореЗрдВ рд▓рд╛рдЧреВ рдХрд┐рдП рдЬрд╛ рд░рд╣реЗ рд╣реИрдВред
- рд╕реЙрд▓рд┐рдб рд╡реЗрд╕реНрдЯ рдореИрдиреЗрдЬрдореЗрдВрдЯ: 60% рд╕реЙрд▓рд┐рдб рд╡реЗрд╕реНрдЯ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рдкреНрд░реЛрд╕реЗрд╕ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд░рд╣рд╛ рд╣реИ, рдЬрдмрдХрд┐ 96% рд╡рд╛рд░реНрдбреНрд╕ рдЙрди рдбреЛрд░-рдЯреВ-рдбреЛрд░ рдХрд▓реЗрдХреНрд╢рди рдХрд╛ рдЕрднреНрдпрд╛рд╕ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
vii.рд╕рд░рдХрд╛рд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп
- 2022 рддрдХ рдПрдХрд▓ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдореБрдХреНрдд рднрд╛рд░рддред
- рд╕рдбрд╝рдХ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдореЗрдВ рдкреБрди: рдкреНрд░рдпреЛрдЬреНрдп рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реАрдореЗрдВрдЯ рд╡рд┐рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рд╕рдВрдШ (CMA) рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд░рд╛рдЬрдорд╛рд░реНрдЧ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (NHAI) рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╕рд╣рдпреЛрдЧред
- рдХрдЪрд░рд╛ рдХреИрдлреЗ рдХрд╛ рдкрд░рд┐рдЪрдп (рд╡рд╣ рд╕реНрдерд╛рди рдЬрд╣рд╛рдБ рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдХрдЪрд░реЗ рдХреЗ рдмрджрд▓реЗ рдореЗрдВ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рднреЛрдЬрди рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИ)ред
- 100% рдкреНрд░рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг рдФрд░ рдареЛрд╕ рдХрдЪрд░реЗ рдХрд╛ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рдд рдирд┐рдкрдЯрд╛рдиред
viii.рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рдЙрдкрд▓рдмреНрдзрд┐рдпрд╛рдВ:
- рднрд╛рд░рддреАрдп рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ 937 рдУрдбреАрдПрдл + рдФрд░ 328 рд╢рд╣рд░ рдУрдбреАрдПрдл ++ рд╣реИрдВред
- 2,300 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ 57,000 рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рд╢реМрдЪрд╛рд▓рдп рдмреНрд▓реЙрдХ Google рдорд╛рдирдЪрд┐рддреНрд░ рдкрд░ рдореИрдк рдХрд┐рдП рдЧрдП рд╣реИрдВред
- рдХрдЪрд░рд╛ рдореБрдХреНрдд рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реНрдЯрд╛рд░ рд░реЗрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░реЛрдЯреЛрдХреЙрд▓ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ, 57 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЛ 3-рд╕реНрдЯрд╛рд░ рдХрд╛ рджрд░реНрдЬрд╛ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ, рдЬрдмрдХрд┐ 4 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЛ 5- рд╕реНрдЯрд╛рд░ рдХрд╛ рджрд░реНрдЬрд╛ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
ix.рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХреЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреНрд░рддрд┐рдкреБрд╖реНрдЯрд┐:
SS2020 рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рдХрд╛ рд╕рддреНрдпрд╛рдкрди рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХреЛрдВ рд╕реЗ рдкреНрд░рддреНрдпрдХреНрд╖ рдкреНрд░рддрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛рдУрдВ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред 4 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рд╕реЗ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХреЛрдВ рдХреЛ 1969 рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫреНрддрд╛ рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди (1969), рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫрд╛ рдРрдк, рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг 2020 рдкреЛрд░реНрдЯрд▓, рдЖрдЙрдЯрдмрд╛рдЙрдВрдб рдХреЙрд▓ рдФрд░ рд╡реЛрдЯ рдлреЙрд░ рдпреЛрд░ рд╕рд┐рдЯреА рдРрдк рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдлреАрдбрдмреИрдХ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
рдкрд┐рдЫрд▓рд╛ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг:
- рдкрд╣рд▓рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг: ‘рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗ -2016 тАЩ(рдПрд╕рдПрд╕ 2016) рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд░реЗрдЯрд┐рдВрдЧ рдЬрдирд╡рд░реА 2016 рдореЗрдВ 73 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
- рджреВрд╕рд░рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг: рдЬрдирд╡рд░реА-рдлрд░рд╡рд░реА 2017 рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдП рдЧрдП ‘рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг 2017’ рдХреЗ рдмрд╛рдж 1 рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг рдФрд░ рдЗрд╕рдХреЗ рдмрд╛рдж 434 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЛ рд╕реНрдерд╛рди рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред
- рддреАрд╕рд░рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг: рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг 2018 рдореЗрдВ 66 рджрд┐рдиреЛрдВ рдореЗрдВ 4,203 рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдХреЛ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд░рдХреЗ рдПрдХ рдмрдбрд╝рд╛ рд╕реБрдзрд╛рд░ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛, рдФрд░ рдпрд╣ рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдореЗрдВ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рдЕрдЦрд┐рд▓ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫрддрд╛ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рдмрди рдЧрдпрд╛, рдЬрд┐рд╕рдиреЗ рд▓рдЧрднрдЧ 40 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдХреЛ рдкреНрд░рднрд╛рд╡рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ред
- рдЪреМрдерд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг: 4237 рд╢рд╣рд░ 4рд╡реЗрдВ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдП рдЧрдП, рдпрд╛рдиреА 2019 рдореЗрдВ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдгред рдпрд╣ рдкреВрд░реА рддрд░рд╣ рд╕реЗ рдбрд┐рдЬреАрдЯрд▓ рдкреЗрдкрд░рд▓реЗрд╕ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рдерд╛ред
- рдЬрдмрдХрд┐ рдореИрд╕реВрд░реБ рдПрд╕рдПрд╕ 2016 рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рд╕рдмрд╕реЗ рд╕рд╛рдл рд╢рд╣рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЙрднрд░рд╛, рдЗрдВрджреМрд░ рдмрд╛рдХреА рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рдмрд╕реЗ рд╕рд╛рдл рд╢рд╣рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЙрднрд░рд╛ред рдЕрдзрд┐рдХ рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдпрд╣рд╛рдВ рдХреНрд▓рд┐рдХ рдХрд░реЗрдВ
рдПрд╕рдПрд╕ рд▓реАрдЧ 2020 рд░реИрдВрдХ:
| рдкрдж | рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░> 10 рд▓рд╛рдЦ | |
| рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1 | рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2 | |
| 1 | рдЗрдВрджреМрд░ (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) | рдЗрдВрджреМрд░ |
| 2 | рднреЛрдкрд╛рд▓ (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) | рд░рд╛рдЬрдХреЛрдЯ (рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд) |
| 3 | рд╕реВрд░рдд (рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд) | рдирд╡реА рдореБрдВрдмрдИ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) |
| рдкрдж | 1-10 рд▓рд╛рдЦ рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░ | |
| рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 1 | рдХреНрд╡рд╛рд░реНрдЯрд░ 2 | |
| 1 | рдЬрдорд╢реЗрджрдкреБрд░ (рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб) | рдЬрдорд╢реЗрджрдкреБрд░ |
| 2 | рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА (рджрд┐рд▓реНрд▓реА) | рдЪрдВрджреНрд░рдкреБрд░ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) |
| 3 | рдЦрд░рдЧреЛрди (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) | рдЦрд░рдЧреЛрди (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) |
рдЖрд╡рд╛рд╕ рдФрд░ рд╢рд╣рд░реА рдорд╛рдорд▓реЛрдВ рдХреЗ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoHUA) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 1952
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реАред
рд╕рдЪрд┐рд╡– рд╢реНрд░реА рджреБрд░реНрдЧрд╛ рд╢рдВрдХрд░ рдорд┐рд╢реНрд░рд╛ред
2019-2025 рдиреЗрд╢рдирд▓ рдЗрдиреНрдлреНрд░рд╛рд╕реНрдЯреНрд░рдХреНрдЪрд░ рдкрд╛рдЗрдкрд▓рд╛рдЗрди рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯ: 102 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪреЗ рдХреА рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд░рдг
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╡рд┐рддреНрдд рдордВрддреНрд░реА рд╢реНрд░реАрдорддреА рдирд┐рд░реНрдорд▓рд╛ рд╕реАрддрд╛рд░рдордг рдиреЗ 2024-25 рддрдХ $ 5 рдЯреНрд░рд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрд░реНрдерд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 2019-2025 (рдПрдирдЖрдИрдкреА 2019-25) рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдиреЗрд╢рдирд▓ рдЗрдиреНрдлреНрд░рд╛рд╕реНрдЯреНрд░рдХреНрдЪрд░ рдкрд╛рдЗрдкрд▓рд╛рдЗрди рдкрд░ рдЯрд╛рд╕реНрдХ рдлреЛрд░реНрд╕ рдХреА рдПрдХ рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯ рдЬрд╛рд░реА рдХреАред рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдорд╛рдорд▓реЛрдВ рдХреЗ рд╕рдЪрд┐рд╡ рдЕрддрдиреБ рдЪрдХреНрд░рд╡рд░реНрддреА рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдореЗрдВ рдЯрд╛рд╕реНрдХ рдлреЛрд░реНрд╕ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рдВрдХрд▓рд┐рдд рд╕реВрдЪрдирд╛ рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░, рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдкреВрдВрдЬреАрдЧрдд рд╡реНрдпрдп рдкрд░ 2020 рд╕реЗ 2025 рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди 102 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХрд╛ рдЕрдиреБрдорд╛рди рд▓рдЧрд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдкреВрдВрдЬреА рд╡реНрдпрдп рдХреЗрдВрджреНрд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рд╛рдЭрд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред рд░рд╛рдЬреНрдп рдФрд░ рдирд┐рдЬреА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреНрд░рдорд╢рдГ 39:39:22 рдХреЗ рдЕрдиреБрдкрд╛рдд рдореЗрдВ рд╣реИрдВред рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░ рд╕реЗ рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯ рдЗрд╕ рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рд╣реИ:
10 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреА рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛:
102 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреА рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛ рдореЗрдВ рд╕реЗ, 42.7 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ (42%) рдореВрд▓реНрдп рдХреА рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдБ рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рд┐рдд рдХреА рдЬрд╛ рд░рд╣реА рд╣реИрдВ, рдЬрдмрдХрд┐ 32.7 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ (32%) рдХреА рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдБ рдЕрд╡рдзрд╛рд░рдгрд╛ рдХреЗ рдЪрд░рдг рдореЗрдВ рд╣реИрдВ рдФрд░ рдмрд╛рдХреА рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХреЗ рдЕрдзреАрди рд╣реИрдВред
рдПрдирдЖрдИрдкреА 2025 рджрд░реНрд╢рди:
2020 рд╕реЗ 2025 рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди, рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪреЗ рдореЗрдВ рдЕрдиреБрдорд╛рдирд┐рдд рдкреВрдВрдЬреАрдЧрдд рд╡реНрдпрдп рдХрд╛ рд▓рдЧрднрдЧ 70% рдКрд░реНрдЬрд╛ (24%), рд╕рдбрд╝рдХ (19%), рд╢рд╣рд░реА (16%), рдФрд░ рд░реЗрд▓рд╡реЗ (13%) рдЬреИрд╕реЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИред рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдиреЗ рд╡рд░реНрд╖ 2025 рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд▓рдХреНрд╖реНрдп / рджрд░реНрд╢рди рдирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рд┐рдд рдХрд┐рдП рд╣реИрдВред рд╡реЗ рдЗрд╕ рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рд╣реИрдВ:
i.рд╕рдбрд╝рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдлрдВрдб рдЖрд╡рдВрдЯрди: 1,963,943 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рд╣реИред
- рд╡рд┐рдЬрди: рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд░рд╛рдЬрдорд╛рд░реНрдЧ (рдПрдирдПрдЪ) рдХреА рдХреБрд▓ рд▓рдВрдмрд╛рдИ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рдХрд░99 рд▓рд╛рдЦ рдХрд┐рдореА рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдП, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ рдХреБрд▓ рдПрдирдПрдЪ рдХрд╛ 10% (20000 рдХрд┐рдореА) рдкреНрд░рдореБрдЦ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЧрд▓рд┐рдпрд╛рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╣реЛрдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПред рдлрд╛рд╕реНрдЯреИрдЧ рдФрд░ рдЖрд░рдПрдлрдЖрдИрдбреА (рд░реЗрдбрд┐рдпреЛ рдлреНрд░реАрдХреНрд╡реЗрдВрд╕реА рдЖрдЗрдбреЗрдВрдЯрд┐рдлрд┐рдХреЗрд╢рди) рдбрд┐рд╡рд╛рдЗрд╕ рдХреЛ ‘рдкреЗ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдЙрдкрдпреЛрдЧ’ рдЕрд╡рдзрд╛рд░рдгрд╛ рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рдмрдврд╝рд╛рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ NH рдХреА рд▓рдВрдмрд╛рдИ32 рд▓рд╛рдЦ рдХрд┐рдореА рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ 1,600 рдХрд┐рдореА рдХреЗ рдПрдХреНрд╕рдкреНрд░реЗрд╕рд╡реЗ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред рдПрдирдПрдЪ рдореЗрдВ рдирд┐рдЬреА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреА рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА 15% рдкрд░ рдмрд╣реБрдд рдХрдо рд╣реИред
ii.рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди: рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ54 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХрд╛ рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдФрд░ рдЙрд╕рдореЗрдВ рд╕реЗ lakh 11.7 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХрд╛ рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдмрд┐рдЬрд▓реА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
- рд╡рд┐рдЬрди: рдерд░реНрдорд▓ рдкрд╛рд╡рд░ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдХреБрд▓ рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреНрд╖рдорддрд╛ 619 рдЧреАрдЧрд╛ (рдЧреАрдЧрд╛ рд╡рд╛рдЯ), 50% рддрдХ рдерд░реНрдорд▓ рдКрд░реНрдЬрд╛ рдпреЛрдЧрджрд╛рди, 39% рдЕрдХреНрд╖рдп рдКрд░реНрдЬрд╛ рдпреЛрдЧрджрд╛рди, рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛ рдКрд░реНрдЬрд╛- 9% рдФрд░ рдкрд░рдорд╛рдгреБ рдКрд░реНрдЬрд╛- 2%ред рдЕрдХреНрд╖рдп рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреА рдЦрдкрдд рдХрд╛ рд╣рд┐рд╕реНрд╕рд╛ рдмрдврд╝рдХрд░ 19% рд╣реЛ рдЧрдпрд╛ред рдкреНрд░рддрд┐ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рдмрд┐рдЬрд▓реА рдХреА рдЦрдкрдд рдХреЛ рднреА рдмрдврд╝рд╛рдХрд░ 1,616 kWh рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рд╣реИред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рдХреБрд▓ рдмрд┐рдЬрд▓реА рдХреНрд╖рдорддрд╛ 356 рдЧреАрдЧрд╛рд╡реЙрдЯ рд╣реИ, рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХрд╛ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдерд░реНрдорд▓- 66%, рдирд╡реАрдХрд░рдгреАрдп- 22%, рд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛ -13%, рдкрд░рдорд╛рдгреБ: 2% рд╣реИред рдкреНрд░рддрд┐ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ рдмрд┐рдЬрд▓реА рдХреА рдЦрдкрдд 1,181 kWh рд╣реИред рдЕрдХреНрд╖рдп рдКрд░реНрдЬрд╛ рдХреА рдЦрдкрдд рдХрд╛ рд╣рд┐рд╕реНрд╕рд╛ 9% рд╣реИред
iii.рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди:69 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗред
- рд╡рд┐рдЬрди: рдирд┐рдЬреА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреА рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА рд╢реБрджреНрдз рдХрд╛рд░реНрдЧреЛ рд╡реЙрд▓реНрдпреВрдо рдХрд╛ 30% рд╣реЛрдирд╛ред 500 рдпрд╛рддреНрд░реА рдЯреНрд░реЗрдиреЛрдВ рдХрд╛ рдирд┐рдЬреАрдХрд░рдгред 750 рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕реНрдЯреЗрд╢рдиреЛрдВ рдХрд╛ 30% рдирд┐рдЬреАрдХрд░рдгред рдореБрдВрдмрдИ-рдЕрд╣рдорджрд╛рдмрд╛рдж рд╣рд╛рдИ-рд╕реНрдкреАрдб рд░реЗрд▓ рдХреЙрд░рд┐рдбреЛрд░ (HSR) рдХреЛ рдЪрд╛рд▓реВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдиреЗрдЯрд╡рд░реНрдХ рдХрд╛ 100% рд╡рд┐рджреНрдпреБрддреАрдХрд░рдгред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рдорд╛рд▓ рдвреБрд▓рд╛рдИ рдореЗрдВ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░реЗрд▓рд╡реЗ (IR) рдХрд╛ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдирд┐рдореНрди рдореЛрдбрд▓ рд╣рд┐рд╕реНрд╕рд╛ 33% рд╣реИред рдореМрдЬреВрджрд╛ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдиреЗрдЯрд╡рд░реНрдХ рдХрд╛ рдХреЗрд╡рд▓ 46% 31 рдорд╛рд░реНрдЪ, 2018 рддрдХ рд╡рд┐рджреНрдпреБрддреАрдХреГрдд рд╣реЛ рдЪреБрдХрд╛ рд╣реИред
iv.рдХреГрд╖рд┐ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди: 54 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗред
- рд╡рд┐рдЬрди: 22,000 рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╣рд╛рдЯреЛрдВ рдХреЛ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреГрд╖рд┐ рдмрд╛рдЬрд╛рд░ (рдЧреНрд░рд╛рдо) рдореЗрдВ рдЕрдкрдЧреНрд░реЗрдб рдХрд░рдХреЗ рдХреГрд╖рд┐ рдЖрдп рдХрд╛ рджреЛрдЧреБрдирд╛ рдХрд░рдирд╛ред 100 рд▓рд╛рдЦ рдореАрдЯреНрд░рд┐рдХ рдЯрди (рдореАрдЯреНрд░рд┐рдХ рдЯрди) рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЖрдзреБрдирд┐рдХ рд╕рд╛рдЗрд▓реЛ (рд▓рдВрдмрд╛ рдЧрдбреНрдврд╛) рдЬреЛрдбрд╝рдХрд░ рднрдВрдбрд╛рд░рдг рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪреЗ рдХреЛ рд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд┐рдд рдХрд░рдирд╛ред рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рд╕рдордп рдореМрд╕рдо рдЕрдкрдбреЗрдЯ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбреНрд░реЛрди рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рднрд╛рд░рддреАрдп рдЦрд╛рджреНрдп рдирд┐рдЧрдо (FCI) рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд25 рд▓рд╛рдЦ рдореАрдЯреНрд░рд┐рдХ рдЯрди рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХрд╛ рдЖрдзреБрдирд┐рдХ рд╕рд╛рдЗрд▓реЛ рд╣реИред
v.рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪрд╛:
- рд░реИрдВрдХ: рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рдЯреЗрд▓рд┐рдбреЗрдВрд╕рд┐рдЯреА рдореЗрдВ рдореЛрдмрд╛рдЗрд▓ рдлреЛрди рдХреЗ рдорд╛рдорд▓реЗ рдореЗрдВ 2 рд╡реЗрдВ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд╣реИ, рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп 100% рдЯреЗрд▓рд┐рдбреЗрдВрд╕рд┐рдЯреА рдХреЗ рд╕рд╛рде рдкрд╣рд▓рд╛ рд░реИрдВрдХ рд╣реИред
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди:20 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗред
- рд╡рд┐рдЬрди: 80% рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрдЯ рдкреИрдаред рдлрд┐рдирдЯреЗрдХ, рдИрдХреЙрдорд░реНрд╕ рд╕реЗрдХреНрдЯрд░ рдЖрджрд┐ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбреЗрдЯрд╛-рд╕реЗрдВрдЯрд░ рд╣рдм рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЙрднрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рджреЗрд╢
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрдЯ рдХрд╛ рдкреНрд░рд╡реЗрд╢ рдХреЗрд╡рд▓ 40% рд╣реИред
vi.рд╕рд┐рдВрдЪрд╛рдИ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди:73 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗред
- рджреГрд╖реНрдЯрд┐: рд╕реВрдХреНрд╖реНрдо рд╕рд┐рдВрдЪрд╛рдИ рдХреЗ рддрд╣рдд рдХреБрд▓ рд╕рд┐рдВрдЪрд┐рдд рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ (рдПрдирдЖрдИрдП) рдХреЗ 28% рдХреЗ рд╕рд╛рде рдХреБрд▓ рд╕рд┐рдВрдЪрд┐рдд рднреВрдорд┐ 85 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рд╣реЗрдХреНрдЯреЗрдпрд░ рд╣реИред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рд╕рд┐рдВрдЪрд╛рдИ рдХреЗ рдЕрдВрддрд░реНрдЧрдд рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ 68 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рд╣реЗрдХреНрдЯреЗрдпрд░ рд╣реИред рд╕реВрдХреНрд╖реНрдо рд╕рд┐рдВрдЪрд╛рдИ рдХреЗ рддрд╣рдд рднреВрдорд┐ рдХреБрд▓ рдПрдирдЖрдИрдП рдХрд╛ 15% рд╣реИред
vii.рд╣рд╡рд╛рдИ рдЕрдбреНрдбрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рд░реИрдВрдХ: рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдореЗрдВ рд╢реАрд░реНрд╖ 2 рдХреА рд╕реВрдЪреА рдореЗрдВ рд░рд╣рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкрдиреА рд░реИрдВрдХ рдореЗрдВ рд╕реБрдзрд╛рд░ рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рд╡реИрд╢реНрд╡рд┐рдХ рд╕реНрддрд░ рдкрд░ рддреАрд╕рд░рд╛ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рд╡рд┐рдорд╛рдирди рдмрд╛рдЬрд╛рд░ рд╣реИред
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди: тВ╣ 1.43 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ред
- рд╡рд┐рдЬрди: рдПрдпрд░рдкреЛрд░реНрдЯ рдЕрдереЙрд░рд┐рдЯреА рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ (рдПрдПрдЖрдИ) рдХреЗ рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реЗ 30-35 рд╣рд╡рд╛рдИ рдЕрдбреНрдбреЛрдВ рдХрд╛ рдирд┐рдЬреАрдХрд░рдг рдкреАрдкреАрдкреА (рдкреНрд░рд╛рдЗрд╡реЗрдЯ рдкрдмреНрд▓рд┐рдХ рдкрд╛рд░реНрдЯрдирд░реНрд╕) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред рдЙрдЪреНрдЪ рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЗрди-рд╣рд╛рдЙрд╕ рдПрдордЖрд░рдУ (рд░рдЦрд░рдЦрд╛рд╡, рдорд░рдореНрдордд рдФрд░ рдУрд╡рд░рд╣рд╛рд▓) рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдУрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рд╡рд╛рд╣рдХ рдХреА рдкрд░рд┐рдЪрд╛рд▓рди рд▓рд╛рдЧрдд рдХреЛ рдХрд╛рдлреА рдХрдо рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдПред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рднрд╛рд░рдд MRO рд╡рд┐рдорд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рджрдХреНрд╖рд┐рдг-рдкреВрд░реНрд╡ рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ, рдордзреНрдп-рдкреВрд░реНрд╡ рдпрд╛ рдпреВрд░реЛрдкреАрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдкрд░ рдирд┐рд░реНрднрд░ рд╣реИред
viii.рдмрдВрджрд░рдЧрд╛рд╣ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди: тВ╣ 1.01 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ред
- рд╡рд┐рдЬрди: рднрд╛рд░рддреАрдп рдмрдВрджрд░рдЧрд╛рд╣реЛрдВ рдХреА рдХреБрд▓ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ> 2.5 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди рдХреА рдХреБрд▓ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХрд╛ 65%ред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ 12 рдкреНрд░рдореБрдЦ рдФрд░ 200 рдЫреЛрдЯреЗ рдмрдВрджрд░рдЧрд╛рд╣ рд╣реИрдВред рднрд╛рд░рддреАрдп рдмрдВрджрд░рдЧрд╛рд╣реЛрдВ рдХреА рдХреБрд▓ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ 2 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди рдХреА рдХреБрд▓ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХрд╛ 60% рд╣реИред рднрд╛рд░рдд рд╡реЙрд▓реНрдпреВрдо рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ 95% рд╕рдореБрджреНрд░реА рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдореЗрдВ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рджреЗрддрд╛ рд╣реИ рдФрд░ 70% рдореВрд▓реНрдп рд╕реЗред
ix.рддрдВрддреНрд░рд┐рдХрд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░:
- рдирд┐рдзрд┐ рдЖрд╡рдВрдЯрди: тВ╣ 4.11 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ред
- рд╡рд┐рдЬрди: рдкрдХреНрдХреА рдШрд░ рдХреА 100% рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЖрдмрд╛рджреА рддрдХ рдкрд╣реБрдБрдЪред рдЬрд▓ рдЬреАрд╡рди рдорд┐рд╢рди рдХреЗ рддрд╣рдд 2024 рддрдХ рдкрд╛рдЗрдк рдЬрд▓рд╛рдкреВрд░реНрддрд┐ред 100% рдЧрд╛рдБрд╡ рдЦреБрд▓реЗ рдореЗрдВ рд╢реМрдЪ рдореБрдХреНрдд (ODF) рд╣реЛрдВрдЧреЗред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рдХреЗрд╡рд▓ 18% рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдШрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдкрд╛рдЗрдк рд╕реЗ рдЬрд▓рд╛рдкреВрд░реНрддрд┐ рд╣реЛрддреА рд╣реИред4% рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдШрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐рдЧрдд рдШрд░реЗрд▓реВ рд╢реМрдЪрд╛рд▓рдп рд╣реИрдВ рдФрд░ 90% рдЧрд╛рдБрд╡реЛрдВ рдХреЛ ODF рдорд╛рдирд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
x.рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рд╕рдВрд░рдЪрдирд╛ :
- рд╡рд┐рдЬрди: GER (рд╕рдХрд▓ рдирд╛рдорд╛рдВрдХрди рдЕрдиреБрдкрд╛рдд) рдХрдо рд╕реЗ рдХрдо 40% рд╕реБрдзрд╛рд░ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдПред рднрд╛рд░рдд рдореЗрдВ рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рд╕реЗрд╡рд╛ рдкрд░ рд╕рдХрд▓ рдШрд░реЗрд▓реВ рдЙрддреНрдкрд╛рдж (рд╕рдХрд▓ рдШрд░реЗрд▓реВ рдЙрддреНрдкрд╛рдж) рдХрд╛ рд▓рдЧрднрдЧ5% рдЦрд░реНрдЪ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 73 рдирдП рдореЗрдбрд┐рдХрд▓ рдХреЙрд▓реЗрдЬ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд рдХрд┐рдП рдЬрд╛рдПрдВрдЧреЗред
- рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рд╕реНрдерд┐рддрд┐: рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ, 18-23 рд╡рд░реНрд╖ рдЖрдпреБ рд╡рд░реНрдЧ рдХреЗ рд▓рд┐рдП GER 25.8% рд╣реИред рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рд╣реЗрд▓реНрдердХреЗрдпрд░ рдЦрд░реНрдЪ рдЬреАрдбреАрдкреА рдХрд╛28% рд╣реИред
рдЯрд╛рд╕реНрдХ рдлреЛрд░реНрд╕ рдХреЗ рд╕рджрд╕реНрдп:
рд╕рджрд╕реНрдпреЛрдВ рдореЗрдВ NITI Aayog (рдиреЗрд╢рдирд▓ рдЗрдВрд╕реНрдЯреАрдЯреНрдпреВрд╢рди рдлреЙрд░ рдЯреНрд░рд╛рдВрд╕рдлреЙрд░реНрдорд┐рдВрдЧ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рдХреЗ рдореБрдЦреНрдп рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (CEO)рд╢реНрд░реА рдЕрдорд┐рддрд╛рдн рдЦрд╛рдВрдЯ; рд╡реНрдпрдп рд╕рдЪрд┐рд╡; рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдирд┐рдХ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рдЪрд┐рд╡; рдФрд░ рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рд╕рдЪрд┐рд╡ (рдирд┐рд╡реЗрд╢)ред
рд╡рд┐рддреНрдд рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 29 рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 1946ред
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реАред
рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА (MoS)- рд╢реНрд░реА рдЕрдиреБрд░рд╛рдЧ рд╕рд┐рдВрд╣ рдард╛рдХреБрд░ред
рдХреЗрд░рд▓ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрддрд╛ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдХреЗ рдЦрд┐рд▓рд╛рдл рдкреНрд░рд╕реНрддрд╛рд╡ рдкрд╛рд░рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп рдмрди рдЧрдпрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ рд░рд╛рдЬреНрдп рд╕рд░рдХрд╛рд░ред рдХреЗрд░рд▓ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрддрд╛ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 2019 ( CAA ) рдХреЛ рд░рджреНрдж рдХрд░рддреЗ рд╣реБрдП рдПрдХ рдкреНрд░рд╕реНрддрд╛рд╡ рдкрд╛рд░рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рджреЗрд╢ рдХрд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп рдмрди рдЧрдпрд╛ред рд╕рдВрдХрд▓реНрдк рдХреЛ рдХреЗрд░рд▓ рдХреЗ рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА рд╢реНрд░реА рдкрд┐рдирд╛рд░рд╛рдпреА рд╡рд┐рдЬрдпрди рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕реНрдерд╛рдирд╛рдВрддрд░рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ рдФрд░ рд╡рд┐рдкрдХреНрд╖ рдХреЗ рдиреЗрддрд╛ рд░рдореЗрд╢ рдЪреЗрдиреНрдирд┐рдерд▓рд╛ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рджреВрд╕рд░реА рдмрд╛рд░ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╡рд┐рдзрд╛рдирд╕рднрд╛ рдореЗрдВ рдпрд╣ рднреА рдХрд╣рд╛ рдЧрдпрд╛ рдХрд┐ рдЬрдм 1955 рдореЗрдВ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрддрд╛ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдкрд╛рд░рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛, рддреЛ рдЗрд╕рдиреЗ рд╕рднреА рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╕рдореНрдореЗрд▓рдиреЛрдВ рдХрд╛ рдкрд╛рд▓рди рдХрд┐рдпрд╛ред рд▓реЗрдХрд┐рди рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╕рд░рдХрд╛рд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкрд╛рд░рд┐рдд рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдореЗрдВ рдЕрдВрддрд░рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╕рдореНрдореЗрд▓рдиреЛрдВ рдХрд╛ рдкрд╛рд▓рди рдирд╣реАрдВ рдХрд░рдиреЗ рдХрд╛ рджрд╛рд╡рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
ii.рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓, рдкрдВрдЬрд╛рдм, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░, рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХреЗ рдХрдИ рдЕрдиреНрдп рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ рдиреЗ рднреА рдЕрдкрдиреЗ рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реАрдПрдП рд▓рд╛рдЧреВ рдирд╣реАрдВ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА рд╣реИред рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЕрдзрд┐рдХ рдЬрд╛рдирдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдпрд╣рд╛рдВ рдХреНрд▓рд┐рдХ рдХрд░реЗрдВред
рдХреЗрд░рд▓ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА– рдкрд┐рдирд╛рд░рд╛рдИ рд╡рд┐рдЬрдпрдиред
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓– рдЖрд░рд┐рдл рдореЛрд╣рдореНрдордж рдЦрд╛рдиред
рд░рд╛рдЬрдзрд╛рдиреА– рддрд┐рд░реБрд╡рдирдВрддрдкреБрд░рдоред
рдирджрд┐рдпрд╛рдБ– рдЪреЗрд░реБрдереЛрдиреА рдирджреА, рднрд░рддрдкреБрдЭрд╛ рдирджреА, рдкрдореНрдмрд╛ рдирджреА, рдЪрд╛рд▓рдХреБрдбреА рдирджреА, рдкрд░рдореНрдмрд┐рдХреБрд▓рдо рдирджреАред
рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдмрд┐рдкрд┐рди рд░рд╛рд╡рдд рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рд╕реИрдиреНрдп рдорд╛рдорд▓реЛрдВ рдХрд╛ рдирдпрд╛ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдмрдирд╛рддреА рд╣реИ
30 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рд░рдХреНрд╖рд╛ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (CDS) рдХреЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдкрд┐рди рд░рд╛рд╡рдд рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рд░рдХреНрд╖рд╛ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoD) рдореЗрдВ рдПрдХ рдирдпрд╛ ‘рд╕реИрдиреНрдп рдорд╛рдорд▓реЛрдВ рдХрд╛ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ (DMA)’ рдмрдирд╛рдпрд╛ рд╣реИред рдирдпрд╛ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рддреАрдиреЛрдВ рд╕реЗрдирд╛рдУрдВ, рдиреМрд╕реЗрдирд╛ рдФрд░ рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рдХреА рдПрдХрддрд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрд╛рдо рдХрд░рддрд╛ рд╣реИ рдФрд░ рдкреНрд░рдЪрд▓рд┐рдд рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдФрд░ рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛рдУрдВ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдкреВрдВрдЬреА рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рдХреЛ рдЫреЛрдбрд╝рдХрд░ рд╕реЗрд╡рд╛рдУрдВ рдХреА рдирд┐рдЧрд░рд╛рдиреА рднреА рдХрд░реЗрдЧрд╛ред рдбреАрдПрдордП рд░рдХреНрд╖рд╛ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (рдПрдордУрдбреА) рдореЗрдВ 5 рд╡рд╛рдВ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рд╣реИ рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рд╕рд░рдХрд╛рд░ (рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдХрд╛ рдЖрд╡рдВрдЯрди), рдирд┐рдпрдо 1961 рдореЗрдВ рдмрджрд▓рд╛рд╡ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.MoD рдХреЗ рддрд╣рдд рдЕрдиреНрдп рдореМрдЬреВрджрд╛ 4 рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рд░рдХреНрд╖рд╛ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ, рд░рдХреНрд╖рд╛ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рд╡рд┐рднрд╛рдЧ, рд░рдХреНрд╖рд╛ рдЕрдиреБрд╕рдВрдзрд╛рди рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдФрд░ рднреВрддрдкреВрд░реНрд╡ рд╕реИрдирд┐рдХ рдХрд▓реНрдпрд╛рдг рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рд╣реИрдВред
рд╕реНрдерд┐рд░ GK:
рдерд▓ рд╕реЗрдирд╛рдзреНрдпрдХреНрд╖– рдордиреЛрдЬ рдореБрдХреБрдВрдж рдирд░рд╡рд╛рдиреЗред
рдиреМрд╕реЗрдирд╛ рд╕реНрдЯрд╛рдл рдХреЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ– рдПрдбрдорд┐рд░рд▓ рдХрд░рдордмреАрд░ рд╕рд┐рдВрд╣ред
рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛рдзреНрдпрдХреНрд╖– рд░рд╛рдХреЗрд╢ рдХреБрдорд╛рд░ рд╕рд┐рдВрд╣ рднрджреМрд░рд┐рдпрд╛
рдХреЗрдВрджреНрд░ рдиреЗ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛–рдкреАрдПрдордПрдлрдмреАрд╡рд╛рдИ рдХреА рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рд╛рдЬрдирд╛рде рд╕рд┐рдВрд╣ рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдореЗрдВ 7 рд╕рджрд╕реНрдпреАрдп GoM рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреА
28 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рдХреЗрдВрджреНрд░ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛, тАЬрдкреНрд░рдзрд╛рдирдордВрддреНрд░реА рдЖрд╡рд╛рд╕ рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛ (PMFBY)тАЭ рдХреА рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдФрд░ рдЗрд╕реЗ рдмреЗрд╣рддрд░ рдмрдирд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реБрдЭрд╛рд╡ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рдХреНрд╖рд╛ рдордВрддреНрд░реА рд░рд╛рдЬрдирд╛рде рд╕рд┐рдВрд╣ рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреА рдЬрд░реВрд░рддреЛрдВ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ 7-рд╕рджрд╕реНрдпреАрдп рд╕рдореВрд╣ (рдордВрддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ) рдХрд╛ рдЧрдарди рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.7 рд╕рджрд╕реНрдпреАрдп рдкреИрдирд▓: рд╕рдореВрд╣ рдореЗрдВ рдЧреГрд╣ рдордВрддреНрд░реА (рдПрдЪрдПрдо) рдЕрдорд┐рдд рд╢рд╛рд╣ рдФрд░ рдХреГрд╖рд┐ рдордВрддреНрд░реА рдирд░реЗрдВрджреНрд░ рд╕рд┐рдВрд╣ рддреЛрдорд░ рдФрд░ рдХреГрд╖рд┐, рд╡рд┐рддреНрдд, рдЬрдирдЬрд╛рддреАрдп рдорд╛рдорд▓реЗ рдФрд░ рдкрд╢реБрдкрд╛рд▓рди рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред
ii.рдкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐: рдпрд╣ рдХрджрдо 4 рдмреАрдорд╛ рдХрдВрдкрдирд┐рдпреЛрдВ (ICICI рд▓реЛрдореНрдмрд╛рд░реНрдб, рдЯрд╛рдЯрд╛ рдПрдЖрдИрдЬреА, рдЪреЛрд▓рд╛рдордВрдбрд▓рдо рдПрдордПрд╕, рдФрд░ рд╢реНрд░реАрд░рд╛рдо рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕) рдХреЛ рдЫреЛрдбрд╝рдиреЗ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдмрдврд╝рддреА рдЕрд╕рдВрддреЛрд╖ рдХреА рдЪрд┐рдВрддрд╛рдУрдВ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЖрддрд╛ рд╣реИред рдмрд┐рд╣рд╛рд░, рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓ рдФрд░ рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (рдПрдкреА) рдЬреИрд╕реЗ рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдиреЗ рднреА рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рд╕реЗ рдЦреБрдж рдХреЛ рджреВрд░ рдХрд░ рд▓рд┐рдпрд╛ рд╣реИред
iii.рдЪрд┐рдВрддрд╛рдУрдВ : рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдХрд╛ рдХрд╣рдирд╛ рд╣реИ рдХрд┐ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреА рддреБрд▓рдирд╛ рдореЗрдВ рдмреАрдорд╛ рдХрдВрдкрдирд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рд▓рд╛рдн рд╣реБрдЖред рдУрдбрд┐рд╢рд╛, рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ рдФрд░ рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдЬреИрд╕реЗ рдХреБрдЫ рдФрд░ рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдиреЗ рднреА рдЕрдкрдиреА рдпреЛрдЬрдирд╛ рд╢реБрд░реВ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдЗрдЪреНрдЫрд╛ рд╡реНрдпрдХреНрдд рдХреА рд╣реИред рдЗрди рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдХрд╛ рддрд░реНрдХ рдпрд╣ рд╣реИ рдХрд┐ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЛ рднреБрдЧрддрд╛рди рдХрд┐рдП рдЧрдП рдкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдореБрдЖрд╡рдЬрд╛ рдирд╣реАрдВ рджрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд░рд╣рд╛ рд╣реИред
iv.рд╕реБрдзрд╛рд░реЛрдВ рдХреА рдорд╛рдВрдЧ: рд▓рдВрдмреЗ рд╕рдордп рд╕реЗ рдорд╛рдВрдЧ рдХреА рдЧрдИ рд╣реИ рдХрд┐ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рд╕реНрд╡реИрдЪреНрдЫрд┐рдХ рд╣реЛрдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдП рдФрд░ рдЙрдЪреНрдЪ рдкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо рдлрд╕рд▓реЛрдВ рдХреЛ рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рд╕реЗ рдмрд╛рд╣рд░ рд░рдЦрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПред рдЗрд╕рдХреЗ рдЕрд▓рд╛рд╡рд╛, рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреЛ рдЕрдкрдиреЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдХреЗ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреА рдЬрд░реВрд░рддреЛрдВ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдЙрддреНрдкрд╛рджреЛрдВ рдХреЛ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХрд╛ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░ рд╣реЛрдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПред
рдкреНрд░рдзрд╛рдирдордВрддреНрд░реА рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛ (PMFBY) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдпрд╣ рдпреЛрдЬрдирд╛ 14 рдЬрдирд╡рд░реА 2016 рдХреЛ рд╢реБрд░реВ рдХреА рдЧрдИ рдереАред рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдЕрдкреНрд░рддреНрдпрд╛рд╢рд┐рдд рдШрдЯрдирд╛ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рдлрд╕рд▓ рдХреНрд╖рддрд┐ рдпрд╛ рдХреНрд╖рддрд┐ рд╕реЗ рдкреАрдбрд╝рд┐рдд рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЛ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред
рдЗрд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреЗ рддрд╣рдд, рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЛ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рддреА рд╣реИ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рдХреНрд░рдорд╢рдГ рд░рдмреА, рдЦрд░реАрдл рдФрд░ рдмрд╛рдЧрд╡рд╛рдиреА рдлрд╕рд▓реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 1.5%, 2% рдФрд░ 5% рдХрд╛ рдкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо рджреЗрдирд╛ рдкрдбрд╝рддрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рдореИрджрд╛рди рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдХрд╛ рдирд╛рдо рдмрджрд▓рдХрд░ рд╕реБрдкреНрд░реАрдо рдХреЛрд░реНрдЯ рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдХрд░ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2019 рдХреЛ, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХреА рдкреБрдирд░реНрдирд╛рдордХрд░рдг рд╕рдорд┐рддрд┐ рдиреЗ рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рдореИрджрд╛рди рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдХрд╛ рдирд╛рдо рдмрджрд▓рдХрд░ рд╕реБрдкреНрд░реАрдо рдХреЛрд░реНрдЯ рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рд░рдЦ рджрд┐рдпрд╛ рд╣реИред рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рдореЗрдВ рд╕реБрдкреНрд░реАрдо рдХреЛрд░реНрдЯ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдорд╛рдВрдЧ рдХреА рдЧрдИ рдереАред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╕рдорд┐рддрд┐ рдиреЗ рдХрд╛рд░рдЧрд┐рд▓ рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рд╢рд╣реАрдж рдХреИрдкреНрдЯрди рд╡рд┐рдХреНрд░рдо рдмрддреНрд░рд╛, рдПрдордмреА рд░реЛрдб рдХреЛ рдЖрдЪрд╛рд░реНрдп рд╢реНрд░реА рдорд╣рд╛рдкреНрд░рдЬреНрдЮ рдорд╛рд░реНрдЧ рдФрд░ рд▓рд╛рдЬрдкрдд рдирдЧрд░ рдлреНрд▓рд╛рдИрдУрд╡рд░ рд╕реЗ рдЭреВрд▓реЗрд▓рд╛рд▓ рд╕реЗрддреБ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдореБрдХрд░рдмрд╛ рдЪреМрдХ рдФрд░ рдЗрд╕рдХреЗ рдлреНрд▓рд╛рдИрдУрд╡рд░ рдХрд╛ рдирд╛рдо рдмрджрд▓рдиреЗ рдХрд╛ рднреА рдлреИрд╕рд▓рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
ii.2017 рдореЗрдВ рд▓реЗрдлреНрдЯрд┐рдиреЗрдВрдЯ рдЧрд╡рд░реНрдирд░ рдЕрдирд┐рд▓ рдмреИрдЬрд▓ рдХреЗ рдЕрдиреБрдореЛрджрди рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рд╕рдорд┐рддрд┐ рдХрд╛ рдЧрдарди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ, рдФрд░ рд╕рдорд┐рддрд┐ рдХрд╛ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдбрд┐рдкреНрдЯреА рд╕реАрдПрдо рдордиреАрд╖ рд╕рд┐рд╕реЛрджрд┐рдпрд╛ рдиреЗ рдХрд┐рдпрд╛ рдерд╛ред рдЗрд╕рдореЗрдВ 34 рд╕рджрд╕реНрдп, рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдЧреГрд╣ рд╕рдЪрд┐рд╡, рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдорд╛рдирд╡ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рд╕рдЪрд┐рд╡, рдбреАрдбреАрдП рдЙрдкрд╛рдзреНрдпрдХреНрд╖, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдкреАрдбрдмреНрд▓реНрдпреВрдбреА рд╕рдЪрд┐рд╡ рдФрд░ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдкреНрд░рдзрд╛рди рд╕рдЪрд┐рд╡ (рдЧреГрд╣) рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред
рд╡рд┐рдХреНрд░рдо рдмрддреНрд░рд╛ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдХреИрдкреНрдЯрди рд╡рд┐рдХреНрд░рдо рдмрддреНрд░рд╛ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдХреЗ рдПрдХ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА рдереЗ, рдЬрд┐рдирдХреА рдореГрддреНрдпреБ 1999 рдореЗрдВ рдкрд╛рдХрд┐рд╕реНрддрд╛рдиреА рд╕реИрдирд┐рдХреЛрдВ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдЧрд┐рд▓ рдпреБрджреНрдз рдореЗрдВ рд▓рдбрд╝рдиреЗ рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рд╣реБрдИ рдереА, рдЬрд┐рдиреНрд╣реЗрдВ рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рдЙрдирдХреЗ рдХрд╛рд░реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕рд░реНрд╡реЛрдЪреНрдЪ рдФрд░ рд╕рдмрд╕реЗ рдкреНрд░рддрд┐рд╖реНрдард┐рдд рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ “рдкрд░рдорд╡реАрд░ рдЪрдХреНрд░” рд╕реЗ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА– рдЕрд░рд╡рд┐рдВрдж рдХреЗрдЬрд░реАрд╡рд╛рд▓ (AAP)
рдЙрдкрдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА– рдордиреАрд╖ рд╕рд┐рд╕реЛрджрд┐рдпрд╛
рдЙрдкрд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓– рдЕрдирд┐рд▓ рдмреИрдЬрд▓, рдЖрдИрдПрдПрд╕
рдкрд╣рд▓реЗ рд╕рдордп рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рд╡рд┐рдЬрд╛рдЧ (рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢) 2021 рдореЗрдВ 14 рд╡реЗрдВ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рд╣реЗрд▓реНрдердХреЗрдпрд░ рд╢рд┐рдЦрд░ рд╕рдореНрдореЗрд▓рди рдХреА рдореЗрдЬрдмрд╛рдиреА рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд╣реИ
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рдж рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрди рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрд╢рди рдСрдл рдлрд┐рдЬрд┐рд╢рд┐рдпрди рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рдУрд░рд┐рдЬрд┐рди (AAPI), рднрд╛рд░рддреАрдп рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рдХреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдкреЗрд╢реЗрд╡рд░ рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрд╢рди , рд╡рд┐рд╢рд╛рдЦрд╛рдкрддреНрддрдирдо, рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (AP) рдореЗрдВ 3 рдЬрдирд╡рд░реА, 2021 рд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ рд╕рдордп рдХреЗ рд▓рд┐рдП 3-рджрд┐рд╡рд╕реАрдп 14 рд╡реЗрдВ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рд╣реЗрд▓реНрдердХреЗрдпрд░ рд╕рдорд┐рдЯ (GHS) рдХрд╛ рдЖрдпреЛрдЬрди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рддреИрдпрд╛рд░ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░рд╛рдЬреНрдп рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ (рдпреВрдПрд╕рдП), рдСрд╕реНрдЯреНрд░реЗрд▓рд┐рдпрд╛, рдмреНрд░рд┐рдЯреЗрди рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдХреЗ рд▓рдЧрднрдЧ 500 рдбреЙрдХреНрдЯрд░реЛрдВ рдиреЗ рд╢рд┐рдЦрд░ рд╕рдореНрдореЗрд▓рди рдореЗрдВ рднрд╛рдЧ рд▓реЗрдиреЗ рдХреА рдЙрдореНрдореАрдж рдХреА, рдЬреЛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рд╕рдВрдЪрд╛рд░реА рдФрд░ рдЧреИрд░-рд╕рдВрдЪрд╛рд░реА рд░реЛрдЧреЛрдВ, рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рдЦрддрд░реЛрдВ, рдХреНрд╖рдп рд░реЛрдЧ (рдЯреАрдмреА) рдХреЗ рдЙрдиреНрдореВрд▓рди рдкрд░ рдзреНрдпрд╛рди рдХреЗрдВрджреНрд░рд┐рдд рдХрд░реЗрдВрдЧреЗ, рдЬрд┐рд╕рд╕реЗ рд░реЛрдХрдерд╛рдо рдорд╛рддреГ рдореГрддреНрдпреБ рджрд░, рд╣реЗрдкреЗрдЯрд╛рдЗрдЯрд┐рд╕ рдмреА рдХрд╛ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг рдЖрджрд┐ред
ii.рдкрд┐рдЫрд▓реЗ рдХреБрдЫ рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рдореЗрдВ, AAPI рдХрдИ рдкреЗрд╢реЗрд╡рд░ рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рд╛ рд╕рдВрдШреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдХрд░ рд░рд╣рд╛ рд╣реИ рдФрд░ рд╕реЗрд╡рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдФрд░ CPR-AED (рдЙрдЪрд┐рдд рдХрд╛рд░реНрдбрд┐рдпреЛрдкрд▓реНрдореЛрдирд░реА рдкреБрдирд░реНрдЬреАрд╡рди-рд╕реНрд╡рдЪрд╛рд▓рд┐рдд рдмрд╛рд╣рд░реА рдбреАрдлрд┐рд▓рд┐рд▓реЗрдЯрд░) рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреЗ рд╢реБрднрд╛рд░рдВрдн рдХреЗ рд╕рд╛рде рдордзреБрдореЗрд╣ рдХреЛ рд╕рдВрдмреЛрдзрд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рднреВрдорд┐рдХрд╛ рдирд┐рднрд╛рдИ рд╣реИред
рднрд╛рд░рддреАрдп рдореВрд▓ рдХреЗ рдЪрд┐рдХрд┐рддреНрд╕рдХреЛрдВ рдХреЗ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрди рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрд╢рди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ (AAPI):
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 1984
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдУрдХ рдмреНрд░реВрдХ, рдЗрд▓рд┐рдиреЛрдЗрд╕, рдпреВрдПрд╕
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖– рд╕реБрдзрд╛рдХрд░ рдЬреЛрдирд▓рдЧрдбреНрдбрд╛ (2020-21 рдХреЗ рд▓рд┐рдП)
BANKING & FINANCE
RBI рдЧрд╡рд░реНрдирд░ рдиреЗ рдореБрджреНрд░рд╛ рдиреЛрдЯреЛрдВ рдХреА рдкрд╣рдЪрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдиреЗрддреНрд░рд╣реАрдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП MANI рдРрдк рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛
1 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рдХреЛ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд╝рд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рдХреЗ 25 рд╡реЗрдВ рдЧрд╡рд░реНрдирд░ рд╢реНрд░реА рд╢рдХреНрддрд┐рдХрд╛рдВрддрд╛ рджрд╛рд╕ рдиреЗ тАЬ MANI тАЭ (рдореЛрдмрд╛рдЗрд▓ рдПрдбреЗрдб рдиреЛрдЯ рдЖрдЗрдбреЗрдВрдЯрд┐рдлрд╝рд╛рдпрд░) рдирд╛рдо рд╕реЗ рдПрдХ рдореЛрдмрд╛рдЗрд▓ рдРрдк рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛, рдЬреЛ рджреГрд╖реНрдЯрд┐рдмрд╛рдзрд┐рдд рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдХреЛ рдХрд░реЗрдВрд╕реА рдиреЛрдЯреЛрдВ рдХреА рд╕рд╣реА рдкрд╣рдЪрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
MANI рдРрдк:
i.рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдПрдБ: MANI рдРрдк рдХреА рдХреБрдЫ рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛рдПрдВ рдЗрд╕ рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рд╣реИрдВ:
- рдореЛрдмрд╛рдЗрд▓ рдлреЛрди рдХреЗ рдХреИрдорд░реЗ рдХреЗ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рд╕реЗ рдХрд░реЗрдВрд╕реА рдиреЛрдЯреЛрдВ рдХреА рд╕реНрдХреИрдирд┐рдВрдЧ рдХреА рдЬрд╛рдПрдЧреАред
- рдРрдк рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рджрд┐рд▓рдЪрд╕реНрдк рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛ рдпрд╣ рд╣реИ рдХрд┐ рдЗрд╕реЗ рдЗрдВрд╕реНрдЯреЙрд▓реЗрд╢рди рдХреЗ рдмрд╛рдж рдСрдлрд▓рд╛рдЗрди рднреА рдЗрд╕реНрддреЗрдорд╛рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
- рдСрдбрд┐рдпреЛ рдЖрдЙрдЯрдкреБрдЯ рд╣рд┐рдВрджреА рдФрд░ рдЕрдВрдЧреНрд░реЗрдЬреА рджреЛрдиреЛрдВ рднрд╛рд╖рд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рдЙрдкрд▓рдмреНрдз рд╣реИред
- рдПрдкреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рди рд╣рд╛рд▓рд╛рдВрдХрд┐ рдпрд╣ рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдирд╣реАрдВ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИ рдХрд┐ рдХреЛрдИ рдиреЛрдЯ рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рд╣реИ рдпрд╛ рдирдХрд▓реАред
ii.рдбрд╛рдЙрдирд▓реЛрдб: рдРрдк рдХреЛ рдХреНрд░рдорд╢рдГ Playstore рдФрд░ iOS рдРрдк рд╕реНрдЯреЛрд░ рд╕реЗ Android рдФрд░ Apple рдЙрдкрдХрд░рдгреЛрдВ рдореЗрдВ рдбрд╛рдЙрдирд▓реЛрдб рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
рдореБрджреНрд░рд╛ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди:
i.рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1934 рдХреЗ рддрд╣рдд рдореБрджреНрд░рд╛ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рдХрд╛рд░реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП RBI рдХрд╛ рдореБрджреНрд░рд╛ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдЬрд┐рдореНрдореЗрджрд╛рд░ рд╣реИред
ii.4 рдкреНрд░рд┐рдВрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░реЗрд╕: рдЗрд╕ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдХреЛ 4 рдкреНрд░рд┐рдВрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░реЗрд╕реЛрдВ рд╕реЗ рдХрд░реЗрдВрд╕реА рдиреЛрдЯ рдорд┐рд▓рддреЗ рд╣реИрдВ рдЬрд┐рдирдореЗрдВ 2 рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рдХреЗ рд╣реИрдВред рднрд╛рд░рдд рдХреЗ (GOI) рдФрд░ рд╢реЗрд╖ 2 рдХрд╛ рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд╝рд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рд╕рд╣рд╛рдпрдХ рдмреИрдВрдХ рдиреЛрдЯ рдореБрджреНрд░рд╛ рдкреНрд░рд╛рдЗрд╡реЗрдЯ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (BRBNMPP) рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рд╣реИред
iii.рдкреНрд░реЗрд╕ рдкреНрд░реЗрд╕ рд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ: рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реА рдореБрджреНрд░рд╛ рдкреНрд░рд┐рдВрдЯрд┐рдВрдЧ рдкреНрд░реЗрд╕ рдирд╛рд╕рд┐рдХ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) рдФрд░ рджреЗрд╡рд╛рд╕ (рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢) рдореЗрдВ рд╣реИрдВред рдЕрдиреНрдп рджреЛ рдкреНрд░реЗрд╕ рдореИрд╕реВрд░ (рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ) рдФрд░ рд╕рд╛рд▓рдмреЛрдиреА (рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓) рдореЗрдВ рд╣реИрдВред
iv.рд╕рд┐рдХреНрдХрд╛ рдЯрдХрд╕рд╛рд▓: рд╕рд┐рдХреНрдХреЗ рднрд╛рд░рдд рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реЗ рдЪрд╛рд░ рдЯрдХрд╕рд╛рд▓реЛрдВ рдореЗрдВ рд▓рдЧрд╛рдП рдЧрдП рд╣реИрдВред рд╡реЗ рдореБрдВрдмрдИ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░), рд╣реИрджрд░рд╛рдмрд╛рдж (рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛), рдХрд▓рдХрддреНрддрд╛ (рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓) рдФрд░ рдиреЛрдПрдбрд╛ (рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢) рдореЗрдВ рд╕реНрдерд┐рдд рд╣реИрдВред
рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 1 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1935, рдХреЛрд▓рдХрд╛рддрд╛ (рдкрд╢реНрдЪрд┐рдо рдмрдВрдЧрд╛рд▓)ред
рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо– рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1934ред
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ред
рдЙрдк–рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓реЛрдВ– 4 (рдмрд┐рднреВ рдкреНрд░рд╕рд╛рдж рдХрд╛рдиреВрдирдЧреЛ, рдПрдирдПрд╕ рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рдерди, рдФрд░ рдорд╣реЗрд╢ рдХреБрдорд╛рд░ рдЬреИрди, 1 рдХреЛ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдмрд╛рдХреА рд╣реИ)ред
рд▓рдШреБ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХреА рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЗрдВ рд╡рд┐рддреНрдд рд╡рд░реНрд╖ 2019-20 рдХреА рдЬрдирд╡рд░реА–рдорд╛рд░реНрдЪ рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкрд░рд┐рд╡рд░реНрддрд┐рдд рд╣реИрдВ: рдлрд┐рди рдорд┐рди
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╡рд┐рддреНрдд рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп, рднрд╛рд░рдд рд╕рд░рдХрд╛рд░ (рдЬреАрдУрдЖрдИ) рдиреЗ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╡рд░реНрд╖ рдХреА рдЪреМрдереА рддрд┐рдорд╛рд╣реА (рд╡рд┐рддреНрдд рд╡рд░реНрд╖) рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд╛рдХрдШрд░ рдХреА рдЕрдкрдиреА рдЫреЛрдЯреА рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ (рдПрд╕рдПрд╕рдПрд╕) рдкрд░ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдХреЛрдИ рдмрджрд▓рд╛рд╡ рдирд╣реАрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред рдмреИрдВрдХ рдЬрдорд╛ рджрд░ рдореЗрдВ рдирд░рдореА рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг 1 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020- 31 рдорд╛рд░реНрдЪ, 2020 рд╕реЗ 2019-20 рд╢реБрд░реВ рд╣реЛ рд░рд╣рд╛ рд╣реИред
рд▓рдШреБ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХреА рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЗрдВ:
| рд▓рдШреБ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛ | рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░ |
| рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рднрд╡рд┐рд╖реНрдп рдирд┐рдзрд┐ (рдкреАрдкреАрдПрдл) | 7.9% |
| рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдмрдЪрдд рдкрддреНрд░ (NSC) | 7.9% |
| рдХрд┐рд╕рд╛рди рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкрддреНрд░ (KVP) | 7.6% (113 рдорд╣реАрдиреЗ рдХреА рдкрд░рд┐рдкрдХреНрд╡рддрд╛) |
| рд╕реБрдХрдиреНрдпрд╛ рд╕рдореГрджреНрдзрд┐ рдЦрд╛рддрд╛ | 8.4% |
| 5 рд╡рд░реНрд╖реАрдп рд╡рд░рд┐рд╖реНрда рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛ | 8.6% |
| рдмрдЪрдд рдЬрдорд╛ | 4.0% |
| рд╕рд╛рд╡рдзрд┐ рдЬрдорд╛ (1-5 рд╡рд░реНрд╖ рдХреА рдкрд░рд┐рдкрдХреНрд╡рддрд╛) | 6.9% -7.7% |
| 5-рд╡рд░реНрд╖реАрдп рдЖрд╡рд░реНрддреА рдЬрдорд╛ | 7.2% |
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╡рд░реНрд╖ 2016 рдореЗрдВ, рд╡рд┐рддреНрдд рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдиреЗ рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЛрдВ рдХреЛ рддрдп рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА рдФрд░ рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рдмрд╛рдВрдбреЛрдВ рдХреА рдЙрдкрдЬ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдЫреЛрдЯреА рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдкрд░ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЛрдВ рдХреЛ рдЬреЛрдбрд╝рдиреЗ рдХрд╛ рдлреИрд╕рд▓рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ред
рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (рдЖрд░рдмреАрдЖрдИ) рдиреЗ рдореБрджреНрд░рд╛рд╕реНрдлреАрддрд┐ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЪрд┐рдВрддрд╛рдУрдВ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдореМрджреНрд░рд┐рдХ рдиреАрддрд┐ рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдореЗрдВ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЛрдВ рдХреЛ рд╕реНрдерд┐рд░ рд░рдЦрд╛ред
рд▓рдШреБ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ (SSS) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдпреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд▓реНрдпрд╛рдг рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдВ рдЕрдзрд┐рдХ рд╣реИрдВред рд╡реЗ рд╕рд░рдХрд╛рд░ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдВ рд╣реИрдВ рдЬреЛ рдЙрдЪреНрдЪ рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рддреА рд╣реИрдВред рдпреЗ рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдВ рд╕рдВрдкреНрд░рднреБ рдЧрд╛рд░рдВрдЯреА рдФрд░ рдХрд░ рд▓рд╛рдн рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рдорд░реНрдерд┐рдд рдЫреЛрдЯреЗ рдирд┐рд╡реЗрд╢рдХреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╣реИрдВред
рд╡рд┐рддреНрдд рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЧрдарди– 29 рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 1946
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдордВрддреНрд░реА– рдирд┐рд░реНрдорд▓рд╛ рд╕реАрддрд╛рд░рдордг
рд╡рд┐рддреНрдд рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА– рдЕрдиреБрд░рд╛рдЧ рдард╛рдХреБрд░
рд╕реАрдПрдбреА 2.9% рд╕реЗ рдЬреБрд▓рд╛рдИ–рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рдореЗрдВ рдЬреАрдбреАрдкреА рдХреЗ 0.9% рддрдХ рдлрд┐рд╕рд▓ рдЧрдпрд╛: рдЖрд░рдмреАрдЖрдИ
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд╝рд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЬрд╛рд░реА тАЬ 2019-20 рдХреЗ рджреВрд╕рд░реЗ рддрд┐рдорд╛рд╣реА (рдЬреБрд▓рд╛рдИ–рд╕рд┐рддрдВрдмрд░) рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рднреБрдЧрддрд╛рди рд╕рдВрддреБрд▓рди рдореЗрдВ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕тАЭ рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░, рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рдЪрд╛рд▓реВ рдЦрд╛рддрд╛ рдШрд╛рдЯрд╛ (CAD) рдШрдЯ рдЧрдпрд╛ рд╕рдХрд▓ рдШрд░реЗрд▓реВ рдЙрддреНрдкрд╛рдж (рдЬреАрдбреАрдкреА) рдХрд╛ 0.9% рдпрд╛ рдЬреБрд▓рд╛рдИ–рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ 6.3 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдордВрджреА рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рдЬрд┐рд╕рдиреЗ рджреЗрд╢ рдХреЛ рдЕрдкрдиреЗ рдирд┐рд░реНрдпрд╛рдд рдФрд░ рдЖрдпрд╛рдд рдмреИрд▓реЗрдВрд╕ рд╢реАрдЯ рдХреЛ рдмреЗрд╣рддрд░ рдмрдирд╛рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдХреАред
2018-19 рдХреА рдЗрд╕реА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ рдпрд╣ рдЬреАрдбреАрдкреА рдХрд╛ 2.9% рдпрд╛ 19 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдХрдо рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдШрд╛рдЯрд╛ рдЗрд╕рдХрд╛ рдХрд╛рд░рдг рд╣реИ: рд╕реАрдПрдбреА рдореЗрдВ рдХрдореА рдореБрдЦреНрдп рд░реВрдк рд╕реЗ $ 38.1 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдХреЗ рдХрдо рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдШрд╛рдЯреЗ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рд╣реИ рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ 2018 рдореЗрдВ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдШрд╛рдЯрд╛ $ 50 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдХреЗ рдЙрдЪреНрдЪ рд╕реНрддрд░ рдкрд░ рд╣реИред
ii.FDI: рд╢реБрджреНрдз рд╡рд┐рджреЗрд╢реА рдкреНрд░рддреНрдпрдХреНрд╖ рдирд┐рд╡реЗрд╢ (FDI) 2019 рдХреА рджреВрд╕рд░реА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ 7.4 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рд░рд╣рд╛ред рдпрд╣ 2018-19 рдХреА рдЕрд╡рдзрд┐ рдХреЗ рд╕рдорд╛рди рд╕реНрддрд░ рдХреЗ рдЖрд╕рдкрд╛рд╕ рд╣реИред
iii.рдкреНрд░реЗрд╖рдг : рдирд┐рдЬреА рд╣рд╕реНрддрд╛рдВрддрд░рдг рдХреА рд░рд╕реАрджреЗрдВ (рд╡рд┐рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рдХрд╛рдо рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд▓реЛрдЧреЛрдВ рд╕реЗ рдкреНрд░реЗрд╖рдг) 5.2% рдмрдврд╝рдХрд░ 21.9 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рд╣реЛ рдЧрдИ рдЬреЛ рдПрдХ рд╕рд╛рд▓ рдкрд╣рд▓реЗ рдХреЗ рд╕реНрддрд░ рд╕реЗ рдереАред рдЗрд╕рдХреЗ рдЕрд▓рд╛рд╡рд╛, рд╕реЙрдлреНрдЯрд╡реЗрдпрд░ рд╕реЗрд╡рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рд░рд╛рд╢рд┐ рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рдХреА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ рдмрдврд╝рдХрд░ 21 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рд╣реЛ рдЧрдИ, рдЬреЛ рдХрд┐ 2018 рдХреА рдЗрд╕реА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ 19 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдереАред
iv.ECB: рдкрд┐рдЫрд▓реЗ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╡рд░реНрд╖ (2018-19) рдХреА рд╕рдорд╛рди рдЕрд╡рдзрд┐ рдореЗрдВ 2 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдХреЗ рдореБрдХрд╛рдмрд▓реЗ 2019 рдХреА рджреВрд╕рд░реА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХреЛ рдмрд╛рд╣реНрдп рд╡рд╛рдгрд┐рдЬреНрдпрд┐рдХ рдЙрдзрд╛рд░ (рдИрд╕реАрдмреА) рдХрд╛ рд╢реБрджреНрдз рдкреНрд░рд╡рд╛рд╣ 3.2 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдерд╛ред
v.рд╡рд┐рджреЗрд╢реА рдореБрджреНрд░рд╛ рднрдВрдбрд╛рд░: рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╡рд┐рджреЗрд╢реА рдореБрджреНрд░рд╛ рднрдВрдбрд╛рд░ рдореЗрдВ рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ $ 5.1 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдХреА рдЖрд░рд╛рдорджрд╛рдпрдХ рд╡реГрджреНрдзрд┐ рджреЗрдЦреА рдЧрдИ, рдЬрдмрдХрд┐ 2018 рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ $ 1.9 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдХреА рдХрдореА рд╣реБрдИ рдереАред
рдЕрдкреНрд░реИрд▓–рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019-20 рдбреЗрдЯрд╛ (2019-20 рдХрд╛ H1):
i.CAD: рд╡рд┐рддреНрдд рд╡рд░реНрд╖ 20 рдХреА рдкрд╣рд▓реА рдЫрдорд╛рд╣реА рдХреА рдмрд╛рдд рдХрд░реЗрдВ рддреЛ рдкрд┐рдЫрд▓реЗ рд╡рд┐рддреНрдд рд╡рд░реНрд╖ 2018-19 рдХреА рдкрд╣рд▓реА рдЫрдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ 2.6% рдпрд╛ $ 95.8 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдХреА рддреБрд▓рдирд╛ рдореЗрдВ CAD 1.5 рдкреНрд░рддрд┐рд╢рдд рдпрд╛ рд╕рдХрд▓ рдШрд░реЗрд▓реВ рдЙрддреНрдкрд╛рдж рдХрд╛ $ 84.3 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдерд╛ред
ii.рдкреВрдВрдЬреА рдЦрд╛рддреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рдЬреВрди рдХреА рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдореЗрдВ рд╕рдордЧреНрд░ рдЕрдзрд┐рд╢реЗрд╖ $ 12 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рддрдХ рдЧрд┐рд░ рдЧрдпрд╛, рдЬрдмрдХрд┐ рдПрдХ рд╕рд╛рд▓ рдкрд╣рд▓реЗ рдпрд╣ 16.3 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдбреЙрд▓рд░ рдХреА рдЖрдорджрдиреА рдереАред рдкреВрдВрдЬреА рдЦрд╛рддреЗ рдХреЗ рдЕрдзрд┐рд╢реЗрд╖ рдореЗрдВ рдХрдореА рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рд╡рд┐рджреЗрд╢реА рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдФрд░ рдЛрдг рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рд╢реБрджреНрдз рдкреНрд░рд╡рд╛рд╣ рдзреАрдорд╛ рд╣реЛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
CAD рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ: рдпрд╣ рд╡рд┐рджреЗрд╢реА рдореБрджреНрд░рд╛ рдЕрдВрддрд░реНрд╡рд╛рд╣ рдФрд░ рдмрд╣рд┐рд░реНрд╡рд╛рд╣ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдХрд╛ рдЕрдВрддрд░ рд╣реИред
RBI рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 1 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1935
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓– рд╢рдХреНрддрд┐рдХрд╛рдВрддрд╛ рджрд╛рд╕
рдЙрдк– рдЧрд╡рд░реНрдирд░– 4 (рдмреАрдкреА рдХрд╛рдиреВрдирдЧреЛ, рдПрдирдПрд╕ рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рдерди, рдФрд░ рдорд╣реЗрд╢ рдХреБрдорд╛рд░ рдЬреИрди, 1 рдХреА рдирд┐рдпреБрдХреНрддрд┐ рд╣реЛрдиреА рдмрд╛рдХреА рд╣реИ)
AWARDS & RECOGNITIONS
рдкрд┐рдпреБрд╕ рдЬрд╛рдпрд╕рд╡рд╛рд▓ рдиреЗ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдПрдХреНрд╕реАрд▓реЗрдВрд╕ рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб 2019 рдЬреАрддрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рдкрд┐рдпреБрд╕ рдЬрд╛рдпрд╕рд╡рд╛рд▓ рдХреЛ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рд╕рд╛рдВрд╕рдж (рд╕рдВрд╕рдж рд╕рджрд╕реНрдп) рдФрд░ рдкрджреНрдо рд╢реНрд░реА рдЕрд╡рд╛рд░реНрдбреА рдбреЙред рд╕реАрдкреА рдард╛рдХреБрд░ рдФрд░ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдЖрдпреЛрдЧ рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рджрд┐рд▓рдордгрд┐ рджреЗрд╡реА рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЙрдирдХреЗ рдЕрдореВрд▓реНрдп рдФрд░ рдЙрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдПрдХреНрд╕реАрд▓реЗрдВрд╕ рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб 2019 рд╕реЗ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд▓реНрдпрд╛рдг, рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╕рд╢рдХреНрддреАрдХрд░рдг рдФрд░ рдХрд▓рд╛ рдФрд░ рд╕рдВрд╕реНрдХреГрддрд┐ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдирдИ рдкреНрд░рддрд┐рднрд╛рдУрдВ рдХреЛ рдкреЗрд╢ рдХрд░рдирд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдкрд╣рд▓реЗ рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдкреАрд╕ рдПрдХреНрд╕реАрд▓реЗрдВрд╕ рд╣реНрдпреВрдореИрдирд┐рдЯреЗрд░рд┐рдпрди рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб 2019 рдФрд░ рдкреЗрдЬ 3 рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб 2018 рдХреЗ рд╕рд╛рде рдорд╛рдирд╡реАрдп рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рд╕реЗ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
ii.рдЬрд╛рдпрд╕рд╡рд╛рд▓, рдПрдХ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛, рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдЧреИрд░ рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд╕рдВрдЧрдардиреЛрдВ (рдЧреИрд░-рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд╕рдВрдЧрдардиреЛрдВ) рд╕реЗ рдЬреБрдбрд╝рд╛ рд╣реБрдЖ рд╣реИред рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рд╕реВрд░рдд, рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдореЗрдВ рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рдЕрдЪреАрд╡рд░ рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб рдХрд╛ рднреА рдЖрдпреЛрдЬрди рдХрд┐рдпрд╛, рдЬрд┐рд╕рдиреЗ рдлреИрд╢рди рдФрд░ рдлрд┐рд▓реНрдореЛрдВ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреА рд▓реЛрдХрдкреНрд░рд┐рдп рд╣рд╕реНрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ред
рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛ рдХреА рдкрд░реНрд╡рддрд╛рд░реЛрд╣реА рдорд╛рд▓рд╡рде рдкреВрд░реНрдгрд╛: 6 рдорд╣рд╛рджреНрд╡реАрдкреЛрдВ рдореЗрдВ 6 рдкрд░реНрд╡рдд рдЪреЛрдЯрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд╕реНрдХреЗрд▓ рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдХреА рдкрд╣рд▓реА рдФрд░ рд╕рдмрд╕реЗ рдХрдо рдЙрдореНрд░ рдХреА рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдПрдВ
рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛ рдХреЗ 18 рд╡рд░реНрд╖реАрдп рдорд╛рд▓рд╡рде рдкреВрд░реНрдгрд╛ рдиреЗ 4,892 рдореАрдЯрд░ рдкрд░ рдЕрдВрдЯрд╛рд░реНрдХрдЯрд┐рдХрд╛ рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рдКрдВрдЪреА рдкрд░реНрд╡рдд рдЪреЛрдЯреА рдорд╛рдЙрдВрдЯ рд╡рд┐рдВрд╕рди рдорд╛рд╕рд┐рдл рдХреЛ рдЫреБрдЖ рдФрд░ рдЫрд╣ рдорд╣рд╛рджреНрд╡реАрдкреЛрдВ рдореЗрдВ рдЫрд╣ рдкрд░реНрд╡рдд рдЪреЛрдЯрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд╕реНрдХреЗрд▓ рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдХреА рдкрд╣рд▓реА рдФрд░ рд╕рдмрд╕реЗ рдХрдо рдЙрдореНрд░ рдХреА рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдмрди рдЧрдИред
i.рд╡рд╣ рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛ рдореЗрдВ рдирд┐рдЬрд╝рд╛рдорд╛рдмрд╛рдж рдЬрд┐рд▓реЗ рдХреЗ рдкрдХрд╛рд▓рд╛ рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА рдХрд┐рд╕рд╛рди рдХреА рдмреЗрдЯреА рд╣реИред
ii.рд╢реЗрдЦрд░ рдмрд╛рдмреВ рдмрдЪреНрдЪрдирдкрд▓реНрд▓реА рдЙрдирдХреЗ рдХреЛрдЪ рд╣реИрдВред
iii.’Poorna ‘ , рдкреВрд░реНрдгрд╛ рдорд╛рд▓рд╡рде рдХреА рдЬреАрд╡рдиреА рдЕрдкрд░реНрдгрд╛ рдереЛрддрд╛ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд▓рд┐рдЦреА рдЧрдИ рдереАред
iv.рдкреВрд░реНрдгрд╛ рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдХреЛ рдкреИрдорд╛рдирд╛ рдмрдирд╛рдирд╛ рд╣реИред рдбреЗрдирд╛рд▓реА рдЬреЛ рд╕рд╛рдд рдорд╣рд╛рджреНрд╡реАрдкреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рд╛рдд рдкрд░реНрд╡рдд рдЪреЛрдЯрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд╕реНрдХреЗрд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдЕрдкрдиреЗ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рдХреЛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЙрддреНрддрд░реА рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рдКрдВрдЪреА рдкрд░реНрд╡рдд рдЪреЛрдЯреА рд╣реИред
v.13 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЙрдореНрд░ рдореЗрдВ рд╡рд╣ рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рдХрдо рдЙрдореНрд░ рдХреА рд▓рдбрд╝рдХреА рдмрди рдЧрдИ рдЬрд┐рд╕рдиреЗ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдХреЛ рд╕реНрдХреЗрд▓ рдХрд┐рдпрд╛ред рдПрд╡рд░реЗрд╕реНрдЯред
vi.рдЙрд╕рдиреЗ 2014 рдореЗрдВ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдПрд╡рд░реЗрд╕реНрдЯ, 2016 рдореЗрдВ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдХрд┐рд▓рд┐рдордВрдЬрд╛рд░реЛ (рддрдВрдЬрд╛рдирд┐рдпрд╛), 2017 рдореЗрдВ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдПрд▓реНрдмреНрд░рд╕ (рд░реВрд╕), 2019 рдореЗрдВ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдПрдХреЙрдирдХрд╛рдЧреБрдЖ (рдЕрд░реНрдЬреЗрдВрдЯреАрдирд╛) рдФрд░ 2019 рдореЗрдВ рдорд╛рдЙрдВрдЯ рдХрд╛рд░реНрдЯрд╕реНрдиреЗрдЬрд╝ (рдЗрдВрдбреЛрдиреЗрд╢рд┐рдпрд╛) рдХрд╛ рд╕реНрдерд╛рди рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ред
APPOINTMENTS & RESIGNATION
рд╡реАрдХреЗ рдпрд╛рджрд╡ рдХреЛ рдПрдХ рдФрд░ рд╡рд░реНрд╖ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЬрд╛рд░реА рд░рдЦрдирд╛ рд╣реИ
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рд╡рд┐рдиреЛрдж рдХреБрдорд╛рд░ рдпрд╛рджрд╡ рдХреЛ рдкреНрд░рдзрд╛рди рдордВрддреНрд░реА рд╢реНрд░реА рдирд░реЗрдВрджреНрд░ рдореЛрджреА рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рдордВрддреНрд░рд┐рдордВрдбрд▓ рдХреА рдирд┐рдпреБрдХреНрддрд┐ рд╕рдорд┐рддрд┐ (рдПрд╕реАрд╕реА) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдПрдХ рд╕рд╛рд▓ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдЕрд╢реНрд╡рдиреА рд▓реЛрд╣рд╛рдиреА рдХреЛ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ (рджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2018 рдореЗрдВ рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрдд) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рд╕рдлрд▓рддрд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХреАред рдЗрд╕рд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ, рд╡реАрдХреЗ рдпрд╛рджрд╡ рдиреЗ рджрдХреНрд╖рд┐рдг рдордзреНрдп рд░реЗрд▓рд╡реЗ (рдПрд╕рд╕реАрдЖрд░) рдХреЗ рдорд╣рд╛рдкреНрд░рдмрдВрдзрдХ (рдЬреАрдПрдо) рдХрд╛ рдкрдж рд╕рдВрднрд╛рд▓рд╛ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдпрд╛рджрд╡ рдПрдХ рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░рд┐рдХрд▓ рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░ рд╣реИрдВ рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕реЗрд╡рд╛ рдХреЗ 1980 рдмреИрдЪ рдХреЗ рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░рд┐рдХрд▓ рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░ рд╣реИрдВред
рд░реЗрд▓ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдордВрддреНрд░реА– рдкреАрдпреВрд╖ рдЧреЛрдпрд▓ред
рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА (MoS)- рд╕реБрд░реЗрд╢ рдЕрдВрдЧрджреА
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реАред
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд– 16 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1853ред
рдкреНрд░рднрд╛рдЧ– 73ред
рдЬреЛрди– 17
рдЙрдк рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреБрдХреНрдд рдЙрдореЗрд╢ рд╕рд┐рдиреНрд╣рд╛ рдХреЛ 1 рд╕рд╛рд▓ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░
рдХрд╛рд░реНрдорд┐рдХ, рд▓реЛрдХ рд╢рд┐рдХрд╛рдпрдд рдФрд░ рдкреЗрдВрд╢рди рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдиреЗ рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИ рдХрд┐ рд╢реНрд░реА рдЙрдореЗрд╢ рд╕рд┐рдиреНрд╣рд╛ рдХреЛ рдкреНрд░рдзрд╛рди рдордВрддреНрд░реА рд╢реНрд░реА рдирд░реЗрдВрджреНрд░ рдореЛрджреА рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рдХреИрдмрд┐рдиреЗрдЯ (рдПрд╕реАрд╕реА) рдХреА рдирд┐рдпреБрдХреНрддрд┐ рд╕рдорд┐рддрд┐рдпреЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ 1 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рд╕реЗ 31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2020 рддрдХ рдПрдХ рд╡рд░реНрд╖ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдиреБрдмрдВрдз рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рдЕрдиреБрдореЛрджрди рдХреЗ рдмрд╛рдж рдЙрдк рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреБрдХреНрдд (рдбреАрдИрд╕реА) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╡рд╣ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреИрдбрд░ рдХреЗ рдПрдХ IAS (рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдирд┐рдХ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА) рд╣реИрдВред
ii.рд╢реНрд░реА рд╕рд┐рдиреНрд╣рд╛ рдиреЗ рдореБрдЦреНрдп рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреБрдХреНрдд (рд╕реАрдИрд╕реА) рдФрд░ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рдЙрдЪреНрдЪ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рд╕рдЪрд┐рд╡ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд┐рдпрд╛ред
рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреЛрдЧ (EC) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реАред
рдореБрдЦреНрдп рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреБрдХреНрдд (CEC)- рд╕реБрдиреАрд▓ рдЕрд░реЛрдбрд╝рд╛
рдкреНрд░рдердо рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА– рд╕реБрдХреБрдорд╛рд░ рд╕реЗрдиред
рдкреВрд░реНрд╡ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░рд┐рдгреА– рдУрдо рдкреНрд░рдХрд╛рд╢ рд░рд╛рд╡рддред
рдЧрдарди– 25 рдЬрдирд╡рд░реА 1950ред
рдПрд╕ рд╕реБрдВрджрд░ рдХреЛ рдЕрдВрддрд░рд┐рдо рдПрдордбреА рдФрд░ рд╕реАрдИрдУ рдФрд░ рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рд╡рд┐рд▓рд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
2 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рдХреЛ, рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рд╡рд┐рд▓рд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдордВрдбрд▓ рдиреЗ 1 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рд╕реЗ рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рднрд╡рди рдмреИрдВрдХ (LVB) рдХреЗ рдЕрдВрддрд░рд┐рдо рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдФрд░ рдореБрдЦреНрдп рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (рд╕реАрдИрдУ) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдПрд╕ рд╕реБрдВрджрд░ рдХреЛ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рдПрдордбреА рдФрд░ рд╕реАрдИрдУ, рдкрд╛рд░реНрдерд╕рд╛рд░рдереА рдореБрдЦрд░реНрдЬреА рдиреЗ рдЕрдЧрд╕реНрдд, 2019 рдХреЛ рдЕрдкрдиреЗ рдкрдж рд╕реЗ рдЗрд╕реНрддреАрдлрд╛ рджреЗ рджрд┐рдпрд╛ рдФрд░ рдкрдж рдЦрд╛рд▓реА рд░рд╣ рдЧрдпрд╛ред рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рднреА рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╡рд╣ 30 рдЕрдкреНрд░реИрд▓, 2020 рддрдХ рдпрд╛ рдирдП рдПрдордбреА рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреНрд░рднрд╛рд░ рдЧреНрд░рд╣рдг рдХрд░рдиреЗ рддрдХ рдкреНрд░рднрд╛рд░ рдореЗрдВ рд░рд╣реЗрдВрдЧреЗред
ii.рд╡рд╣ 27.04.2018 рд╕реЗ 31.12.2019 рддрдХ рдореБрдЦреНрдп рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (рд╕реАрдПрдлрдУ) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдмреИрдВрдХ рдХреА рд╕реЗрд╡рд╛ рдХрд░ рд░рд╣реЗ рдереЗред
iii.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рд╡рд╛рдгрд┐рдЬреНрдп рдореЗрдВ рд╕реНрдирд╛рддрдХ рдХреА рдбрд┐рдЧреНрд░реА рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХреА рд╣реИ рдФрд░ рдПрдХ рдЪрд╛рд░реНрдЯрд░реНрдб рдПрдХрд╛рдЙрдВрдЯреЗрдВрдЯ рд╣реИрдВ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ 41 рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рдХрд╛ рдЕрдиреБрднрд╡ рд╣реИред
LVB рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЧреИрд░–рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖– рдмреАрдХреЗ рдордВрдЬреВрдирд╛рде
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдЪреЗрдиреНрдирдИ; рдЯреИрдЧрд▓рд╛рдЗрди– рд╕рдореГрджреНрдзрд┐ рдХрд╛ рдмрджрд▓рддрд╛ рдЪреЗрд╣рд░рд╛
ACQUISITIONS & MERGERS
рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдХреЛ рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╣реЗрд▓реНрде рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА рдореЗрдВ 51.2% рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рд░рдЦрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкреЗрдХреНрд╖рд┐рдд рдордВрдЬреВрд░реА рдорд┐рд▓ рдЧрдИ рд╣реИ
1 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рдХреЛ HDFC (рд╣рд╛рдЙрд╕рд┐рдВрдЧ рдбреЗрд╡рд▓рдкрдореЗрдВрдЯ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╢рд┐рдпрд▓ рдХреЙрд░рдкреЛрд░реЗрд╢рди) рдиреЗ рдкреНрд░рддрд┐рдпреЛрдЧрд┐рддрд╛ рдЖрдпреЛрдЧ (CCI), рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рдмреАрдорд╛ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (IRDAI) рд╕реЗ рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдЕрд╕реНрдкрддрд╛рд▓ рдПрдВрдЯрд░рдкреНрд░рд╛рдЗрдЬ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (AHEL) рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рд╢реЗрдпрд░рдзрд╛рд░рдХреЛрдВ рд╕реЗ рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рдмреАрдорд╛ рдХрдВрдкрдиреА рдореЗрдВ 51.2% рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкрдиреА рдЕрдкреЗрдХреНрд╖рд┐рдд рд╕реНрд╡реАрдХреГрддрд┐ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░ рд▓реА рд╣реИред рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рдХреЗ рдмрд╛рдж, рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рдХреЛ рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдПрд░реНрдЧреЛ рдореЗрдВ рд╡рд┐рд▓рдп рдХрд░ рджрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ , рдЬреЛ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдХрдВрдкрдиреА рд▓реЙ рдЯреНрд░рд┐рдмреНрдпреВрдирд▓ рдХреА рдореБрдВрдмрдИ рдкреАрда рд╕реЗ рдЕрдиреБрдореЛрджрди рдХреЗ рдЕрдзреАрди рд╣реЛрдЧрд╛ред IRDAI рдиреЗ рдмреАрдорд╛ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1938 рдХреА рдзрд╛рд░рд╛ 6A рдХреЗ рддрд╣рдд рдордВрдЬреВрд░реА рджреАред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╕реМрджреЗ рдХрд╛ рдХреБрд▓ рдореВрд▓реНрдп 1,347 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ HDFC рдЕрдкреЛрд▓реЛ рд╣реЙрд╕реНрдкрд┐рдЯрд▓реНрд╕ рдЧреНрд░реБрдк рд╕реЗ 1,336 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдореЗрдВ 50.8% рдХрд╛ рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рдХрд░реЗрдЧрд╛ рдФрд░ рд╢реЗрд╖ рдЕрдкреЛрд▓реЛ рд╕рдореВрд╣ рдХреЗ рдХрд░реНрдордЪрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдХрдВрдкрдиреА рдореЗрдВ 0.4% рдХреА рдЕрдкрдиреА рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рдЦрд░реАрджрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рднреБрдЧрддрд╛рди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
ii.рдЗрд╕ рд╕рдВрджрд░реНрдн рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдЗрдХрд╛рдЗрдпрд╛рдВ рд╣реИрдВ: рдПрдПрдЪрдИрдПрд▓, рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА, рдПрдЪрдбреАрдИрд╕реА рдПрд░реНрдЧреЛ, рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╣реЗрд▓реНрде рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (рдПрдПрдордПрдЪрдЖрдИ), рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдПрдирд░реНрдЬреА рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (рдПрдИрд╕реАрдПрд▓), рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╣реЗрд▓реНрде рд╣реЛрд▓реНрдбрд┐рдВрдЧреНрд╕ рдПрдЬреА рдФрд░ рдПрдПрдордПрдЪрдЖрдИ рдХреЗ рдЕрдиреНрдп рд╢реЗрдпрд░рдзрд╛рд░рдХред
iii.рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╣реЗрд▓реНрде рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕, рдЕрдкреЛрд▓реЛ рд╣реЙрд╕реНрдкрд┐рдЯрд▓реНрд╕ рдФрд░ рдЬрд░реНрдорди рд░реАрдЗрдиреНрд╢реНрдпреЛрд░рд░ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд░реЗ рдЧреНрд░реБрдк рдХреЗ рдмреАрдЪ рдПрдХ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдЙрджреНрдпрдо рд╣реИ, рдЬрдмрдХрд┐ рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдПрд░реНрдЧреЛ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА, рдПрд░реНрдЧреЛ рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрд╢рдирд▓ рдПрдЬреА, рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд░реЗ рдХреА рдкреНрд░рд╛рдердорд┐рдХ рдмреАрдорд╛ рдЗрдХрд╛рдИ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдПрдХ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдЙрджреНрдпрдо рдЪрд▓рд╛рддрд╛ рд╣реИред
рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
CEO- рдЖрджрд┐рддреНрдп рдкреБрд░реА
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдореБрдВрдмрдИ
рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╕реНрд╡рд╛рд╕реНрдереНрдп рдмреАрдорд╛ рдХрдВрдкрдиреА рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд╕реАрдИрдУ– рдПрдВрдЯрдиреА рдЬреИрдХрдм
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдЧреБрд░реБрдЧреНрд░рд╛рдо
рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдкреНрд░рддрд┐рд╕реНрдкрд░реНрдзрд╛ рдЖрдпреЛрдЧ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖– рдЕрд╢реЛрдХ рдХреБрдорд╛рд░ рдЧреБрдкреНрддрд╛
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА
RBI рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓– рд╢рдХреНрддрд┐рдХрд╛рдВрддрд╛ рджрд╛рд╕
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдореБрдВрдмрдИ
IRDAI рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛– рд╕реБрднрд╛рд╖ рдЪрдВрджреНрд░ рдЦреБрдВрдЯрд┐рдпрд╛ рдиреЗ рдХреА
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рд╣реИрджрд░рд╛рдмрд╛рдж
SCIENCE & TECHNOLOGY
IAF рдиреЗ рдФрдкрдЪрд╛рд░рд┐рдХ рд░реВрдк рд╕реЗ рдбреЛрд░реНрдирд┐рдпрд░ 228 рд╡рд┐рдорд╛рди рдХреЛ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рдирдВрдмрд░ 41 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2019 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рдкреНрд░рдореБрдЦ рд░рд╛рдХреЗрд╢ рдХреБрдорд╛рд░ рд╕рд┐рдВрд╣ рднрджреМрд░рд┐рдпрд╛ рдиреЗ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рдкрд╛рд▓рдо рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдореЗрдВ рдПрдХ рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдореЗрдВ рд▓рд╛рдЗрдЯ рдпреВрдЯрд┐рд▓рд┐рдЯреА рдПрдпрд░рдХреНрд░рд╛рдлреНрдЯ рдлрд╝реНрд▓рд╛рдЗрдЯ рдЗрдВрд╕реНрдкреЗрдХреНрд╢рди рд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо (рдПрдлрдЖрдИрдПрд╕) рдбреЛрд░реНрдирд┐рдпрд░ 228 рдХреЛ рдирдВрдмрд░ 41 ‘рдУрдЯреНрд╕’ рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ (IAF) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ 2015 рдореЗрдВ 14 рдбреЛрд░реНрдирд┐рдпрд░ рд╡рд┐рдорд╛рди рдЦрд░реАрджрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдЕрдиреБрдмрдВрдз рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рдЧрдП рд╣реИрдВ, рдЬреЛ рдХрд┐ рдЙрдбрд╝рд╛рди рдирд┐рд░реАрдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА рдХреЗ рд╡рд┐рдорд╛рди рд╣реИрдВ, рдЬреЛ рдХрд┐ рд░рд╛рдЬреНрдп рдореЗрдВ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд рд╣рд┐рдВрджреБрд╕реНрддрд╛рди рдПрдпрд░реЛрдиреЙрдЯрд┐рдХреНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (HAL) рд╕реЗ 1,090 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдореЗрдВ рд╣реИрдВред
ii.рдкрд╣рд▓рд╛ рд╡рд┐рдорд╛рди рдирд╡рдВрдмрд░ 2019 рдореЗрдВ рд╡рд┐рддрд░рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛, рдЬрдмрдХрд┐ рджреВрд╕рд░реЗ рдХреЛ 2020 рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд рдореЗрдВ рд╡рд┐рддрд░рд┐рдд рдХрд┐рдП рдЬрд╛рдиреЗ рдХреА рд╕рдВрднрд╛рд╡рдирд╛ рд╣реИред
рдбреЛрд░реНрдирд┐рдпрд░ -228 рд╡рд┐рдорд╛рди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
Do-228 рдПрдХ рдЯреНрд╡рд┐рди-рдЗрдВрдЬрди, рдорд▓реНрдЯреАрд░реЛрд▓ рд▓рд╛рдЗрдЯ рдЯреНрд░рд╛рдВрд╕рдкреЛрд░реНрдЯ рдПрдпрд░рдХреНрд░рд╛рдлреНрдЯ рд╣реИ, рдЬреЛ 19 рдпрд╛рддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ рдпрд╛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдХрд╛рд░реНрдЧреЛ рдХреЛ рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рд╕рдХреНрд╖рдо рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕реЗ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░реВрдк рд╕реЗ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд┐рдорд╛рди рдирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛ рд╣рд┐рдВрджреБрд╕реНрддрд╛рди рдПрдпрд░реЛрдиреЙрдЯрд┐рдХреНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (HAL) рдФрд░ RUAG рдПрдпрд░реЛрд╕реНрдкреЗрд╕, рдЬрд░реНрдордиреА рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдбрд┐рдЬрд╛рдЗрди рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдпрд╣ рдПрдХ рдбреЙрд░реНрдирд┐рдпрд░ Do-28 рд╡рд┐рдорд╛рди рд╕реЗ рд▓рд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ рдФрд░ 9.5m / s рдХреА рджрд░ рд╕реЗ рдЪрдврд╝ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
Do-228 рдХреЗ рдЫрд╣ рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рдореЙрдбрд▓ рд╣реИрдВ – Do-228-100, Do-228-101, Do-228-200, Do-228-201, Do-228-202 рдФрд░ Do-228-212ред рд▓рдЧрднрдЧ 270 Do-228 рдмрдирд╛рдП рдЧрдП рдереЗ рдФрд░ рдЙрдирдореЗрдВ рд╕реЗ 127 рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рдФрд░ рд░реЙрдпрд▓ рдиреАрджрд░рд▓реИрдВрдб рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рд╕рд╣рд┐рдд рджреБрдирд┐рдпрд╛ рднрд░ рдореЗрдВ рд╕реЗрд╡рд╛ рдореЗрдВ рд╣реИрдВред
SPORTS
рднрд╛рд░рдд рдХреА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╣реЙрдХреА рдЦрд┐рд▓рд╛рдбрд╝реА рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд▓рд╛рдХрдбрд╝рд╛ рдиреЗ рдШреБрдЯрдиреЗ рдХреА рдЪреЛрдЯ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рдЕрдкрдиреА рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА
2 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╣реЙрдХреА рдЯреАрдо рдХреА рдбрд┐рдлреЗрдВрдбрд░ рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд▓рд╛рдХрдбрд╝рд╛ 28 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдереАрдВ, рдЬреЛ 2018 рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рдЦреЗрд▓реЛрдВ рдХреА рд░рдЬрдд рд╡рд┐рдЬреЗрддрд╛ рдЯреАрдо рдХрд╛ рд╣рд┐рд╕реНрд╕рд╛ рдереАрдВ, рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдШреБрдЯрдиреЗ рдХреА рдЪреЛрдЯ рдХрд╛ рд╣рд╡рд╛рд▓рд╛ рджреЗрддреЗ рд╣реБрдП рдЕрдВрддрд░рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреАред рд╣рд╛рд▓рд╛рдВрдХрд┐, рд╡рд╣ рдШрд░реЗрд▓реВ рд╣реЙрдХреА рдФрд░ рдирд╛рд▓реНрдХреЛ (рдиреЗрд╢рдирд▓ рдПрд▓реНрдпреБрдореАрдирд┐рдпрдо рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб), рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡ рдХрд░рдирд╛ рдЬрд╛рд░реА рд░рдЦреЗрдВрдЧреАред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд╕реБрдиреАрддрд╛ рдиреЗ рдЕрдм рддрдХ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд▓рд┐рдП 139 рдореИрдЪ рдЦреЗрд▓реЗ рд╣реИрдВ рдЬрд┐рдирдореЗрдВ 2014 рдХреЗ рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рдЦреЗрд▓реЛрдВ рдХреЗ рдХрд╛рдВрд╕реНрдп рдкрджрдХ рднреА рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред
рдЦреЗрд▓ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп– рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реАред
рд░рд╛рдЬреНрдп рдордВрддреНрд░реА (MoS- рд╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░ рдкреНрд░рднрд╛рд░)- рдХрд┐рд░реЗрди рд░рд┐рдЬрд┐рдЬреВ
OBITUARY
рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рдкреВрд░реНрд╡ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рдЕрд▓рдЬрдВрдЧреА рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рде рд╕реНрд╡рд╛рдореА рдХрд╛ 91 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЙрдореНрд░ рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ, рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛ рдФрд░ рдкреВрд░реНрд╡ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп, рдЕрд▓рдЬрдВрдЧреА рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рде рд╕реНрд╡рд╛рдореА рдХреЛ рдПрд╡реА рд╕реНрд╡рд╛рдореА рдХреЗ рдирд╛рдо рд╕реЗ рдЬрд╛рдирд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИ, рдЬрд┐рдирдХрд╛ рдирд┐рдзрди рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рдиреБрдЖрдкрд╛рдбрд╝рд╛ рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реБрдЖ рдерд╛ред
i.рдЙрдирдХрд╛ рдЬрдиреНрдо 18 рдЬреБрд▓рд╛рдИ, 1929 рдХреЛ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рдирд╡рд░рдВрдЧрдкреБрд░ рдореЗрдВ рд╣реБрдЖ рдерд╛ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдмреАрдЯреЗрдХ рдХреЗрдорд┐рдХрд▓ рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░рд┐рдВрдЧ рдореЗрдВ рд╕реНрдирд╛рддрдХ рдХрд┐рдпрд╛ рдерд╛ред
ii.4 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 2012 рдХреЛ, рд╡рд╣ рдПрдХ рд╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░ рдЙрдореНрдореАрджрд╡рд╛рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рд╕реЗ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рдХреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЪреБрдиреЗ рдЧрдП рдФрд░ 3 рдЕрдкреНрд░реИрд▓, 2018 рддрдХ рдЗрд╕ рдкрдж рдкрд░ рдмрдиреЗ рд░рд╣реЗред
iii.рд╡рд╣ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░рддрд╛ рд╕рдВрдЧреНрд░рд╛рдо рдФрд░ рд╡рд┐рдиреЛрдмрд╛ рднрд╛рд╡реЗ рдХреЗ рдЕрдиреБрдпрд╛рдпреА рд╣реЛрдиреЗ рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди ‘рд╡рд╛рдирд░ рд╕реЗрдирд╛’ рдХреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рдереЗред
iv.рд╡рд╣ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рд╕рдорд╛рдЬ рд╕реБрдзрд╛рд░рдХреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ рдПрдХ рднреА рдереЗред
v.рд╡рд╣ рдЙрддреНрдХрд▓ рд╕рдореНрдорд┐рд▓рдиреА, рдиреБрдЖрдкрд╛рдбрд╝рд╛ рдЬрд┐рд▓рд╛ рд╢рд╛рдЦрд╛ рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдереЗред
рдПрдирд╕реАрдкреА рдиреЗрддрд╛ рджреЗрд╡реА рдкреНрд░рд╕рд╛рдж рддреНрд░рд┐рдкрд╛рдареА рдХрд╛ 67 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЙрдореНрд░ рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
2 рдЬрдирд╡рд░реА, 2020 рдХреЛ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░рд╡рд╛рджреА рдХрд╛рдВрдЧреНрд░реЗрд╕ рдкрд╛рд░реНрдЯреА (NCP) рдХреЗ рдорд╣рд╛рд╕рдЪрд┐рд╡ рдФрд░ рдкреВрд░реНрд╡ рд╕рд╛рдВрд╕рдж (рд╕рд╛рдВрд╕рдж) рджреЗрд╡реА рдкреНрд░рд╕рд╛рдж рддреНрд░рд┐рдкрд╛рдареА рдХрд╛ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рдХреИрдВрд╕рд░ рд╕реЗ рдЬреВрдЭрдиреЗ рдХреЗ рдмрд╛рдж рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛ред рд╡рд╣ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рд╕реЗ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рдХреЗ рдкреВрд░реНрд╡ рд╕рд╛рдВрд╕рдж рдереЗред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдЙрдирдХрд╛ рдЬрдиреНрдо 29 рдирд╡рдВрдмрд░, 1952 рдХреЛ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рд╕реБрд▓реНрддрд╛рдирдкреБрд░ рдореЗрдВ рд╣реБрдЖ рдерд╛ред
ii.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдЗрд▓рд╛рд╣рд╛рдмрд╛рдж рд╡рд┐рд╢реНрд╡рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд▓рдп рдореЗрдВ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХреА рдФрд░ рдЬрд╡рд╛рд╣рд░рд▓рд╛рд▓ рдиреЗрд╣рд░реВ рд╡рд┐рд╢реНрд╡рд╡рд┐рджреНрдпрд╛рд▓рдп рдЫрд╛рддреНрд░ рд╕рдВрдШ рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рднреА рд░рд╣реЗ рдФрд░ 1999 рдореЗрдВ рдЕрдкрдиреЗ рд░рд╛рдЬрдиреАрддрд┐рдХ рдЬреАрд╡рди рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд рдХреАред
iii.рд╡рд╣ рд╢рд░рдж рдкрд╡рд╛рд░ рдФрд░ рдкреАрдП рд╕рдВрдЧрдорд╛ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдПрдирд╕реАрдкреА рдХреЗ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдкрдХреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ рдПрдХ рдереЗред рд╡рд╣ рддреНрд░реИрдорд╛рд╕рд┐рдХ рдкрддреНрд░рд┐рдХрд╛ рдерд┐рдВрдХ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдХреЗ рдкреНрд░рдзрд╛рди рд╕рдВрдкрд╛рджрдХ рднреА рдереЗред
iv.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдиреЗрдкрд╛рд▓ рдореЗрдВ рд▓реЛрдХрддрдВрддреНрд░ рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдореЗрдВ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рднреВрдорд┐рдХрд╛ рдирд┐рднрд╛рдИред
STATE NEWS
UPSRTC рдиреЗ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдореЗрдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП тАШ рджрд╛рдорд┐рдиреА тАЩрд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рд╕реЗрд╡рд╛ рд╢реБрд░реВ рдХреА
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ рдпреВрдкреАрдПрд╕рдЖрд░рдЯреАрд╕реА (рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рд░рд╛рдЬреНрдп рд╕рдбрд╝рдХ рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди рдирд┐рдЧрдо) рдиреЗ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (рдпреВрдкреА) рдореЗрдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдпрд╛рддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдХреЛ рджреЗрдЦрддреЗ рд╣реБрдП ‘рджрд╛рдорд┐рдиреА тАЩ рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рд╕реЗрд╡рд╛ рд╢реБрд░реВ рдХреА рд╣реИ ред тАШрдирд┐рд░реНрднрдпрд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛ тАЩ рдХреЗ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЗрд╕ рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрджреНрд╡рд┐рддреАрдп рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛тАЬ 81142-77777 тАЭрдХреЛ рд╕рдмреНрд╕рдХреНрд░рд╛рдЗрдм рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕реЗ рдпреВрдкреА рдХреЗ рд▓рдЦрдирдК рдореЗрдВ рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди рдордВрддреНрд░реА рдЕрд╢реЛрдХ рдХрдЯрд╛рд░рд┐рдпрд╛ рдиреЗ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рдерд╛ред
i.рдЗрди рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдХрд░рдХреЗ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдпрд╛рддреНрд░реА рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рдирдВрдмрд░ рдкрд░ рдХреЙрд▓ рдХрд░рдХреЗ рдФрд░ рд╡реНрд╣рд╛рдЯреНрд╕рдПрдк рд╕реЗрд╡рд╛ рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдХрд░рдХреЗ рдЕрдкрдиреА рд╢рд┐рдХрд╛рдпрдд рджрд░реНрдЬ рдХрд░ рд╕рдХрддреА рд╣реИрдВред
ii.рдпреВрдкреАрдПрд╕рдЖрд░рдЯреАрд╕реА рдХреА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА рдкреНрд░рддрд┐рджрд┐рди рд╕реБрдмрд╣ 9 рдмрдЬреЗ рд╕реЗ рд╢рд╛рдо 6 рдмрдЬреЗ рддрдХ рдЗрд╕ рд╕реЗрд╡рд╛ рдХреА рдирд┐рдЧрд░рд╛рдиреА рдХрд░реЗрдВрдЧреАред рд╢рд╛рдо 6 рдмрдЬреЗ рдХреЗ рдмрд╛рдж рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рдирдВрдмрд░ 1800-180-2877 рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдХрд░рдХреЗ рд╢рд┐рдХрд╛рдпрддреЗрдВ рджрд░реНрдЬ рдХреА рдЬрд╛ рд╕рдХрддреА рд╣реИрдВред
iii.рдирд╡рдВрдмрд░ 2019 рдХреЛ, рдпреВрдкреА рдХреЗ рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЧрдиреНрдирд╛ рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╡реЗрдм рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рдФрд░ рдИ–рдЧрдиреНрдирд╛ рдРрдк рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА– рдпреЛрдЧреА рдЖрджрд┐рддреНрдпрдирд╛рде
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓– рдЖрдирдВрджреАрдмреЗрди рдкрдЯреЗрд▓
UPSRTC рдХреЗ рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ– рд░рд╛рдЬ рд╢реЗрдЦрд░
рд░рд╛рдЬрдзрд╛рдиреА рд╕рд┐рдЯреА– рд▓рдЦрдирдК
рдирд╛рдЯреНрдпрд╕реВрд░реНрдп рдЕрд╡рд╛рд░реНрдбреА рдирд╛рдЯрдХрдХрд╛рд░ рд░рддреНрдирд╛ рдУрдЭрд╛ рдХрд╛ 88 рд╡рд░реНрд╖ рдХреА рдЖрдпреБ рдореЗрдВ рдЕрд╕рдо рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
31 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 2019 рдХреЛ рдЕрд╕рдо рдХреЗ рдкреНрд░рд╕рд┐рджреНрдз рдирд╛рдЯрдХрдХрд╛рд░, рд▓реЗрдЦрдХ рдФрд░ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛ рд░рддреНрдирд╛ рдУрдЭрд╛ рдХрд╛ рдЧреБрд╡рд╛рд╣рд╛рдЯреА рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛ред рд╡рд╣ 88 рд╡рд░реНрд╖ рдХреЗ рдереЗред рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрддрд╛ (рд╕рдВрд╢реЛрдзрди) рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 2019 рдХреЗ рдЦрд┐рд▓рд╛рдл рдЪрд▓ рд░рд╣реЗ рд╡рд┐рд░реЛрдз рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рди рдореЗрдВ рднрд╛рдЧ рд▓рд┐рдпрд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдЙрдирдХрд╛ рдЬрдиреНрдо 5 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░, 1931 рдХреЛ рдЕрд╕рдо рдХреЗ рдмрд╛рд░рдкреЗрдЯрд╛ рдЬрд┐рд▓реЗ рдореЗрдВ рд╣реБрдЖ рдерд╛ред
ii.1971 рдореЗрдВ рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдЕрд╕рдо рдореЗрдВ рдиреБрдХреНрдХрдбрд╝ рдирд╛рдЯрдХреЛрдВ рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд рдХреАред
iii.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдкреВрд░реНрд╡реЛрддреНрддрд░ рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдЯреВрди рдерд┐рдпреЗрдЯрд░ рднреА рдкреЗрд╢ рдХрд┐рдпрд╛ рдФрд░ рдбреЙрдХреНрдпреВрдореЗрдВрдЯреНрд░реА рдлрд┐рд▓реНрдо ‘рдирд╛рдо-рдШрд░’ рдХрд╛ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдФрд░ рдирд┐рд░реНрджреЗрд╢рди рдХрд┐рдпрд╛ред
iv.рд░рдВрдЧрдордВрдЪ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдЙрдирдХреЗ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ 2005 рдореЗрдВ рдкреНрд░рддрд┐рд╖реНрдард┐рдд рдирд╛рдЯреНрдпрд╕реВрд░реНрдп рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдорд┐рд▓рд╛ред
****** рдХрд░рдВрдЯ рдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ 1 рдФрд░ 2 рдЬрдирд╡рд░реА 2020 рд╣реЗрдбрд▓рд╛рдЗрдВрд╕ ******
- 5 рд╡рд╛рдБ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫ рд╕рд░реНрд╡реЗрдХреНрд╖рдг рд▓реАрдЧ 2020: рдЗрдВрджреМрд░ 10 рд▓рд╛рдЦ + рдЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╢рд╣рд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╢реАрд░реНрд╖ рд╕реНрдерд╛рди рдкрд░ рд╣реИ
- 2019-2025 рдиреЗрд╢рдирд▓ рдЗрдиреНрдлреНрд░рд╛рд╕реНрдЯреНрд░рдХреНрдЪрд░ рдкрд╛рдЗрдкрд▓рд╛рдЗрди рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯ: 102 рд▓рд╛рдЦ рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреА рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рдврд╛рдВрдЪрд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд░рдг
- рдХреЗрд░рд▓ рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрддрд╛ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдХреЗ рдЦрд┐рд▓рд╛рдл рдкреНрд░рд╕реНрддрд╛рд╡ рдкрд╛рд░рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдп рдмрди рдЧрдпрд╛
- рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдмрд┐рдкрд┐рди рд░рд╛рд╡рдд рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдореЗрдВ рд╕реИрдиреНрдп рдорд╛рдорд▓реЛрдВ рдХрд╛ рдирдпрд╛ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рдмрдирд╛рддреА рд╣реИ
- рдХреЗрдВрджреНрд░ рдиреЗ рдлрд╕рд▓ рдмреАрдорд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛-рдкреАрдПрдордПрдлрдмреАрд╡рд╛рдИ рдХреА рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рд╛рдЬрдирд╛рде рд╕рд┐рдВрд╣ рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдореЗрдВ 7 рд╕рджрд╕реНрдпреАрдп GoM рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреА
- рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рдореИрджрд╛рди рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдХрд╛ рдирд╛рдо рдмрджрд▓рдХрд░ рд╕реБрдкреНрд░реАрдо рдХреЛрд░реНрдЯ рдореЗрдЯреНрд░реЛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рдХрд░ рджрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
- рдкрд╣рд▓реЗ рд╕рдордп рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рд╡рд┐рдЬрд╛рдЧ (рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢) 2021 рдореЗрдВ 14 рд╡реЗрдВ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рд╣реЗрд▓реНрдердХреЗрдпрд░ рд╢рд┐рдЦрд░ рд╕рдореНрдореЗрд▓рди рдХреА рдореЗрдЬрдмрд╛рдиреА рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рд╣реИ
- RBI рдЧрд╡рд░реНрдирд░ рдиреЗ рдореБрджреНрд░рд╛ рдиреЛрдЯреЛрдВ рдХреА рдкрд╣рдЪрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдиреЗрддреНрд░рд╣реАрдиреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП MANI рдРрдк рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛
- рд▓рдШреБ рдмрдЪрдд рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХреА рдмреНрдпрд╛рдЬ рджрд░реЗрдВ рд╡рд┐рддреНрдд рд╡рд░реНрд╖ 2019-20 рдХреА рдЬрдирд╡рд░реА-рдорд╛рд░реНрдЪ рддрд┐рдорд╛рд╣реА рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкрд░рд┐рд╡рд░реНрддрд┐рдд рд╣реИрдВ: рдлрд┐рди рдорд┐рди
- рд╕реАрдПрдбреА9% рд╕реЗ рдЬреБрд▓рд╛рдИ-рд╕рд┐рддрдВрдмрд░ 2019 рдореЗрдВ рдЬреАрдбреАрдкреА рдХреЗ 0.9% рддрдХ рдлрд┐рд╕рд▓ рдЧрдпрд╛: рдЖрд░рдмреАрдЖрдИ
- рдкрд┐рдпреБрд╕ рдЬрд╛рдпрд╕рд╡рд╛рд▓ рдиреЗ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмрд┐рд╣рд╛рд░ рдПрдХреНрд╕реАрд▓реЗрдВрд╕ рдЕрд╡рд╛рд░реНрдб 2019 рдЬреАрддрд╛
- рддреЗрд▓рдВрдЧрд╛рдирд╛ рдХреЗ рдкрд░реНрд╡рддрд╛рд░реЛрд╣реА рдорд╛рд▓рд╡рде рдкреВрд░реНрдгрд╛ рдиреЗ рдЕрдВрдЯрд╛рд░реНрдХрдЯрд┐рдХрд╛ рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рдКрдВрдЪреА рдЪреЛрдЯреА рдорд╛рдЙрдВрдЯ рд╡рд┐рдВрд╕рди рдорд╛рд╕рд┐рдл рдкрд░ рдЪрдврд╝рд╛рдИ рдХреАред
- рд╡реАрдХреЗ рдпрд╛рджрд╡ рдХреЛ рдПрдХ рдФрд░ рд╡рд░реНрд╖ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЬрд╛рд░реА рд░рдЦрдирд╛ рд╣реИ
- рдЙрдк рдЪреБрдирд╛рд╡ рдЖрдпреБрдХреНрдд рдЙрдореЗрд╢ рд╕рд┐рдиреНрд╣рд╛ рдХреЛ 1 рд╕рд╛рд▓ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░
- рдПрд╕ рд╕реБрдВрджрд░ рдХреЛ рд▓рдХреНрд╖реНрдореА рд╡рд┐рд▓рд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рдХреЗ рдЕрдВрддрд░рд┐рдо рдПрдордбреА рдФрд░ рд╕реАрдИрдУ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
- рдПрдЪрдбреАрдПрдлрд╕реА рдХреЛ рдЕрдкреЛрд▓реЛ рдореНрдпреВрдирд┐рдЦ рд╣реЗрд▓реНрде рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА рдореЗрдВ2% рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рд░рдЦрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдкреЗрдХреНрд╖рд┐рдд рдордВрдЬреВрд░реА рдорд┐рд▓ рдЧрдИ рд╣реИ
- IAF рдиреЗ рдФрдкрдЪрд╛рд░рд┐рдХ рд░реВрдк рд╕реЗ рдбреЛрд░реНрдирд┐рдпрд░ рд╡рд┐рдорд╛рди рдХреЛ рдирдВрдмрд░ 41 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛
- рднрд╛рд░рдд рдХреА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╣реЙрдХреА рдЦрд┐рд▓рд╛рдбрд╝реА рд╕реБрдиреАрддрд╛ рд▓рд╛рдХрдбрд╝рд╛ рдиреЗ рдШреБрдЯрдиреЗ рдХреА рдЪреЛрдЯ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рдЕрдкрдиреА рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА
- рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рдкреВрд░реНрд╡ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╕рднрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рдЕрд▓рдЬрдВрдЧреА рд╡рд┐рд╢реНрд╡рдирд╛рде рд╕реНрд╡рд╛рдореА рдХрд╛ 91 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЙрдореНрд░ рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
- рдПрдирд╕реАрдкреА рдиреЗрддрд╛ рджреЗрд╡реА рдкреНрд░рд╕рд╛рдж рддреНрд░рд┐рдкрд╛рдареА рдХрд╛ 67 рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЙрдореНрд░ рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
- UPSRTC рдиреЗ рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП тАШ рджрд╛рдорд┐рдиреА тАЩрд╣реЗрд▓реНрдкрд▓рд╛рдЗрди рд╕реЗрд╡рд╛ рд╢реБрд░реВ рдХреА
- рдкреНрд░рд╕рд┐рджреНрдз рдЕрд╕рдорд┐рдпрд╛ рдирд╛рдЯрдХрдХрд╛рд░ рд░рддреНрдирд╛ рдУрдЭрд╛ рдХрд╛ 88 рд╡рд░реНрд╖ рдХреА рдЖрдпреБ рдореЗрдВ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛
[su_button url=”https://affairscloud.com/current-affairs-hindi/today/” target=”self” style=”default” background=”#2D89EF” color=”#FFFFFF” size=”5″ wide=”no” center=”no” radius=”auto” icon=”” icon_color=”#FFFFFF” text_shadow=”none” desc=”” download=”” onclick=”” rel=”” title=”” id=”” class=””]Click Here to Read Current Affairs Today in Hindi[/su_button]



