рд▓реЛ рджреЛрд╕реНрддреЛрдВ,┬аaffairscloud.com┬ардореЗрдВ рдЖрдкрдХрд╛ рд╕реНрд╡рд╛рдЧрдд рд╣реИред рд╣рдо рдпрд╣рд╛рдВ рдЖрдкрдХреЗ рд▓рд┐рдП 1 рдорд╛рд░реНрдЪ 2024┬ардХреЗ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рдХрд░рдВрдЯрдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ рдХреЛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдЕрдЦрд╝рдмрд╛рд░реЛрдВ рдЬреИрд╕реЗ рдж рд╣рд┐рдВрджреВ, рдж рдЗрдХреЛрдиреЙрдорд┐рдХ рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕, PIB, рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕ рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛, рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдЯреБрдбреЗ, рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рдПрдХреНрд╕рдкреНрд░реЗрд╕, рдмрд┐рдЬрдиреЗрд╕ рд╕реНрдЯреИрдВрдбрд░реНрдб,рдЬрд╛рдЧрд░рдг рд╕реЗ рдЪреБрди рдХрд░рдХреЗ рдПрдХ рдЕрдиреВрдареЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкреЗрд╢ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред рд╣рдорд╛рд░реЗ┬аCurrent Affairs┬ард╕реЗ рдЖрдкрдХреЛ рдмреИрдВрдХрд┐рдВрдЧ, рдмреАрдорд╛, UPSC, SSC, CLAT, рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рд╕рднреА рдкреНрд░рддрд┐рдпреЛрдЧреА рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рдЕрдЪреНрдЫреЗ рдЕрдВрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдорд┐рд▓реЗрдЧреА
We are Hiring тАУ Subject Matter Expert | CA Video Creator | Content Developers(Pondicherry)
NATIONAL AFFAIRS
22 рдФрд░ 23 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рдХреЛ PM рдореЛрджреА рдХреА рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдФрд░ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рджреМрд░реЗ рдХрд╛ рдЕрд╡рд▓реЛрдХрди
рдкреНрд░рдзрд╛рди рдордВрддреНрд░реА (PM) рдирд░реЗрдВрджреНрд░ рдореЛрджреА рдиреЗ 22 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рд╕реЗ 23 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рддрдХ рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдФрд░ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (UP) рдХрд╛ рджреМрд░рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ред
i.PM рдирд░реЗрдВрджреНрд░ рдореЛрджреА рдиреЗ 22 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рдХреЛ рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдореЗрдВ 60,000 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдХреА рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХреЛ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдХреЛ рд╕рдорд░реНрдкрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдФрд░ рдЖрдзрд╛рд░рд╢рд┐рд▓рд╛ рд░рдЦреАред
- PM рдиреЗ рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рд╕рд╣рдХрд╛рд░реА рджреВрдз рд╡рд┐рдкрдгрди рдорд╣рд╛рд╕рдВрдШ (GCMMF) рдХреЗ рд╕реНрд╡рд░реНрдг рдЬрдпрдВрддреА рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдореЗрдВ рднрд╛рдЧ рд▓рд┐рдпрд╛ред
- PM рдореЛрджреА рдиреЗ рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдХреЗ рд╕реВрд░рдд рдореЗрдВ рдХрд╛рдХрд░рд╛рдкрд╛рд░ рдкрд░рдорд╛рдгреБ рдКрд░реНрдЬрд╛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди (KAPS) рдореЗрдВ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд 1400 рдореЗрдЧрд╛рд╡рд╛рдЯ (MW) рдХреА рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдХреНрд╖рдорддрд╛ рд╡рд╛рд▓реЗ рджреЛ рджрдмрд╛рд╡рдпреБрдХреНрдд рднрд╛рд░реА рдЬрд▓ рд░рд┐рдПрдХреНрдЯрд░ (PHR) рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдХреЛ рд╕рдорд░реНрдкрд┐рдд рдХрд┐рдПред
ii.PM рдореЛрджреА рдиреЗ 23 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рдХреЛ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рд╡рд╛рд░рд╛рдгрд╕реА рдореЗрдВ 13,000 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдХреА рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХрд╛ рдЙрджреНрдШрд╛рдЯрди рдХрд┐рдпрд╛ рдФрд░ рдЖрдзрд╛рд░рд╢рд┐рд▓рд╛ рд░рдЦреАред
- PM рдореЛрджреА рдиреЗ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рд╡рд╛рд░рд╛рдгрд╕реА рдореЗрдВ рдХреНрд╡рд┐рдХ рдкреЛрдВрдЯреВрди рдУрдкрдирд┐рдВрдЧ рдореИрдХреЗрдирд┐рдЬреНрдо рд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо (QPOMS) рдХрд╛ рднреА рдЙрджреНрдШрд╛рдЯрди рдХрд┐рдпрд╛ред
- PM рдиреЗ рд╡рд╛рд░рд╛рдгрд╕реА рдореЗрдВ рд╕рдВрдд рдЧреБрд░реБ рд░рд╡рд┐рджрд╛рд╕ рдХреА 647рд╡реАрдВ рдЬрдпрдВрддреА рдкрд░ рдЙрдирдХреА рдкреНрд░рддрд┐рдорд╛ рдХрд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд░рдг рдХрд┐рдпрд╛ред
рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА (CM): рдпреЛрдЧреА рдЖрджрд┐рддреНрдпрдирд╛рде
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓: рдЖрдирдВрджреАрдмреЗрди рдкрдЯреЗрд▓
рд░рд╛рдЬрдзрд╛рдиреА: рд▓рдЦрдирдК
рд╡рдиреНрдпрдЬреАрд╡ рдЕрднреНрдпрд╛рд░рдгреНрдп┬а– рдорд╣рд╛рд╡реАрд░ рд╕реНрд╡рд╛рдореА WL рдЕрднреНрдпрд╛рд░рдгреНрдп, рд░рд╛рдиреАрдкреБрд░ рд╡рдиреНрдпрдЬреАрд╡ рдЕрднреНрдпрд╛рд░рдгреНрдп
>> Read Full News
MOCI рдордВрддреНрд░реА рдкреАрдпреВрд╖ рдЧреЛрдпрд▓ рдиреЗ рднрд╛рд░рдд рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рд░рдЬрд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА, рд╡реЗрдмрд╕рд╛рдЗрдЯ & рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн рдХрд╛ рд▓реЛрдЧреЛ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛
рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдордВрддреНрд░реА рдкреАрдпреВрд╖ рдЧреЛрдпрд▓, рд╡рд╛рдгрд┐рдЬреНрдп рдФрд░ рдЙрджреНрдпреЛрдЧ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MOCI) рдиреЗ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдирдП рдбреЗрдЯрд╛рдмреЗрд╕ рдХрд╛ рдЕрдирд╛рд╡рд░рдг рдХрд┐рдпрд╛, рдЬрд┐рд╕рдХрд╛ рдирд╛рдо┬арднрд╛рд░рдд рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рд░рдЬрд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА, рдПрдХ┬ард╡реЗрдмрд╕рд╛рдЗрдЯ┬ардФрд░ рдкрд╣рд▓реЗ ‘рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн’ рдХреЗ рдЙрджреНрдШрд╛рдЯрди рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди┬а‘рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн‘ рдХрд╛┬ард▓реЛрдЧреЛ┬ард╣реИред
- рд░рдЬрд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдореЗрдВ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдкреНрд╕, рдирд┐рд╡реЗрд╢рдХреЛрдВ, рдЗрдирдХреНрдпреВрдмреЗрдЯрд░реЛрдВ рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рд╣рд┐рддрдзрд╛рд░рдХреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рд┐рдВрдЧрд▓ рдкреНрд▓реЗрдЯрдлрд╛рд░реНрдо рдбреЗрдЯрд╛рдмреЗрд╕ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд░реЗрдЧреАред
- рдпрд╣ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо MOCI рдХреЗ рддрд╣рдд рдЙрджреНрдпреЛрдЧ рдФрд░ рдЖрдВрддрд░рд┐рдХ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рд╕рдВрд╡рд░реНрдзрди рд╡рд┐рднрд╛рдЧ (DPIIT) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн:
i.рдкрд╣рд▓рд╛ ‘рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн’ 18-20 рдорд╛рд░реНрдЪ, 2024 рддрдХ рдкреНрд░рдЧрддрд┐ рдореИрджрд╛рди, рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХреЗ рднрд╛рд░рдд рдордВрдбрдкрдо рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рд╣реИред
ii.рдЗрд╕рдХреА рдкрд░рд┐рдХрд▓реНрдкрдирд╛ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдХреЛ рд╡реИрд╢реНрд╡рд┐рдХ рдкреНрд░рднреБрддреНрд╡ рдмрдирд╛рдиреЗ рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рдпреБрд╡рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдЙрджреНрдпрдорд┐рддрд╛ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдордЬрдмреВрдд рдмрдирд╛рдиреЗ рдХреА рд╣реИред
iii.рдЗрд╕рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдЙрджреНрдпрдорд┐рддрд╛, рдкреНрд░реМрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХреА рдФрд░ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рдХреЛ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдХреЗ рд╕рднреА рд╣рд┐рддрдзрд╛рд░рдХреЛрдВ рдХреЛ рдЬреЛрдбрд╝рдирд╛ рд╣реИред
iv.рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн рдХрд╛┬ард╡рд┐рд╖рдп ‘рднрд╛рд░рдд рдЗрдиреЛрд╡реЗрдЯреНрд╕‘ рд╣реИ, рдЬреЛ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рдФрд░ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдХреЗ рдмреАрдЪ рдЬрдЯрд┐рд▓ рд╕рдВрдмрдВрдз рдХреЛ рд░реЗрдЦрд╛рдВрдХрд┐рдд рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
v.рдпрд╣ рдПрдХ рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд рдХрд╛ рдкреНрд░рддреАрдХ рд╣реЛрдЧрд╛ рдЬреЛ 2016 рд╕реЗ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдХреА рд╕рдлрд▓рддрд╛ рдФрд░ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рдХреЛ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдордВрдЪ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
рдиреЛрдЯ:
i.рднрд╛рд░рдд рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рдФрд░ рдЙрджреНрдпрдорд┐рддрд╛ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдордЬрдмреВрдд рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдмрдирд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 2016 рдореЗрдВ “рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛” рдкрд╣рд▓ рд╢реБрд░реВ рдХреАред
ii.рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЗ рд╕рд╛рде рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рдПрдХреАрдХрд░рдг рднрд╛рд░рдд рдХреА рдЕрд░реНрдерд╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд╛ рдХреЛ “рдЕрдореГрдд рдХрд╛рд▓” (рд╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░рддрд╛ рдХреЗ 100 рд╡рд░реНрд╖реЛрдВ рддрдХ рдкрд╣реБрдВрдЪрдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ 25 рд╡рд░реНрд╖) рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рдЖрдЧреЗ рдмрдврд╝рд╛рдПрдЧрд╛ рдФрд░ 2047 рддрдХ рдЗрд╕реЗ “рд╡рд┐рдХрд┐рдд рднрд╛рд░рдд” рдмрдирд╛ рджреЗрдЧрд╛ред
рдЖрдпреЛрдЬрдХ:
рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн рдХрд╛ рдЖрдпреЛрдЬрди рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░реВрдк рд╕реЗ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд░рд╣рд╛ рд╣реИ:
- рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрдЯреЗрдб рдЪреИрдВрдмрд░реНрд╕ рдСрдл рдХреЙрдорд░реНрд╕ рдПрдВрдб рдЗрдВрдбрд╕реНрдЯреНрд░реА рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ (ASSOCHAM);
- рдиреЗрд╢рдирд▓ рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрд╢рди рдСрдл рд╕реЙрдлреНрдЯрд╡реЗрдпрд░ рдПрдВрдб рд╕рд░реНрд╡рд┐рд╕ рдХрдВрдкрдиреАрдЬ (NASSCOM);
- рдмреВрдЯрд╕реНрдЯреНрд░реИрдк рдЗрдирдХреНрдпреВрдмреЗрд╢рди & рдПрдбрд╡рд╛рдЗрдЬрд░реА рдлрд╛рдЙрдВрдбреЗрд╢рди;
- рдж рдЗрдВрдбрд╕ рдПрдВрдЯрд░рдкреНрд░реЗрдиреНрдпреЛрд░реНрд╕ (TiE); рдФрд░
- рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рд╡реЗрдВрдЪрд░ рдПрдВрдб рдЕрд▓реНрдЯрд░рдиреЗрдЯ рдХреИрдкрд┐рдЯрд▓ рдПрд╕реЛрд╕рд┐рдПрд╢рди (IVCA)ред
NABARD рдФрд░ NRLM рдиреЗ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рдХреЛ рд╕рдорд░реНрдерди рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП MoU рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП
27 рдлрд░рд╡рд░реА 2024 рдХреЛ, рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoRD) рдХреЗ рддрд╣рдд рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдХреГрд╖рд┐ рдФрд░ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ (NABARD) рдФрд░ рджреАрдирджрдпрд╛рд▓ рдЕрдВрддреНрдпреЛрджрдп рдпреЛрдЬрдирд╛-рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЖрдЬреАрд╡рд┐рдХрд╛ рдорд┐рд╢рди (DAY-NRLM) рдиреЗ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рд╕реНрд╡рдпрдВ рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рд╕рдореВрд╣реЛрдВ (SHG) рдХреЛ рдордЬрдмреВрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рд╕реЗ рдПрдХ рд╕рдордЭреМрддрд╛ рдЬреНрдЮрд╛рдкрди (MoU) рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рд╣реИрдВред
рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░рдХрд░реНрддрд╛: MoU рдкрд░ MoRD рдХреЗ рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рд╕рдЪрд┐рд╡ (рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЖрдЬреАрд╡рд┐рдХрд╛) рдЪрд░рдгрдЬреАрдд рд╕рд┐рдВрд╣, NABARD рдХреЗ рдЙрдк рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (Dy MD) рдЕрдЬрдп K. рд╕реВрдж рдиреЗ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ NABARD рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп рдореЗрдВ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
- NABARD рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рд╢рд╛рдЬреА K.V. рдФрд░ NABARD рдХреЗ┬аDy MD ┬аG.S. рд░рд╛рд╡рдд рдХреА рдЙрдкрд╕реНрдерд┐рддрд┐ рдореЗрдВ MoU рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рдЧрдПред
MoU рдХреА рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛рдПрдВ:
i.рдЗрд╕ MoU рдХреЗ рддрд╣рдд, NABARD рдФрд░ NRLM рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг, рд╡рд┐рдкрдгрди рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдФрд░ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢рди рдкрд╣рд▓ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рдХреЛ рд╕рд╢рдХреНрдд рдмрдирд╛рдПрдВрдЧреЗред MoU рдореЗрдВ┬а3 рд╡рд░реНрд╖┬ардХреА рдЕрд╡рдзрд┐ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИред
ii.MoU рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ NRLM рдХреЗ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рдХреЗ рд╕рд╛рде SHG рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рдореЗрдВ рдПрдХ рд╕рдХреНрд╖рдо рдФрд░ рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдХрд░реНрддрд╛ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ NABARD рдХреА рднреВрдорд┐рдХрд╛ рдХреЛ рд╕рдВрд░реЗрдЦрд┐рдд рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.DAY-NRLM рд░рд╛рдЬреНрдп/рдХреЗрдВрджреНрд░ рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ (UT) рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдЖрдЬреАрд╡рд┐рдХрд╛ рдорд┐рд╢рдиреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдХрд░реЗрдЧрд╛, рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рди (DFI) рдХреЗ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг, рдХреМрд╢рд▓ рдФрд░ рдкрд░рд┐рдкрдХреНрд╡ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рдХреЗ рдЙрджреНрдпрдорд┐рддрд╛ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреЗ рддрд╣рдд NABARD рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реАрдп рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рд▓рдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рдпрди рдПрдЬреЗрдВрд╕рд┐рдпреЛрдВ (PIA) рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдПрдХреАрдХреГрдд рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
ii.рдпрд╣ рд╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА рднреМрддрд┐рдХ рдФрд░ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рд╡рд┐рдкрдгрди рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдВ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░реЗрдЧреА, рдЯрд┐рдХрд╛рдК рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХреГрд╖рд┐ рдФрд░ рдЧреИрд░-рдХреГрд╖рд┐ рджреЛрдиреЛрдВ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдЙрддреНрдкрд╛рджрдХ рд╕рдВрдЧрдардиреЛрдВ рдХреЛ SHG рд╕рдореВрд╣реЛрдВ рдХреЗ рд╕реНрдирд╛рддрдХ рд╕реНрддрд░ рдХреА рдкрдврд╝рд╛рдИ рдХрд╛ рд╕рдорд░реНрдерди рдХрд░реЗрдЧреАред
iii.рдпрд╣ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢рди рдХреЛ рдЧрд╣рд░рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд╕рд╛рде-рд╕рд╛рде рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЬрд▓рд╡рд╛рдпреБ-рд▓рдЪреАрд▓рд╛ рдХреГрд╖рд┐ рдкрд╣рд▓, NABARD рдХреЗ рд╡рд╛рдбреА рдФрд░ рд╡рд╛рдЯрд░рд╢реЗрдб рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЖрдЬреАрд╡рд┐рдХрд╛ рд╣рд╕реНрддрдХреНрд╖реЗрдк рдХреЛ рднреА рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдЧрд╛ред
iv.MoU рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рд╕рджрд╕реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рддреНрд╡рд░рд┐рдд рдмрджрд▓рд╛рд╡ рд╕рдордп (TAT) рдХреЗ рд╕рд╛рде рдкрд╛рд░рджрд░реНрд╢рд┐рддрд╛ рдФрд░ рджрдХреНрд╖рддрд╛ рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП SHG рд╕рдВрдШреЛрдВ рдореЗрдВ рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рд▓реЗрдирджреЗрди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкрд╛рдпрд▓рдЯ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдирд╛ рднреА рд╣реИред
v.рдпрд╣ рдорд╣рд┐рд▓рд╛ SHG рд╕рджрд╕реНрдпреЛрдВ рдХреЛ рдмреИрдВрдХреЛрдВ рдХреЗ рд╡реНрдпрд╡рд╕рд╛рдп рд╕рдВрд╡рд╛рджрджрд╛рддрд╛рдУрдВ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рддреИрдирд╛рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд╡рд┐рдХрд▓реНрдк рднреА рддрд▓рд╛рд╢рддрд╛ рд╣реИред
рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдХреГрд╖рд┐ рдФрд░ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ (NABARD) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
NABARD рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рд╢реАрд░реНрд╖ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ 1982 рдореЗрдВ рдЯрд┐рдХрд╛рдК рдФрд░ рдиреНрдпрд╛рдпрд╕рдВрдЧрдд рдХреГрд╖рд┐ рдФрд░ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдВрд╕рдж рдХреЗ рдПрдХ рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдХреЗ рддрд╣рдд рдХреА рдЧрдИ рдереАред
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖тАУ рд╢рд╛рдЬреА K V
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдптАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
MoEF&CC рдиреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдкреЗрдбрд╝ рдкрд░ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░реЛрдЧреНрд░рд╛рдо рд░реВрд▓реНрд╕ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛┬а
рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг, рд╡рди рдФрд░ рдЬрд▓рд╡рд╛рдпреБ рдкрд░рд┐рд╡рд░реНрддрди рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoEF&CC) рдиреЗ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░реЛрдЧреНрд░рд╛рдо (GCP) рдХреЗ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рд░реВрд▓реНрд╕ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХреЛ рдЕрдзрд┐рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИ, рдЬреЛ рд╕реНрд╡реИрдЪреНрдЫрд┐рдХ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдгреАрдп рдХрд╛рд░реНрдпреЛрдВ рдХреЛ рдкреНрд░реЛрддреНрд╕рд╛рд╣рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд┐рдЬрд╝рд╛рдЗрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдПрдХ рдЕрднрд┐рдирд╡ рдмрд╛рдЬрд╛рд░-рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рддрдВрддреНрд░ рд╣реИред
- рдирдП рд╕рдВрд╢реЛрдзрдиреЛрдВ рдХреЗ рддрд╣рдд, рдПрдХ рдЙрдЧрд╛рдП рдЧрдП рдкреЗрдбрд╝ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рд░реВрд▓реНрд╕ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2023 рдореЗрдВ, MoEF&CC рдиреЗ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг (рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг) рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1986 (1986 рдХрд╛ 29) рдХреА рдзрд╛рд░рд╛ 3, 6 рдФрд░ 25 рдХреЗ рддрд╣рдд “рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рд░реВрд▓реНрд╕, 2023” рдХреЛ рдЕрдзрд┐рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ред
ii.рд╡реГрдХреНрд╖рд╛рд░реЛрдкрдг, рдЬрд▓ рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг, рдЯрд┐рдХрд╛рдК рдХреГрд╖рд┐ рдпрд╛ рдкреНрд░рджреВрд╖рдг рдореЗрдВ рдХрдореА рдЬреИрд╕реА рд╕рдХрд╛рд░рд╛рддреНрдордХ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдгреАрдп рдЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдкреВрд░рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬ардЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ┬ардкреНрд░рджрд╛рди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рдирдП рд╕рдВрд╢реЛрдзрд┐рдд рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рд░реВрд▓реНрд╕ рднреВрдорд┐ рдкрд╛рддреНрд░рддрд╛; рдЖрд╡реЗрджрди рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛рдУрдВ рдФрд░ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдХреА рдЧрдгрдирд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдорд╛рдирдХреАрдХреГрдд рдкрджреНрдзрддрд┐ рдХреЗ рдорд╛рдирджрдВрдбреЛрдВ рдХреА рд░реВрдкрд░реЗрдЦрд╛ рддреИрдпрд╛рд░ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред
ii.рднреВрдорд┐ рдкрд╛рддреНрд░рддрд╛:┬ард╡рди рд╡рд┐рднрд╛рдЧреЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкрд╣рдЪрд╛рдиреЗ рдЧрдП рд░рд╛рдЬреНрдпреЛрдВ рдХреЗ рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдирд┐рдХ рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг рдХреЗ рддрд╣рдд рдЦреБрд▓реЗ рдЬрдВрдЧрд▓ рдФрд░ рдЭрд╛рдбрд╝рд┐рдпрд╛рдБ, рдмрдВрдЬрд░ рднреВрдорд┐ рдФрд░ рдЬрд▓рдЧреНрд░рд╣рдг рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рд╕рд╣рд┐рдд рдирд┐рдореНрдиреАрдХреГрдд рднреВрдорд┐ рдкрд░ рд╡реГрдХреНрд╖рд╛рд░реЛрдкрдг рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рджрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
- рдРрд╕реА рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдУрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдиреНрдпреВрдирддрдо рднреВрдорд┐ рдХрд╛ рдЖрдХрд╛рд░┬а5 рд╣реЗрдХреНрдЯреЗрдпрд░┬ардирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рд┐рдд рд╣реИред
iii.рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдХреА рдЧрдгрдирд╛:┬ардЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдХреА рдЧрдгрдирд╛ рдРрд╕реЗ рднреВрдорд┐ рдкрд╛рд░реНрд╕рд▓ рдкрд░ рд╡реГрдХреНрд╖рд╛рд░реЛрдкрдг рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдЙрдЧрд╛рдП рдЧрдП рдкреНрд░рддрд┐ рдкреЗрдбрд╝ рдПрдХ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдХреА рджрд░ рд╕реЗ рдХреА рдЬрд╛рдПрдЧреА, рдЬреЛ рд╕реНрдерд╛рдиреАрдп рд╕рд┐рд▓реНрд╡реА-рдЬрд▓рд╡рд╛рдпреБ рдФрд░ рдорд┐рдЯреНрдЯреА рдХреА рд╕реНрдерд┐рддрд┐ рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рдкреНрд░рддрд┐ рд╣реЗрдХреНрдЯреЗрдпрд░ 1100 рдкреЗрдбрд╝реЛрдВ рдХреА рдиреНрдпреВрдирддрдо рдШрдирддреНрд╡ рдХреЗ рдЕрдзреАрди рд╣реЛрдЧреАред
рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд╛рдн:
i.рд╡рди (рд╕рдВрд░рдХреНрд╖рдг рдПрд╡рдВ рд╕рдВрд╡рд░реНрдзрди) рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 1980 (1980 рдХрд╛ 69) рдХреЗ рддрд╣рдд рдЧреИрд░-рд╡рд╛рдирд┐рдХреА рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╡рди рднреВрдорд┐ рдХреЗ рдбрд╛рдпрд╡рд░реНрдЬрди рдХреЗ рдорд╛рдорд▓реЗ рдореЗрдВ рдкреНрд░рддрд┐рдкреВрд░рдХ рд╡рдиреАрдХрд░рдг рдХреЗ рдЕрдиреБрдкрд╛рд▓рди рдХреЛ рдкреВрд░рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╣рд░рд┐рдд рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдХрд╛ рдЖрджрд╛рди-рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
ii.рдЗрд╕рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг, рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдФрд░ рд╢рд╛рд╕рди (ESG) рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рд╕рдВрдХреЗрддрдХ рдФрд░ рдХреЙрд░реНрдкреЛрд░реЗрдЯ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдЬрд┐рдореНрдореЗрджрд╛рд░реА (CSR) рдкрд╣рд▓ рдХреЗ рддрд╣рдд рд░рд┐рдкреЛрд░реНрдЯрд┐рдВрдЧ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рднреА рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХ:┬а
i.рджреЗрд╣рд░рд╛рджреВрди, рдЙрддреНрддрд░рд╛рдЦрдВрдб рдореЗрдВ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд╛рдирд┐рдХреА рдЕрдиреБрд╕рдВрдзрд╛рди рдФрд░ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдкрд░рд┐рд╖рдж (ICFRE) рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рд░реВрд▓реНрд╕ 2023 рдХрд╛ рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХ рд╣реИред
ii.рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХ GCP рдХреЗ рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рдпрди, рдкреНрд░рдмрдВрдзрди, рдирд┐рдЧрд░рд╛рдиреА рдФрд░ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЬрд┐рдореНрдореЗрджрд╛рд░ рд╣реЛрдЧрд╛ред
рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛:
i.рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХ рдЖрд╡реЗрджрдХ рд╕реЗ рдЖрд╡реЗрджрди рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░реЗрдЧрд╛ рдФрд░ рдкреЗрдбрд╝ рд▓рдЧрд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд рднреВрдорд┐ рдвреВрдВрдвреЗрдЧрд╛ред
ii.рдЖрд╡реЗрджрдХ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рднреБрдЧрддрд╛рди рдХреА рддрд╛рд░реАрдЦ рд╕реЗ рджреЛ рд╕рд╛рд▓ рдХреЗ рднреАрддрд░ рдкреЗрдбрд╝ рд▓рдЧрд╛рдиреЗ рдХреА рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдкреВрд░реА рдХреА рдЬрд╛рдПрдЧреАред
iii.рд╕рдВрдмрдВрдзрд┐рдд рд░рд╛рдЬреНрдп/рдХреЗрдВрджреНрд░ рд╢рд╛рд╕рд┐рдд рдкреНрд░рджреЗрд╢ (UT) рдХрд╛ рд╡рди рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рд╡реГрдХреНрд╖рд╛рд░реЛрдкрдг рдЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпрд╛рдБ рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
рд░реЗрд▓ рдордВрддреНрд░реА рдЕрд╢реНрд╡рд┐рдиреА рд╡реИрд╖реНрдгрд╡ рдиреЗ AIRF рд╢рддрд╛рдмреНрджреА рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдХреЛ рдЪрд┐рд╣реНрдирд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд╛рдХ рдЯрд┐рдХрдЯ рдЬрд╛рд░реА рдХрд┐рдпрд╛
рд░реЗрд▓ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoR) рдХреЗ рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдордВрддреНрд░реА┬ардЕрд╢реНрд╡рд┐рдиреА рд╡реИрд╖реНрдгрд╡┬ардиреЗ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХреЗ рдХрд░рдиреИрд▓ рд╕рд┐рдВрд╣ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕реНрдЯреЗрдбрд┐рдпрдо рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдПрдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдореЗрдВ рдСрд▓ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рд░реЗрд▓рд╡реЗрдореЗрдиреНрд╕ рдлреЗрдбрд░реЗрд╢рди (AIRF) рдХреЗ 100 рд╕рд╛рд▓ рдкреВрд░реЗ рд╣реЛрдиреЗ рдХреЗ рдЙрдкрд▓рдХреНрд╖реНрдп рдореЗрдВ рдПрдХ рд╕реНрдорд╛рд░рдХ рдбрд╛рдХ рдЯрд┐рдХрдЯ рдЬрд╛рд░реА рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рд▓реЛрдЧ:
рдЗрд╕ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдореЗрдВ N рдХрдиреНрдирд┐рдпрд╛рд╣, AIRF рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖; рдЬрдпрд╛ рд╡рд░реНрдорд╛ рд╕рд┐рдиреНрд╣рд╛, рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб (MoR) рдХреА рдореБрдЦреНрдп рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (CEO); рд╕реНрдорд┐рддрд╛ рдХреБрдорд╛рд░, рдорд╣рд╛рдирд┐рджреЗрд╢рдХ рдбрд╛рдХ рд╕реЗрд╡рд╛рдПрдВ (DGPS), рдбрд╛рдХ рд╡рд┐рднрд╛рдЧ (DOP); рдирд╡реАрди рдЧреБрд▓рд╛рдЯреА, рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рдХреЗ рдорд╣рд╛рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (DG); рд╢реЛрднрди рдЪреМрдзрд░реА, рдЙрддреНрддрд░ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдорд╣рд╛рдкреНрд░рдмрдВрдзрдХ рдиреЗ рднрд╛рдЧ рд▓рд┐рдпрд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.AIRF рднрд╛рд░рдд рдХреА рд╕рдмрд╕реЗ рдкреБрд░рд╛рдиреА рдФрд░ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝реА рдЯреНрд░реЗрдб рдпреВрдирд┐рдпрдиреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ рдПрдХ рд╣реИред
ii.AIRF рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ 24 рдЕрдкреНрд░реИрд▓┬а1924 рдХреЛ рд╣реБрдИ рдереА, рд▓реЗрдХрд┐рди рдЗрд╕реЗ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдмреЛрд░реНрдб рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ 1929 рдореЗрдВ рдорд╛рдиреНрдпрддрд╛ рджреА рдЧрдИ рдереАред
iii.рдпрд╣ рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрд╢рдирд▓ рдЯреНрд░рд╛рдВрд╕рдкреЛрд░реНрдЯ рд╡рд░реНрдХрд░реНрд╕ рдлреЗрдбрд░реЗрд╢рди (ITF) рдХреЗ рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝реЗ рд╕рд╣рдпреЛрдЧрд┐рдпреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ рдПрдХ рд╣реИред
iv.AIRF рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рд╕реНрддрд░реЛрдВ рдкрд░ рд╕рдВрдЧрдард┐рдд рд╢реНрд░рдо рдФрд░ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рди рдХреЗ рдмреАрдЪ рдирд┐рд░рдВрддрд░ рдмрд╛рддрдЪреАрдд рдореЗрдВ рд╕рдВрд▓рдЧреНрди рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рд╕реЗ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдХрд░реНрдордЪрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдФрд░ рдЖрд░реНрдерд┐рдХ рдЙрддреНрдерд╛рди рдореЗрдВ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдорд┐рд▓рддрд╛ рд╣реИред
v.рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдХрд░реНрдордЪрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреА рдЫрдВрдЯрдиреА рдкрд░ рд░реЛрдХ, рд╡реЗрддрди рдкреБрдирд░реНрдирд┐рд░реНрдзрд╛рд░рдг, рдорд╣рдВрдЧрд╛рдИ рднрддреНрддрд╛, рдмреЛрдирд╕, рдкрджреЛрдиреНрдирддрд┐ рдЖрджрд┐ рдХреБрдЫ рдРрд╕реА рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛рдПрдВ рд╣реИрдВ рдЬреЛ AIRF рдХреЗ рдкреНрд░рдпрд╛рд╕ рд╕реЗ рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХреА рдЧрдИ рд╣реИрдВред
vii.рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдореБрджреНрд░рд╛ рдХреЛрд╖ (IMF) рдФрд░ рд╡рд┐рд╢реНрд╡ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рд╕рдВрдЧрдарди (WTO) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рджрд┐рдП рдЧрдП рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рди рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░, AIRF рдиреЗ рдПрдХ рдЕрдВрд╢рджрд╛рдпреА рдкреЗрдВрд╢рди рдпреЛрдЬрдирд╛ (рдирдИ рдкреЗрдВрд╢рди рдпреЛрдЬрдирд╛) рд╢реБрд░реВ рдХреАред
рдСрд▓ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рд░реЗрд▓рд╡реЗрдореЗрдиреНрд╕ рдлреЗрдбрд░реЗрд╢рди (AIRF) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖┬атАУ N рдХрдиреНрдирд┐рдпрд╛рд╣
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛┬атАУ 1924
BANKING & FINANCE
PFRDA рдиреЗ рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░ рд╡рд┐рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХреЛ рдЕрдзрд┐рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛
рдкреЗрдВрд╢рди рдлрдВрдб рдирд┐рдпрд╛рдордХ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (PFRDA) рдиреЗ 20 рдлрд░рд╡рд░реА 2024 рд╕реЗ PFRDA (рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░) рд╡рд┐рдирд┐рдпрдо 2016 рдореЗрдВ рдмрджрд▓рд╛рд╡ рдХрд┐рдПред
- рдЗрд╕ рд╡рд┐рдирд┐рдпрдорди рдХреЛ рдкреЗрдВрд╢рди рдлрдВрдб рдирд┐рдпрд╛рдордХ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░/RA) (рд╕рдВрд╢реЛрдзрди) рд╡рд┐рдирд┐рдпрдо, 2023 рдХрд╣рд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдпрд╣ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдЕрдиреБрдкрд╛рд▓рди рдХреА рд▓рд╛рдЧрдд рдХреЛ рдХрдо рдХрд░рдиреЗ рдФрд░ рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░ рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдЖрд╕рд╛рдиреА рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдХреА рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдмрдЬрдЯ 2023-24 рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреЗ рдЕрдиреБрд░реВрдк рд╣реИред
ii.рдпрд╣ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди PFRDA рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо, 2013 (2013 рдХрд╛ 23) рдХреА рдзрд╛рд░рд╛ 52 рдХреА рдЙрдкрдзрд╛рд░рд╛ (1) рдХреЗ рд╕рд╛рде рдкрдард┐рдд рдЙрд╕рдХреА рдЙрдкрдзрд╛рд░рд╛ (2) рдХреЗ рдЦрдВрдб (w) рдФрд░ рдзрд╛рд░рд╛ 14 рдХреА рдЙрдкрдзрд╛рд░рд╛ (2) рдХреЗ рдЦрдВрдб (d) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреНрд░рджрддреНрдд рд╢рдХреНрддрд┐рдпреЛрдВ рдХрд╛ рдкреНрд░рдпреЛрдЧ рдХрд░рддреЗ рд╣реБрдП рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рдЙрд▓реНрд▓реЗрдЦрдиреАрдп рд╕рдВрд╢реЛрдзрди:
i.рдкрд╛рддреНрд░рддрд╛ рдорд╛рдирджрдВрдб:┬арднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд╝рд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI), рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░рддрд┐рднреВрддрд┐ рдФрд░ рд╡рд┐рдирд┐рдордп рдмреЛрд░реНрдб (SEBI), рдпрд╛ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рд░реЗрдЧреБрд▓реЗрдЯрд░реА рдПрдВрдб рдбреЗрд╡рд▓рдкрдореЗрдВрдЯ рдЕрдереЙрд░рд┐рдЯреА рдСрдлрд╝ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ (IRDAI) рдЬреИрд╕реЗ рдЕрдиреНрдп рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рдирд┐рдпрд╛рдордХреЛрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╡рд┐рдирд┐рдпрдорд┐рдд рдЧреИрд░-рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐рдЧрдд рдЖрд╡реЗрджрдХ рдЕрдм RA рдмрдирдиреЗ рдХреЗ рдкрд╛рддреНрд░ рд╣реИрдВред
ii.рд╕рд┐рдХреНрдпреЛрд░рд┐рдЯреА рдбрд┐рдкреЛрд╕рд┐рдЯ:┬ард╕рдВрд╢реЛрдзрди рдиреЗ рд╕рд┐рдХреНрдпреЛрд░рд┐рдЯреА рдбрд┐рдкреЛрд╕рд┐рдЯ рдЬрдорд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХрддрд╛ рдХреЛ рд╣рдЯрд╛ рджрд┐рдпрд╛ред
iii.рдкрдВрдЬреАрдХрд░рдг рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдирд╛:┬ардкрдВрдЬреАрдХрд░рдг рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЖрд╡реЗрджрди рдХрд╛ рдирд┐рдкрдЯрд╛рд░рд╛ PFRDA рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ 30 рджрд┐рдиреЛрдВ рдХреЗ рднреАрддрд░ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПред
рд╕рдВрд╢реЛрдзрд┐рдд рд╡рд┐рдирд┐рдпрдорди рдореЗрдВ рдХрд┐рд╕реА рдЖрд╡реЗрджрди рдХреЛ рдЕрд╕реНрд╡реАрдХрд╛рд░ рдХрд░рддреЗ рд╕рдордп рдкрд╛рд▓рди рдХреА рдЬрд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛рдПрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред
iv.PFRDA рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо рдХреА рдкрд╣рд▓реА рдЕрдиреБрд╕реВрдЪреА рдореЗрдВ рднреА рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ред
рдкреЗрдВрд╢рди рдирд┐рдзрд┐ рдирд┐рдпрд╛рдордХ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (PFRDA) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖тАУ рджреАрдкрдХ рдореЛрд╣рдВрддреА
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬атАУ 2003
рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рд╕рдкреНрддрд╛рд╣ 2024: RBI рдиреЗ PG рдЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА
рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рдиреЗ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ рдорд╛рдиреНрдпрддрд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рд╢реИрдХреНрд╖рдгрд┐рдХ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ рдореЗрдВ рдирд╛рдорд╛рдВрдХрд┐рдд рд╕реНрдирд╛рддрдХреЛрддреНрддрд░ (PG) рдЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди┬ард▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
- рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди рдХрд╛ рдЖрдпреЛрдЬрди┬а26 рдлрд░рд╡рд░реА рд╕реЗ 1 рдорд╛рд░реНрдЪ 2024 рддрдХ рдордирд╛рдП рдЧрдП┬аRBI рдХреЗ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рд╡реАрдХ (FLW) 2024 рдХреЗ рдПрдХ рднрд╛рдЧ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛ рд░рд╣рд╛ рд╣реИред
- FLW 2024 рдХрд╛ рд╡рд┐рд╖рдп┬а“рдореЗрдХ рдП рд░рд╛рдЗрдЯ рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯ тАУ рдмрд┐рдХрдо рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓реА рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ” рд╣реИред 2024 рд╡рд┐рд╖рдп рдпреБрд╡рд╛ рд╡рдпрд╕реНрдХреЛрдВ, рдореБрдЦреНрдп рд░реВрдк рд╕реЗ рдЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ рдХреЛ рд▓рдХреНрд╖рд┐рдд рдХрд░рддреА рд╣реИред
рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рд╡реАрдХ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 2016 рд╕реЗ RBI рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреНрд░рддрд┐рд╡рд░реНрд╖ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рд╡реАрдХ рдордирд╛рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп:┬ардмрдЪрдд, рдмрдЬрдЯ, рдХрдВрдкрд╛рдЙрдВрдбрд┐рдВрдЧ рдХреА рд╢рдХреНрддрд┐, рдмреИрдВрдХрд┐рдВрдЧ рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдпрддрд╛рдУрдВ рдФрд░ рд╕рд╛рдЗрдмрд░ рд╕реНрд╡рдЪреНрдЫрддрд╛ рдкрд░ рдЗрдирдкреБрдЯ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдХрдо рдЙрдореНрд░ рд╕реЗ рд╣реА рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рдЕрдиреБрд╢рд╛рд╕рди рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдлрд╛рдпрджреЛрдВ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЬрд╛рдЧрд░реВрдХрддрд╛ рдкреИрджрд╛ рдХрд░рдирд╛ред
рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди рдпреБрд╡рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рдЪрдирд╛рддреНрдордХ рд░рдгрдиреАрддрд┐рдпреЛрдВ рдкрд░ рдирд╡реАрди рд╡рд┐рдЪрд╛рд░реЛрдВ рдХрд╛ рдЖрд╣реНрд╡рд╛рди рдХрд░рддрд╛ рд╣реИ рддрд╛рдХрд┐ рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рдЬрд┐рдореНрдореЗрджрд╛рд░ рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░ рдореЗрдВ рд╕рдВрд▓рдЧреНрди рд╣реЛрдиреЗ рдФрд░ рд╕реВрдЪрд┐рдд рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рдирд┐рд░реНрдгрдп рд▓реЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рд╢рдХреНрдд рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХреЗред
рд╢реАрд░реНрд╖рдХ:┬ардкреНрд░рддрд┐рднрд╛рдЧрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ 2000 рд╢рдмреНрджреЛрдВ рддрдХ рдореЗрдВ┬а“рдордиреА рдореИрдЯрд░реНрд╕ рдлреЙрд░ рдпрдВрдЧ рдПрдбрд▓реНрдЯреНрд╕: рд░реАрдерд┐рдВрдХрд┐рдВрдЧ рдЖрдЙрдЯрд░реАрдЪ рд╕реНрдЯреНрд░реЗрдЯреЗрдЬреАрдЬ“┬ардкрд░ рдПрдХ рдкреЗрдкрд░ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рдХрд░рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдПред
рд╕рдордп-рд╕реАрдорд╛: 26 рдлрд░рд╡рд░реА рд╕реЗ 20 рдорд╛рд░реНрдЪ 2024 рддрдХред
рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░:┬ард╢реАрд░реНрд╖ 3 рдкреНрд░рд╕реНрддреБрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдирдХрдж рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд┐рдП рдЬрд╛рдПрдВрдЧреЗ:
рдкреНрд░рдердо рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░: 1 рд▓рд╛рдЦ рд░реБрдкрдпреЗ
рджреВрд╕рд░рд╛ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░: 75,000 рд░реБрдкрдпреЗ
рддреАрд╕рд░рд╛ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░: 50,000 рд░реБрдкрдпреЗ
рдиреЛрдЯ:┬ард╡рд┐рдЪрд╛рд░реЛрдВ рдХреЗ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░ рдкреНрд░рддрд┐рднрд╛рдЧрд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд░рд╣реЗрдВрдЧреЗ, рд▓реЗрдХрд┐рди рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рдпрди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╡рд┐рдЪрд╛рд░реЛрдВ рдХрд╛ рдЙрдкрдпреЛрдЧ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдЕрдиреБрдорддрд┐ RBI рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рд╣реЛрдЧреАред
RBI рдХреА рдЕрдиреНрдп рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдЗрдирд┐рд╕рд┐рдПрдЯрд┐рд╡:
i.RBI рд╡реЗрдмрд╕рд╛рдЗрдЯ (https://www.rbi.org.in/FinancialEducation/): рдмреИрдВрдХрд┐рдВрдЧ рд▓реЛрдХрдкрд╛рд▓ рдпреЛрдЬрдирд╛ рддрдХ рдкрд╣реБрдВрдЪ рдХреЗ рд╕рд╛рде-рд╕рд╛рде рдХреЙрдорд┐рдХ рдкреБрд╕реНрддрдХреЛрдВ, рдлрд┐рд▓реНрдореЛрдВ рдФрд░ рдЧреЗрдо рд╕рд╣рд┐рдд рдХрдИ рднрд╛рд╖рд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рддреА рд╣реИред
ii.рдиреЗрд╢рдирд▓ рд╕реЗрдВрдЯрд░ рдлреЙрд░ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рдПрдЬреБрдХреЗрд╢рди (NCFE): рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдмреБрдирд┐рдпрд╛рджреА рд╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рдФрд░ рд╕рд╛рдордЧреНрд░реА рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
iii.рдиреЗрд╢рдирд▓ рд╕реНрдЯреНрд░реЗрдЯреЗрдЬреА рдСрди рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рдПрдЬреБрдХреЗрд╢рди (NSFE-2025): рдирд┐рдпрд╛рдордХреЛрдВ рдФрд░ рд╣рд┐рддрдзрд╛рд░рдХреЛрдВ рдХреЗ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рд╕реЗ рджреЗрд╢ рднрд░ рдореЗрдВ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рд╡рд╛ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХреА рдЧрдИред
рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓┬атАУ рд╢рдХреНрддрд┐рдХрд╛рдВрдд рджрд╛рд╕
рдЙрдк рд░рд╛рдЬреНрдпрдкрд╛рд▓┬атАУ рд╕реНрд╡рд╛рдореАрдирд╛рдерди рдЬрд╛рдирдХреАрд░рдорди, рдорд╛рдЗрдХрд▓ рджреЗрдмрдмреНрд░рдд рдкрд╛рддреНрд░рд╛, M. рд░рд╛рдЬреЗрд╢реНрд╡рд░ рд░рд╛рд╡, T. рд░рдмреА рд╢рдВрдХрд░
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛тАУ 1 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1935
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдптАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рдиреЗ 3.5 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбреЙрд▓рд░ рдХреЗ 5 рд╡рд░реНрд╖реАрдп рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмреЙрдиреНрдб рдХреА рдХреАрдордд рддрдп рдХреА
28 рдлрд░рд╡рд░реА, 2024 рдХреЛ рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ (ADB) рдиреЗ 3.5 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбреЙрд▓рд░ рдХреЗ 5-рд╡рд░реНрд╖реАрдп рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмреЙрдиреНрдб рдХреА рдХреАрдордд рддрдп рдХреАред рдЗрд╕ рдмреЙрдиреНрдб рдХреА рдЖрдп ADB рдХреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдкреВрдВрдЬреА рд╕рдВрд╕рд╛рдзрдиреЛрдВ рдХрд╛ рд╣рд┐рд╕реНрд╕рд╛ рдмрди рдЬрд╛рдПрдЧреАред
рдмреЙрдиреНрдб рд╡рд┐рд╡рд░рдг:
i.рдлрд░рд╡рд░реА 2029 рдХреЛ рджреЗрдп 4.25% рдпреВрдирд╛рдЗрдЯреЗрдб рд╕реНрдЯреЗрдЯреНрд╕ рдЯреНрд░реЗрдЬрд░реА рдиреЛрдЯреНрд╕ рдкрд░ 12.7 рдЖрдзрд╛рд░ рдЕрдВрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдмреЙрдиреНрдб рдХреА рдХреАрдордд 99.827% рдереАред
ii.рдХреВрдкрди рд░реЗрдЯ: 4.375% рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрд╖ (рдЕрд░реНрдз-рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ рджреЗрдп)
iii.рдкрд░рд┐рдкрдХреНрд╡рддрд╛ рддрд┐рдерд┐: 6 рдорд╛рд░реНрдЪ 2029
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рд▓реЗрди-рджреЗрди рдХрд╛ рдиреЗрддреГрддреНрд╡-рдкреНрд░рдмрдВрдзрди BMO рдХреИрдкрд┐рдЯрд▓ рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯреНрд╕, BNP рдкрд╛рд░рд┐рдмрд╛, рд╕рд┐рдЯреАрдЧреНрд░реБрдк рдФрд░ HSBC рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
- DNB рдмреИрдВрдХ ASA, рдиреЗрдЯрд╡реЗрд╕реНрдЯ рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯреНрд╕, рд╕реНрдХреЙрдЯрд┐рдпрд╛рдмреИрдВрдХ рдФрд░ рд╕реНрдЯреИрдВрдбрд░реНрдб рдЪрд╛рд░реНрдЯрд░реНрдб рдмреИрдВрдХ рд╕реЗ рдорд┐рд▓рдХрд░ рдПрдХ рд╕рд┐рдВрдбрд┐рдХреЗрдЯ рдЧреНрд░реБрдк рднреА рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
ii.рдЗрд╕ рдореБрджреНрджреЗ рдиреЗ рдирд┐рд╡реЗрд╢рдХреЛрдВ рдХреА рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА рдореЗрдВ рд▓рдЧрднрдЧ┬а14 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбреЙрд▓рд░┬ардХреЛ рдЖрдХрд░реНрд╖рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛, рдЬреЛ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмреЗрдВрдЪрдорд╛рд░реНрдХ рдмреЙрдиреНрдб рдХреЗ рд▓рд┐рдП ADB рдХреА рджреВрд╕рд░реА рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝реА рдСрд░реНрдбрд░рдмреБрдХ рд╣реИред
- 2021 рдореЗрдВ 5 рдмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбреЙрд▓рд░ рдХреЗ рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмреЗрдВрдЪрдорд╛рд░реНрдХ рдмреЙрдиреНрдб рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝реА рдСрд░реНрдбрд░рдмреБрдХ рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХреА рдЧрдИ рдереАред
iii.рдЗрд╕ рдореБрджреНрджреЗ рдиреЗ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рдореЗрдВ 35%; рдпреВрд░реЛрдк, рдордзреНрдп рдкреВрд░реНрд╡ рдФрд░ рдЕрдлреНрд░реАрдХрд╛ рдореЗрдВ 33%; рдФрд░ рдПрд╢рд┐рдпрд╛ рдореЗрдВ 32% рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╡реНрдпрд╛рдкрдХ рдкреНрд░рд╛рдердорд┐рдХ рдмрд╛рдЬрд╛рд░ рд╡рд┐рддрд░рдг рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ред
- рдирд┐рд╡реЗрд╢рдХ рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░, 50% рдмреИрдВрдХреЛрдВ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рдЧрдпрд╛, 37% рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдмреИрдВрдХреЛрдВ рдФрд░ рдЖрдзрд┐рдХрд╛рд░рд┐рдХ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рдЧрдпрд╛, рдФрд░ 13% рдлрдВрдб рдкреНрд░рдмрдВрдзрдХреЛрдВ рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдХреЗ рдирд┐рд╡реЗрд╢рдХреЛрдВ рдХреЗ рдкрд╛рд╕ рдЧрдпрд╛ред
рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ (ADB) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ тАУ┬ардорд╛рд╕рд╛рддреНрд╕реБрдЧреБ рдЕрд╕рдХрд╛рд╡рд╛
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп –┬ардорд╛рдВрдбрд▓реБрдпреЙрдиреНрдЧ рд╕рд┐рдЯреА, рдореЗрдЯреНрд░реЛ рдордиреАрд▓рд╛, рдлрд┐рд▓реАрдкреАрдВрд╕
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛- 1966
рд╕рджрд╕реНрдп – 68 рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢ (рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рд╕реЗ 49)
ECONOMY & BUSINESS
NGEL & MAHAGENCO рдиреЗ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ RE рдкрд╛рд░реНрдХ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП JVA рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП
NTPC рдЧреНрд░реАрди рдПрдирд░реНрдЬреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬а(NGEL)┬ардФрд░ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рд╕реНрдЯреЗрдЯ рдкрд╛рд╡рд░ рдЬреЗрдирд░реЗрд╢рди рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (MAHAGENCO)┬ардиреЗ рдЪрд░рдгрдмрджреНрдз рддрд░реАрдХреЗ рд╕реЗ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ рдЧреАрдЧрд╛рд╡рд╛рдЯ (GW)-рд╕реНрдХреЗрд▓ рд░рд┐рдиреНрдпреВрдПрдмрд▓ рдПрдирд░реНрдЬреА рдкрд╛рд░реНрдХ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдЙрджреНрдпрдо рд╕рдордЭреМрддреЗ (JVA)┬ардкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рд╣реИрдВред
- рдпрд╣ рд╕рдордЭреМрддрд╛ NTPC рдХреЗ рдЧреНрд░реАрди рдПрдирд░реНрдЬреА рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдпреЛрдВ рдХреЗ рдЕрдиреБрд░реВрдк рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рд╡рд░реНрд╖ 2032 рддрдХ┬а60 GW┬ард░рд┐рдиреНрдпреВрдПрдмрд▓ рдПрдирд░реНрдЬреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред
- рд╕рдордЭреМрддреЗ рдкрд░ MAHAGENCO рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдВ) рдЕрднрдп рд╣рд░рдиреЗ рдФрд░ NGEL рдХреЗ рдореБрдЦреНрдп рдорд╣рд╛рдкреНрд░рдмрдВрдзрдХ (CGM) V V┬ард╢рд┐рд╡рдХреБрдорд╛рд░ рдиреЗ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ NTPC рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп рдореЗрдВ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
- NTPC рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдФрд░ рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (CMD) рдЧреБрд░рджреАрдк рд╕рд┐рдВрд╣; NGEL рдХреЗ рдореБрдЦреНрдп рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (CEO) рдореЛрд╣рд┐рдд рднрд╛рд░реНрдЧрд╡┬ардХреА рдЙрдкрд╕реНрдерд┐рддрд┐ рдореЗрдВ JVA рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рдЧрдПред
рдиреЛрдЯ:
NGEL NTPC рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреА рдкреВрд░реНрдг рд╕реНрд╡рд╛рдорд┐рддреНрд╡ рд╡рд╛рд▓реА рд╕рд╣рд╛рдпрдХ рдХрдВрдкрдиреА рд╣реИред
NTPC рдорд┐рдирд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА рдСрдл рдкрд╛рд╡рд░┬а(MoP) рдХреЗ рддрд╣рдд рдХрд╛рд░реНрдпрд░рдд рдорд╣рд╛рд░рддреНрди рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдЙрджреНрдпрдо┬а(CPSE) рд╣реИред
CIL рдиреЗ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдореЗрдВ рдЕрдореЛрдирд┐рдпрдо рдирд╛рдЗрдЯреНрд░реЗрдЯ рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП BHEL рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА рдХреА
28 рдлрд░рд╡рд░реА 2024 рдХреЛ, рдХреЛрд▓ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (CIL) рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рд╣реЗрд╡реА рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░рд┐рдХрд▓реНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (BHEL)┬ардиреЗ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рдорд╣рд╛рдирджреА рдХреЛрд▓рдлреАрд▓реНрдбреНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (CIL рдХреА рд╕рд╣рд╛рдпрдХ рдХрдВрдкрдирд┐рдпреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕реЗ рдПрдХ) рдХреЗ рд▓рдЦрдирдкреБрд░ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдПрдХ рдЕрдореЛрдирд┐рдпрдо рдирд╛рдЗрдЯреНрд░реЗрдЯ рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рдЙрджреНрдпрдо рд╕рдордЭреМрддреЗ┬а(JVA)┬ардкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
- рдпрд╣ рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рд╕рд░рдлреЗрд╕ рдХреЛрд▓ рдЧреИрд╕реАрдлрд┐рдХреЗрд╢рди (SCG) рдкреНрд░реМрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХреА рдорд╛рд░реНрдЧ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рд╕рд╛рд▓рд╛рдирд╛ рд▓рдЧрднрдЧ 6.60 рд▓рд╛рдЦ рдЯрди┬ардЕрдореЛрдирд┐рдпрдо рдирд╛рдЗрдЯреНрд░реЗрдЯ рдХрд╛ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
- рдЗрд╕ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдХреЗ рд▓рд┐рдП, CIL 1.3 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди (mts) рдХреЛрд▓ рдХреА рдЖрдкреВрд░реНрддрд┐ рдХрд░реЗрдЧрд╛ рдФрд░ BHEL рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА рд░реВрдк рд╕реЗ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдкреНрд░реЗрд╢рд░рд╛рдЗреЫреНрдб рдлреНрд▓реБрдЗрдбрд╛рдЗреЫреНрдб рдмреЗрдб рдЧреИрд╕реАрдлрд┐рдХреЗрд╢рди┬а(PFBG)┬арддрдХрдиреАрдХ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
- JVA рдкрд░ CIL рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (рд╡реНрдпрд╡рд╕рд╛рдп рд╡рд┐рдХрд╛рд╕) рджреЗрдмрд╛рд╢реАрд╖ рдирдВрджрд╛ рдФрд░ BHEL рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░рд┐рдВрдЧ, рдЕрдиреБрд╕рдВрдзрд╛рди & рд╡рд┐рдХрд╛рд╕) рдЬрдп рдкреНрд░рдХрд╛рд╢ рд╢реНрд░реАрд╡рд╛рд╕реНрддрд╡ рдиреЗ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
рдиреЛрдЯ:┬аCIL рдорд┐рдирд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА рдСрдл рдХреЛрд▓ (MoC)┬ардХреЗ рддрд╣рдд рдПрдХ ‘рдорд╣рд╛рд░рддреНрди’ рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдЙрджреНрдпрдо┬а(CPSE)┬ард╣реИ рдФрд░ BHEL рдорд┐рдирд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА рдСрдл рд╣реИрд╡реА рдЗрдВрдбрд╕реНрдЯреНрд░реАрдЬ рдПрдВрдб рдкрдмреНрд▓рд┐рдХ рдПрдВрдЯрд░рдкреНрд░рд╛рдЗрдЬреЗрдЬ┬а(MoHI&PE)┬ардХреЗ рддрд╣рдд рдПрдХ ‘рдорд╣рд╛рд░рддреНрди’ CPSE рд╣реИред
AWARDS & RECOGNITIONS
рд╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдиреЗ рдЫрд╣ рдХрд▓рд╛рдХрд╛рд░реЛрдВ рдХреЛ рдлреЗрд▓реЛ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛; 2022 & 2023 рдХреЗ рд▓рд┐рдП 92 рдХреЛ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рд╕реЗ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛
рд╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдХреА рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдкрд░рд┐рд╖рдж, рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╕рдВрдЧреАрдд, рдиреГрддреНрдп рдФрд░ рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА, рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдиреЗ рд╕рд░реНрд╡рд╕рдореНрдорддрд┐ рд╕реЗ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рди рдХрд▓рд╛ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ 6 рдкреНрд░рддрд┐рд╖реНрдард┐рдд рд╣рд╕реНрддрд┐рдпреЛрдВ┬ардХреЛ┬ард╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдлреЗрд▓реЛрд╢рд┐рдк (рдЕрдХрд╛рджрдореА рд░рддреНрди рд╕рджрд╕реНрдпрддрд╛)┬ардХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЪреБрдирд╛ред
- рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдкрд░рд┐рд╖рдж рдиреЗ┬ард╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░реЛрдВ (рдЕрдХрд╛рджрдореА рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░) рд╡рд░реНрд╖┬а2022 рдФрд░ 2023┬ардХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдВрдЧреАрдд, рдиреГрддреНрдп, рд░рдВрдЧрдордВрдЪ, рдкрд╛рд░рдВрдкрд░рд┐рдХ/рд▓реЛрдХ/рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА рд╕рдВрдЧреАрдд/рдиреГрддреНрдп/рд░рдВрдЧрдордВрдЪ, рдХрдардкреБрддрд▓реА рдФрд░ рдкреНрд░рджрд░реНрд╢рди рдХрд▓рд╛ рдореЗрдВ рд╕рдордЧреНрд░ рдпреЛрдЧрджрд╛рди/рдЫрд╛рддреНрд░рд╡реГрддреНрддрд┐ рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рд╕реЗ рдмрд╛рдирдмреЗ (92) рдХрд▓рд╛рдХрд╛рд░реЛрдВ рдХрд╛ рдЪрдпрди рдХрд┐рдпрд╛ред
- рдЗрд╕рдиреЗ рд╡рд░реНрд╖ 2022 рдФрд░ 2023┬ардХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА┬ардЙрд╕реНрддрд╛рдж рдмрд┐рд╕реНрдорд┐рд▓реНрд▓рд╛рд╣ рдЦрд╛рди рдпреБрд╡рд╛ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░┬ардХреЗ рд▓рд┐рдП 80 рдпреБрд╡рд╛ рдХрд▓рд╛рдХрд╛рд░реЛрдВ рдХрд╛ рднреА рдЪрдпрди рдХрд┐рдпрд╛ред
рд╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖тАУ┬ардбреЙ. рд╕рдВрдзреНрдпрд╛ рдкреБрд░реЗрдЪрд╛
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдптАУ┬ардирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛-┬а1953
>> Read Full News
SCIENCE & TECHNOLOGY
LSAM 18 (YARD 128): рднрд╛рд░рддреАрдп рдиреМрд╕реЗрдирд╛ рдХрд╛ рдЪреМрдерд╛ ACTCM рдмрд╛рд░реНрдЬ рдард╛рдгреЗ рдореЗрдВ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
28 рдлрд░рд╡рд░реА 2024 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп рдиреМрд╕реЗрдирд╛ (IN) рдиреЗ рдПрдореНрдпреБрдирд┐рд╢рди рдХрдо рдЯреЙрд░рдкреАрдбреЛ рдХрдо рдорд┐рд╕рд╛рдЗрд▓ (ACTCM) рдмрд╛рд░реНрдЬ, LSAM 18 (YARD 128)‘ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИ, рдЬреЛ M/s рд╕реВрд░реНрдпрджреАрдкреНрддрд╛ рдкреНрд░реЛрдЬреЗрдХреНрдЯреНрд╕ рдкреНрд░рд╛рдЗрд╡реЗрдЯ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб, рдард╛рдгреЗ (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) рдореЗрдВ 11 x ACTCM рдмрд╛рд░реНрдЬ рдкреНрд░реЛрдЬреЗрдХреНрдЯ рдХрд╛ рдЪреМрдерд╛ рдмрд╛рд░реНрдЬ рд╣реИред
- рдкреНрд░реЗрд░рдг рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдХреА рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖рддрд╛ рдЬрд╣рд╛рдЬ рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рдирд┐рджреЗрд╢рд╛рд▓рдп рдХреЗ рдХрдореЛрдбреЛрд░┬ард╢рд┐рд░реАрд╖ рджреБрдмреЗ┬ардиреЗ рдХреАред
рдкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐:
i.5 рдорд╛рд░реНрдЪ 2021 рдХреЛ, рд░рдХреНрд╖рд╛ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп┬а(MoD)┬ардФрд░ рд╕реВрд░реНрдпрджреАрдкреНрдд рдкреНрд░реЛрдЬреЗрдХреНрдЯреНрд╕ рдиреЗ 11 X ACTCM рдмрд╛рд░реНрдЬ рдХреЗ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдиреБрдмрдВрдз рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
ii.рдЗрди рдмрд╛рд░реНрдЬреЛрдВ рдХреЛ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдЬреЗрдЯреА рдФрд░ рдмрд╛рд╣рд░реА рдмрдВрджрд░рдЧрд╛рд╣ рджреЛрдиреЛрдВ рдкрд░ IN┬ардЬрд╣рд╛рдЬреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдирд┐рд░реНрдмрд╛рдз рдкрд░рд┐рд╡рд╣рди, рдЖрд░реЛрд╣рдг рдФрд░ рд╡рд╕реНрддреБрдУрдВ рдФрд░ рдПрдореНрдпреБрдирд┐рд╢рди рдХреЗ рдЙрддрд░рдиреЗ рдХреА рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдХреЗ IN рдХреА рдкрд░рд┐рдЪрд╛рд▓рди рдкреНрд░рддрд┐рдмрджреНрдзрддрд╛рдУрдВ рдХреЛ рдмрдврд╝рд╛рдирд╛ рд╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдмрд╛рд░реНрдЧреЗрд╕ рдХреЛ рдиреМрд╡рд╣рди рдХрд╛ рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рдЬрд┐рд╕реНрдЯрд░┬а(IRS)┬ардХреЗ рд╡рд░реНрдЧреАрдХрд░рдг┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛ рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдФрд░ рд╡рд┐рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА рд░реВрдк рд╕реЗ рдбрд┐рдЬрд╛рдЗрди рдФрд░ рдирд┐рд░реНрдорд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
ii.рдбрд┐рдЬрд╛рдЗрди рдЪрд░рдг рдХреЗ рджреМрд░рд╛рди рдмрд╛рд░реНрдЬ рдХрд╛ рдореЙрдбрд▓ рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг рдиреМрд╕реЗрдирд╛ рд╡рд┐рдЬреНрдЮрд╛рди рдФрд░ рдкреНрд░реМрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХреА рдкреНрд░рдпреЛрдЧрд╢рд╛рд▓рд╛ (NSTL), рд╡рд┐рд╢рд╛рдЦрд╛рдкрддреНрддрдирдо, рдЖрдВрдзреНрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (AP)┬ардореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
iii.рдпреЗ рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА рд░реВрдк рд╕реЗ рддреИрдпрд╛рд░ рдХрд┐рдП рдЧрдП рдмрд╛рд░реНрдЬ рднрд╛рд░рдд рд╕рд░рдХрд╛рд░ (GoI) рдХреА рдореЗрдХ рдЗрди рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдФрд░ рдЖрддреНрдорд╛рдирд┐рд░реНрднрд░ рднрд╛рд░рдд (рд╕реЗрд▓реНрдл-рд░рд┐рд▓рд╛рдпреЗрдВрдЯ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рдкрд╣рд▓ рдХрд╛ рдЙрджрд╛рд╣рд░рдг рд╣реИрдВред
OBITUARY
рд╢рдлреАрдХреБрд░┬ард░рд╣рдорд╛рди┬ардмрд░реНрдХ: рднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ард╕рдмрд╕реЗ┬ардмреБрдЬреБрд░реНрдЧ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ MP рдХрд╛┬ардирд┐рдзрди┬ард╣реЛ┬ардЧрдпрд╛
рднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ард╕рдмрд╕реЗ┬ардмреБрдЬреБрд░реНрдЧ┬ард╕рд╛рдВрд╕рдж┬ардФрд░┬ард╕рдорд╛рдЬрд╡рд╛рджреА┬ардкрд╛рд░реНрдЯреА (SP) рдХреЗ┬ард╕рдВрд╕реНрдерд╛рдкрдХ┬ард╕рджрд╕реНрдп, рд╢рдлреАрдХреБрд░┬ард░рд╣рдорд╛рди┬ардмрд░реНрдХ┬ардХрд╛ 93 рд╡рд░реНрд╖┬ардХреА┬ардЖрдпреБ┬ардореЗрдВ┬ардЙрддреНрддрд░┬ардкреНрд░рджреЗрд╢┬а(UP) рдХреЗ┬ардореБрд░рд╛рджрд╛рдмрд╛рдж┬ардореЗрдВ┬ардирд┐рдзрди┬ард╣реЛ┬ардЧрдпрд╛ред┬ардЙрдирдХрд╛┬ардЬрдиреНрдо 11 рдЬреБрд▓рд╛рдИ 1930 рдХреЛ┬арджреАрдкрд╛┬ард╕рд░рд╛рдп, рд╕рдВрднрд▓, UP рдореЗрдВ┬ард╣реБрдЖ┬ардерд╛ред
- рд╡рд╣ UP рдХреЗ┬ард╕рдВрднрд▓┬ардирд┐рд░реНрд╡рд╛рдЪрди┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░┬ардХрд╛┬ардкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡┬ардХрд░рддреЗ┬ард╣реБрдП 17рд╡реАрдВ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ (2019-24) рдХреЗ┬ард╕рдВрд╕рдж┬ард╕рджрд╕реНрдп (MP) рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ┬ардХрд╛рд░реНрдпрд░рдд┬ардереЗред
рд╢рдлреАрдХреБрд░┬ард░рд╣рдорд╛рди┬ардмрд░реНрдХ:┬а
рдПрдХ MP рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ:
i.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ┬ардкрд╛рдВрдЪ┬ардмрд╛рд░ MP рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ┬ардХрд╛рд░реНрдп┬ардХрд┐рдпрд╛ред
ii.рд╡рд╣┬ард╢реБрд░реБрдЖрдд┬ардореЗрдВ┬ард╕рдВрднрд▓┬ардирд┐рд░реНрд╡рд╛рдЪрди┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░┬ард╕реЗ 11рд╡реАрдВ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ (1996-97) рдХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЪреБрдиреЗ┬ардЧрдП┬ардереЗред
iii.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ 12рд╡реАрдВ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ (1998-99) рдФрд░ 15рд╡реАрдВ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ (2009-14) рдореЗрдВ┬ард╕рдВрднрд▓┬ардирд┐рд░реНрд╡рд╛рдЪрди┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░┬ардХрд╛┬арднреА┬ардкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡┬ардХрд┐рдпрд╛ред
iv.14рд╡реАрдВ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛ (2004-09) рдореЗрдВ, рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ┬ардореБрд░рд╛рджрд╛рдмрд╛рдж┬ардирд┐рд░реНрд╡рд╛рдЪрди┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░┬ардХрд╛┬ардкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡┬ардХрд┐рдпрд╛ред
рдПрдХ MLA рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ:
рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ┬ардХреНрд░рдорд╢рдГ 1974-77, 1977-80, 1985-89 рдФрд░ 1989-91 рдореЗрдВ┬ардЪрд╛рд░┬ардмрд╛рд░ UP рдореЗрдВ┬ард╡рд┐рдзрд╛рди┬ард╕рднрд╛┬ард╕рджрд╕реНрдп (MLA) рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ┬ардХрд╛рд░реНрдп┬ардХрд┐рдпрд╛ред
BOOKS & AUTHORS
рдкреВрд░реНрд╡┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ард░рд╛рдЬрдирдпрд┐рдХ┬ард▓рдХреНрд╖реНрдореА┬ардкреБрд░реА┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдирд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬ардиреЙрд╡реЗрд▓ “рд╕рд╡реЙрд▓реЛрдЗрдВрдЧ┬ардж┬ард╕рди” рд▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХрд┐рдпрд╛
рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд┬ард░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ (UN) рдХреА┬ардкреВрд░реНрд╡┬ард╕рд╣рд╛рдпрдХ┬ардорд╣рд╛рд╕рдЪрд┐рд╡┬ардФрд░┬ардХреЗрдВрджреНрд░реАрдп┬ардордВрддреНрд░реА┬ард╣рд░рджреАрдк┬ард╕рд┐рдВрд╣┬ардкреБрд░реА┬ардХреА┬ардкрддреНрдиреА┬ард▓рдХреНрд╖реНрдореА┬ардореБрд░реНрджреЗрд╢реНрд╡рд░┬ардкреБрд░реА┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдирд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬ардиреЙрд╡реЗрд▓┬а‘рд╕рд╡реЙрд▓реЛрдЗрдВрдЧ┬ардж┬ард╕рди: рдП┬ардиреЙрд╡реЗрд▓‘ рд▓рд┐рдЦрд╛ред┬ард╡рд╣ UN рдорд╣рд┐рд▓рд╛┬ардХреА┬ардкреВрд░реНрд╡┬ардЙрдк┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА┬ардирд┐рджреЗрд╢рдХ┬арднреА┬ард╣реИрдВред
- рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ардЕрднрд┐рдиреЗрддрд╛, рд▓реЗрдЦрдХ┬ардФрд░┬ардирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛┬ардХрдмреАрд░┬ардмреЗрджреА┬ардиреЗ┬ардореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░┬ардореЗрдВ┬ардЖрдпреЛрдЬрд┐рдд┬ардПрдХ┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо┬ардореЗрдВ┬ардмреБрдХ┬ардХрд╛┬ардЕрдирд╛рд╡рд░рдг┬ардХрд┐рдпрд╛ред
- рдпрд╣┬ардиреЙрд╡реЗрд▓┬ардПрд▓реЗрдл┬ардмреБрдХ┬ардХрдВрдкрдиреА┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардкреНрд░рдХрд╛рд╢рд┐рдд┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ард╣реИ, рдЬреЛ┬ард░реВрдкрд╛┬ардкрдмреНрд▓рд┐рдХреЗрд╢рдиреНрд╕┬ардЗрдВрдбрд┐рдпрд╛┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардкреНрд░рд╡рд░реНрддрд┐рдд┬ардПрдХ┬ард╕реНрд╡рддрдВрддреНрд░┬ардкреНрд░рдХрд╛рд╢рди┬ардлрд░реНрдо┬ард╣реИред
- рдпрд╣┬ардиреЙрд╡реЗрд▓┬ардЖрдЬрд╛рджреА┬ардХреЗ┬ард╕рдордп┬ардХреА┬ардкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐┬ардкрд░┬ардЖрдзрд╛рд░рд┐рдд┬ард╣реИ┬ардФрд░┬ардпрд╣┬ардмреБрдХ┬ардЙрдирдХреЗ┬ардорд╛рддрд╛-рдкрд┐рддрд╛┬ардФрд░┬ардорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░┬ард╕реЗ┬ардЬреБрдбрд╝реА┬ардЙрдирдХреА┬ардЬрдбрд╝реЛрдВ┬ард╕реЗ┬ардкреНрд░реЗрд░рд┐рдд┬ард╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ┬ард▓реЛрдЧ:┬ардмреБрдХ┬ардХрд╛┬ард╡рд┐рдореЛрдЪрди┬ардорд╣рд┐рдВрджреНрд░рд╛┬ардЧреНрд░реБрдк┬ардХреЗ┬ардЕрдзреНрдпрдХреНрд╖┬ардЖрдирдВрдж┬ардорд╣рд┐рдВрджреНрд░рд╛;┬ардХреЗрдВрджреНрд░реАрдп┬ардордВрддреНрд░реА┬ард╣рд░рджреАрдк┬ард╕рд┐рдВрд╣┬ардкреБрд░реА, рдкреЗрдЯреНрд░реЛрд▓рд┐рдпрдо┬ардФрд░┬ардкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ┬ардЧреИрд╕┬ардордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoPNG) & рдЖрд╡рд╛рд╕┬ардФрд░┬ард╢рд╣рд░реА┬ардорд╛рдорд▓реЛрдВ┬ардХреЗ┬ардордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoHUA) рдХреА┬ардЙрдкрд╕реНрдерд┐рддрд┐┬ардореЗрдВ┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ред
IMPORTANT DAYS
рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕ 2024 – 29 рдлрд░рд╡рд░реА
рджреБрд░реНрд▓рдн рд░реЛрдЧреЛрдВ рдФрд░ рдЙрдирд╕реЗ рдкреНрд░рднрд╛рд╡рд┐рдд рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдкрд░ рдЙрдирдХреЗ рдкреНрд░рднрд╛рд╡ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдЬрд╛рдЧрд░реВрдХрддрд╛ рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП,┬арджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕┬ардкреНрд░рддрд┐рд╡рд░реНрд╖┬арджреБрдирд┐рдпрд╛┬арднрд░┬ардореЗрдВ┬ардлрд░рд╡рд░реА┬ардХреЗ┬ардЖрдЦрд┐рд░реА┬арджрд┐рди, рд▓реАрдк┬ард╡рд░реНрд╖┬ардореЗрдВ 28 рдпрд╛ 29рд╡реЗрдВ┬арджрд┐рди (рд╡рд░реНрд╖┬ардХрд╛┬ард╕рдмрд╕реЗ┬арджреБрд░реНрд▓рдн┬арджрд┐рди) рдордирд╛рдпрд╛┬ардЬрд╛рддрд╛┬ард╣реИред
- 29 рдлрд░рд╡рд░реА 2024 рдХреЛ┬ардордирд╛рдпрд╛┬ардЬрд╛рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓рд╛┬арджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕ 2024, рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕┬ардХреЗ┬а17рд╡реЗрдВ┬ардЖрдпреЛрдЬрди┬ардХрд╛┬ардкреНрд░рддреАрдХ┬ард╣реИред
- рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕┬ардХреА┬а2024 рдХрд╛┬ард╡рд┐рд╖рдп┬а “рд╢реЗрдпрд░┬ардпреЛрд░┬ардХрд▓рд░реНрд╕” рд╣реИред┬ардпрд╣┬ард╡рд┐рд╖рдп┬а 2022 рдФрд░ 2023 рд╡рд┐рд╖рдп┬а рдХреА┬ардирд┐рд░рдВрддрд░рддрд╛┬ард╣реИред
рдкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐:┬а
i.рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕ 2008 рдореЗрдВ┬ардпреВрд░реЛрдкрд┐рдпрди┬а рдЖрд░реНрдЧреЗрдирд╛рдИрдЬреЗрд╢рди┬ардлреЙрд░┬ард░реЗрдпрд░┬ардбрд┐рдЬреАрдЬ (EURORDIS) -рд░реЗрдпрд░┬ардбрд┐рдЬреАрдЬ┬ардпреВрд░реЛрдк┬ардФрд░┬ардЙрд╕рдХреЗ┬ард░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ардЧрдардмрдВрдзрди┬ардкрд░рд┐рд╖рдж┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ард╢реБрд░реВ┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
ii.рдкрд╣рд▓рд╛┬арджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕ 2008 рдореЗрдВ 18 рджреЗрд╢реЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдореЛрдВ┬ардХреЗ┬ард╕рд╛рде┬ардордирд╛рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
iii.2008 рд╕реЗ, рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо 100 рд╕реЗ┬ардЕрдзрд┐рдХ┬арджреЗрд╢реЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЖрдпреЛрдЬрд┐рдд┬ардХрд┐рдП┬ардЧрдП┬ард╣реИрдВред
iv.29 рдлрд░рд╡рд░реА┬ардХреА┬арддрд╛рд░реАрдЦ┬ардХреЛ ‘рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕’ рдордирд╛рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЪреБрдирд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛┬ардХреНрдпреЛрдВрдХрд┐┬ардпрд╣┬ардПрдХ┬арджреБрд░реНрд▓рдн┬арджрд┐рди┬ард╣реИ┬ардЬреЛ┬ард╣рд░ 4 рд╕рд╛рд▓┬ардореЗрдВ┬ардПрдХ┬ардмрд╛рд░┬ардЖрддрд╛┬ард╣реИред
>> Read Full News
*******
List of Less Important News тАУ Click Here
Current Affairs Today (AffairsCloud Today)
| Current Affairs 1 March 2024 |
|---|
| 22┬ардФрд░┬а23┬ардлрд░рд╡рд░реА, 2024┬ардХреЛ┬аPM┬ардореЛрджреА рдХреА рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд рдФрд░ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рджреМрд░реЗ рдХрд╛ рдЕрд╡рд▓реЛрдХрди |
| MOCI┬ардордВрддреНрд░реА рдкреАрдпреВрд╖ рдЧреЛрдпрд▓ рдиреЗ рднрд╛рд░рдд рд╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдЗрдХреЛрд╕рд┐рд╕реНрдЯрдо рд░рдЬрд┐рд╕реНрдЯреНрд░реА,┬ард╡реЗрдмрд╕рд╛рдЗрдЯ┬а&┬ард╕реНрдЯрд╛рд░реНрдЯрдЕрдк рдорд╣рд╛рдХреБрдВрдн рдХрд╛ рд▓реЛрдЧреЛ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ |
| NABARD┬ардФрд░┬аNRLM┬ардиреЗ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдорд╣рд┐рд▓рд╛┬аSHG┬ардХреЛ рд╕рдорд░реНрдерди рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬аMoU┬ардкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП |
| MoEF&CC┬ардиреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдкреЗрдбрд╝ рдкрд░ рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рджреЗрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЧреНрд░реАрди рдХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ рдкреНрд░реЛрдЧреНрд░рд╛рдо рд░реВрд▓реНрд╕ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ |
| рд░реЗрд▓ рдордВрддреНрд░реА рдЕрд╢реНрд╡рд┐рдиреА рд╡реИрд╖реНрдгрд╡ рдиреЗ┬аAIRF┬ард╢рддрд╛рдмреНрджреА рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдХреЛ рдЪрд┐рд╣реНрдирд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд╛рдХ рдЯрд┐рдХрдЯ рдЬрд╛рд░реА рдХрд┐рдпрд╛ |
| PFRDA┬ардиреЗ рд╕реЗрд╡рд╛рдирд┐рд╡реГрддреНрддрд┐ рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░ рд╡рд┐рдирд┐рдпрдореЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рдВрд╢реЛрдзрди рдХреЛ рдЕрдзрд┐рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ |
| рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рд╕рдкреНрддрд╛рд╣┬а2024: RBI┬ардиреЗ┬аPG┬ардЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕рд┐рдпрд▓ рд▓рд┐рдЯрд░реЗрд╕реА рдЖрдЗрдбрд┐рдпрд╛рдереЙрди рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА |
| рдПрд╢рд┐рдпрд╛рдИ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдмреИрдВрдХ рдиреЗ┬а3.5┬ардмрд┐рд▓рд┐рдпрди рдЕрдореЗрд░рд┐рдХреА рдбреЙрд▓рд░ рдХреЗ┬а5┬ард╡рд░реНрд╖реАрдп рдЧреНрд▓реЛрдмрд▓ рдмреЙрдиреНрдб рдХреА рдХреАрдордд рддрдп рдХреА |
| NGEL & MAHAGENCO┬ардиреЗ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ┬аRE┬ардкрд╛рд░реНрдХ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬аJVA┬ардкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП |
| CIL┬ардиреЗ рдУрдбрд┐рд╢рд╛ рдореЗрдВ рдЕрдореЛрдирд┐рдпрдо рдирд╛рдЗрдЯреНрд░реЗрдЯ рдкреНрд▓рд╛рдВрдЯ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬аBHEL┬ардХреЗ рд╕рд╛рде рд╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА рдХреА |
| рд╕рдВрдЧреАрдд рдирд╛рдЯрдХ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдиреЗ рдЫрд╣ рдХрд▓рд╛рдХрд╛рд░реЛрдВ рдХреЛ рдлреЗрд▓реЛ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛; 2022 & 2023┬ардХреЗ рд▓рд┐рдП┬а92┬ардХреЛ рдЕрдХрд╛рджрдореА рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рд╕реЗ рд╕рдореНрдорд╛рдирд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ |
| LSAM 18 (YARD 128):┬арднрд╛рд░рддреАрдп рдиреМрд╕реЗрдирд╛ рдХрд╛ рдЪреМрдерд╛┬аACTCM┬ардмрд╛рд░реНрдЬ рдард╛рдгреЗ рдореЗрдВ рд▓реЙрдиреНрдЪ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ |
| рд╢рдлреАрдХреБрд░┬ард░рд╣рдорд╛рди┬ардмрд░реНрдХ:┬арднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ард╕рдмрд╕реЗ┬ардмреБрдЬреБрд░реНрдЧ┬ард▓реЛрдХрд╕рднрд╛┬аMP┬ардХрд╛┬ардирд┐рдзрди┬ард╣реЛ┬ардЧрдпрд╛ |
| рдкреВрд░реНрд╡┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ард░рд╛рдЬрдирдпрд┐рдХ┬ард▓рдХреНрд╖реНрдореА┬ардкреБрд░реА┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдирд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬ардиреЙрд╡реЗрд▓┬атАЬрд╕рд╡реЙрд▓реЛрдЗрдВрдЧ┬ардж┬ард╕рдитАЭ┬ард▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХрд┐рдпрд╛ |
| рджреБрд░реНрд▓рдн┬ард░реЛрдЧ┬арджрд┐рд╡рд╕┬а2024 тАУ 29┬ардлрд░рд╡рд░реА |




