рд▓реЛ рджреЛрд╕реНрддреЛрдВ,┬аaffairscloud.com┬ардореЗрдВ рдЖрдкрдХрд╛ рд╕реНрд╡рд╛рдЧрдд рд╣реИред рд╣рдо рдпрд╣рд╛рдВ рдЖрдкрдХреЗ рд▓рд┐рдП 4 рдирд╡рдВрдмрд░ 2023┬ардХреЗ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рдХрд░рдВрдЯ рдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ рдХреЛ рд╡рд┐рднрд┐рдиреНрди рдЕрдЦрд╝рдмрд╛рд░реЛрдВ рдЬреИрд╕реЗ рдж рд╣рд┐рдВрджреВ, рдж рдЗрдХреЛрдиреЙрдорд┐рдХ рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕, PIB, рдЯрд╛рдЗрдореНрд╕ рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛, рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдЯреБрдбреЗ, рдЗрдВрдбрд┐рдпрди рдПрдХреНрд╕рдкреНрд░реЗрд╕, рдмрд┐рдЬрдиреЗрд╕ рд╕реНрдЯреИрдВрдбрд░реНрдб,рдЬрд╛рдЧрд░рдг рд╕реЗ рдЪреБрди рдХрд░рдХреЗ рдПрдХ рдЕрдиреВрдареЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкреЗрд╢ рдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред рд╣рдорд╛рд░реЗ┬аCurrent Affairs┬ард╕реЗ рдЖрдкрдХреЛ рдмреИрдВрдХрд┐рдВрдЧ, рдмреАрдорд╛, UPSC, SSC, CLAT, рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдФрд░ рдЕрдиреНрдп рд╕рднреА рдкреНрд░рддрд┐рдпреЛрдЧреА рдкрд░реАрдХреНрд╖рд╛рдУрдВ рдореЗрдВ рдЕрдЪреНрдЫреЗ рдЕрдВрдХ рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдорд┐рд▓реЗрдЧреА
NATIONAL AFFAIRS
10рд╡реАрдВ┬ардПрдбреЗрд▓рдЧрд┐рд╡┬ард╣реБрд░реБрди┬ардЗрдВрдбрд┐рдпрд╛┬ардлрд┐рд▓рд╛рдирдереНрд░реЙрдкреА┬ард▓рд┐рд╕реНрдЯ┬ардЬрд╛рд░реА; рд╢рд┐рд╡┬ардирд╛рджрд░┬ардЯреЙрдк┬ардкрд░
i.2 рдирд╡рдВрдмрд░, 2023 рдХреЛ, рд╣реБрд░реБрди┬ард░рд┐рд╕рд░реНрдЪ┬ардЗрдВрд╕реНрдЯреАрдЯреНрдпреВрдЯ┬ардФрд░┬ардПрдбреЗрд▓рдЧрд┐рд╡┬ардлрд╛рдЙрдВрдбреЗрд╢рди┬ардиреЗ┬ардПрдбреЗрд▓рдЧрд┐рд╡┬ард╣реБрд░реБрди┬ардЗрдВрдбрд┐рдпрд╛┬ардлрд┐рд▓рд╛рдирдереНрд░реЙрдкреА┬ард▓рд┐рд╕реНрдЯ 2023 рдЬрд╛рд░реА┬ардХреА, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ HCL рдЯреЗрдХреНрдиреЛрд▓реЙрдЬреАрдЬ┬ардХреЗ┬ард╢рд┐рд╡┬ардирд╛рджрд░┬а(78) рдиреЗ┬ард▓рдЧрд╛рддрд╛рд░┬арддреАрд╕рд░реЗ┬ард╡рд░реНрд╖ ‘рднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ард╕рдмрд╕реЗ┬ардЙрджрд╛рд░‘ рдХрд╛┬ардЦрд┐рддрд╛рдм┬ардмрд░рдХрд░рд╛рд░┬ард░рдЦрд╛┬ардХреНрдпреЛрдВрдХрд┐┬ардЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ FY2022-23 рдХреЗ┬арджреМрд░рд╛рди 2,042 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд╛┬арджрд╛рди┬арджрд┐рдпрд╛┬ардерд╛ред
ii.рдЙрдирдХреЗ┬ардХреБрд▓┬арджрд╛рди┬ардореЗрдВ┬ард╕реЗ 1,774 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд▓рд╛┬ардФрд░┬ард╕рдВрд╕реНрдХреГрддрд┐┬ардФрд░┬ард╢рд┐рдХреНрд╖рд╛┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ард╣реИрдВред
iii.рд╡рд┐рдкреНрд░реЛ┬ардХреЗ┬ард╕рдВрд╕реНрдерд╛рдкрдХ┬ардЕрдзреНрдпрдХреНрд╖┬ардЕрдЬреАрдо┬ардкреНрд░реЗрдордЬреА┬арджреВрд╕рд░реЗ┬ард╕реНрдерд╛рди┬ардкрд░┬ард╣реИрдВ, рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐┬ардЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ 1,774 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд╛┬арджрд╛рди┬арджрд┐рдпрд╛┬ард╣реИ┬ардФрд░┬ард░рд┐рд▓рд╛рдпрдВрд╕┬ардЗрдВрдбрд╕реНрдЯреНрд░реАрдЬ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (RIL) рдХреЗ┬ардЕрдзреНрдпрдХреНрд╖┬ардФрд░┬ардкреНрд░рдмрдВрдз┬ардирд┐рджреЗрд╢рдХ┬ардореБрдХреЗрд╢┬ардЕрдВрдмрд╛рдиреА┬а376 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХреЗ┬арджрд╛рди┬ардХреЗ┬ард╕рд╛рде┬арддреАрд╕рд░реЗ┬ард╕реНрдерд╛рди┬ардкрд░┬ард╣реИрдВред
iv.рдЗрд╕┬ард╕реВрдЪреА┬ардореЗрдВ 119 рдкрд░реЛрдкрдХрд╛рд░реА┬ард▓реЛрдЧ┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ард╣реИрдВ┬ардЬрд┐рдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ┬ардХреБрд▓┬ардорд┐рд▓рд╛рдХрд░┬а8445 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд╛┬арджрд╛рди┬арджрд┐рдпрд╛ред┬ардЗрдирдореЗрдВ┬ард╕реЗ 25 рдирдП┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ард╣реИрдВред
v.рд╕реВрдЪреА┬ардореЗрдВ 1 рдЕрдкреНрд░реИрд▓, 2022 рд╕реЗ 31 рдорд╛рд░реНрдЪ, 2023 рддрдХ┬ардирдХрдж┬ардФрд░┬ардирдХрдж┬ард╕рдордХрдХреНрд╖реЛрдВ┬ардХреЗ┬ардореВрд▓реНрдп┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардорд╛рдкреЗ┬ардЧрдП┬арджрд╛рди┬ардХрд╛┬ардЖрдХрд▓рди┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ред
рд╣реБрд░реБрди┬ардЗрдВрдбрд┐рдпрд╛┬ардХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
MD & рдореБрдЦреНрдп┬ард╢реЛрдзрдХрд░реНрддрд╛– рдЕрдирд╕┬ард░рд╣рдорд╛рди┬ардЬреБрдиреИрдж
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдптАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
>> Read Full News
рднрд╛рд░рдд┬арднрд░┬ардореЗрдВ┬ардХрдХреНрд╖рд╛рдУрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬ард╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛┬ард▓рд╛рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП ECI рдиреЗ┬аMoE┬ардХреЗ┬ард╕рд╛рде MoU рдкрд░┬ард╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░┬ардХрд┐рдП
2 рдирд╡рдВрдмрд░, 2023 рдХреЛ, рд╕реНрдХреВрд▓ рдФрд░ рдХреЙрд▓реЗрдЬ рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА рдореЗрдВ рдЪреБрдирд╛рд╡реА рд╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛ рдХреЛ рдФрдкрдЪрд╛рд░рд┐рдХ рд░реВрдк рд╕реЗ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдПрдХ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдЧрдд рдврд╛рдВрдЪрд╛ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬арднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ардЪреБрдирд╛рд╡┬ардЖрдпреЛрдЧ┬а(ECI) рдФрд░┬ард╢рд┐рдХреНрд╖рд╛┬ардордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoE) рдХреЗ┬ардмреАрдЪ┬ардПрдХ┬ард╕рдордЭреМрддрд╛┬ардЬреНрдЮрд╛рдкрди (MoU) рдкрд░┬ард╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░┬ардХрд┐рдП┬ардЧрдПред
- рдпрд╣ MoU рд╕реНрдХреВрд▓реЛрдВ┬ардФрд░┬ардХреЙрд▓реЗрдЬреЛрдВ┬ардореЗрдВ ECI рдХреЗ┬ардкреНрд░рдореБрдЦ┬ард╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд┐рдд┬ардорддрджрд╛рддрд╛┬ард╢рд┐рдХреНрд╖рд╛┬ардФрд░┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬арднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА┬а(SVEEP) рдХрд╛┬ард╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░┬ардХрд░реЗрдЧрд╛ред
- рдЗрд╕рдореЗрдВ┬ард╢реИрдХреНрд╖рдгрд┐рдХ┬ард╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ┬ардХреЗ┬ардорд╛рдзреНрдпрдо┬ард╕реЗ┬ардпреБрд╡рд╛рдУрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬ард╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛┬ардкреИрджрд╛┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреА┬ардкрд░рд┐рдХрд▓реНрдкрдирд╛┬ардХреА┬ардЧрдИ┬ард╣реИред
рдЗрд╕┬ард╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА┬ардХреЗ┬ардкреАрдЫреЗ┬ардХрд╛┬ардХрд╛рд░рдг:
рд▓реЛрдХрд╕рднрд╛┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП 2019 рдХреЗ┬ардЖрдо┬ардЪреБрдирд╛рд╡┬ардХреЗ┬арджреМрд░рд╛рди, 910 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди┬ардореЗрдВ┬ард╕реЗ┬ард▓рдЧрднрдЧ 297 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди┬ардорддрджрд╛рддрд╛рдУрдВ┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдирд╛┬ард╡реЛрдЯ┬ардирд╣реАрдВ┬ардбрд╛рд▓рд╛ред┬ардЙрд╕┬ардЪреБрдирд╛рд╡┬ардХрд╛┬ардорддрджрд╛рди┬ардкреНрд░рддрд┐рд╢рдд 67.4% рдерд╛ред
рдорддрджрд╛рди┬ардкреНрд░рддрд┐рд╢рдд┬ардореЗрдВ┬ард╕реБрдзрд╛рд░┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардпрд╣┬ардкрд╣рд▓┬ардХреА┬ардЧрдпреА┬аред
рдпрд╣┬ард╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА┬ардпреБрд╡рд╛рдУрдВ┬ардФрд░┬ардкрд╣рд▓реА┬ардмрд╛рд░┬ардорддрджрд╛рддрд╛рдУрдВ┬ардХреЗ┬ардмреАрдЪ┬ардЬреНрдЮрд╛рди┬ардХреЗ┬ардЕрдВрддрд░┬ардХреЛ┬ардкрд╛рдЯрдХрд░┬ардпреБрд╡рд╛рдУрдВ┬ардХреЛ┬ард╕рд╢рдХреНрдд┬ардмрдирд╛рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардмрдирд╛рдИ┬ардЧрдИ┬ард╣реИред
- рд╡рд┐рд╢реЗрд╖┬ард░реВрдк┬ард╕реЗ, рднрд╛рд░рдд┬арджреБрдирд┐рдпрд╛┬ардХреА┬ард╕рдмрд╕реЗ┬ардпреБрд╡рд╛┬ардЖрдмрд╛рджреА┬ардореЗрдВ┬ард╕реЗ┬ардПрдХ┬ард╣реИред
рдкреНрд░рдореБрдЦ┬ардмрд┐рдВрджреБ:
i.рдЗрд╕ MoU рдХреЗ┬арддрд╣рдд, рд╕рднреА┬ард╕реНрдХреВрд▓реЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардХрдХреНрд╖рд╛ 6 рд╕реЗ 12 рддрдХ┬ардХреЗ┬ардкрд╛рдареНрдпрдХреНрд░рдо┬ардореЗрдВ┬ардорддрджрд╛рддрд╛┬ард╢рд┐рдХреНрд╖рд╛┬ардФрд░┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬ард╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛┬ардХреЛ┬ард╡реНрдпрд╡рд╕реНрдерд┐рдд┬ард░реВрдк┬ард╕реЗ┬ардПрдХреАрдХреГрдд┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
ii.рдЗрд╕рдореЗрдВ┬ард╕рдВрд░рдЪрд┐рдд┬ардкрд╛рдареНрдпрдЪрд░реНрдпрд╛, рд╕рд╣-рдкрд╛рдардпрдХреНрд░рдо┬ардФрд░┬ардкрд╛рдареНрдпреЗрддрд░┬ардЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпрд╛рдБ┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ард╣реИрдВ, рдЬреЛ┬ард╕рднреА┬арднрд╡рд┐рд╖реНрдп┬ардФрд░┬ардирдП┬ардорддрджрд╛рддрд╛рдУрдВ┬ардХреЛ┬ардЕрдзрд┐рдХ┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬арднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬арддреИрдпрд╛рд░┬ардХрд░рдиреЗ┬ардореЗрдВ┬ардорджрдж┬ардХрд░реЗрдВрдЧреАред
iii.MoU┬ардХреЗ┬арддрд╣рдд, рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ард╢реИрдХреНрд╖рд┐рдХ┬ардЕрдиреБрд╕рдВрдзрд╛рди┬ардФрд░┬ардкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг┬ардкрд░рд┐рд╖рдж (NCERT) рд╕реНрдХреВрд▓реА┬ардкрд╛рдареНрдпрдкреБрд╕реНрддрдХреЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬ард╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛┬ардкрд░┬ард╕рд╛рдордЧреНрд░реА┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ардХрд░реЗрдЧреА┬ардФрд░┬ард░рд╛рдЬреНрдп┬ард╢рд┐рдХреНрд╖рд╛┬ардмреЛрд░реНрдбреЛрдВ┬ардХреЛ┬арднреА┬ардЗрд╕рдХрд╛┬ардкрд╛рд▓рди┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреА┬ард╕рд▓рд╛рд╣┬арджреЗрдЧреАред
рднрд╛рд░рдд┬ардирд┐рд░реНрд╡рд╛рдЪрди┬ардЖрдпреЛрдЧ (ECI) рдХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
рдпрд╣┬арднрд╛рд░рдд┬ардореЗрдВ┬ардЪреБрдирд╛рд╡┬ардХрд░рд╛рдиреЗ┬ардФрд░┬ард╡рд┐рдирд┐рдпрдорд┐рдд┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬арднрд╛рд░рдд┬ардХреЗ┬ард╕рдВрд╡рд┐рдзрд╛рди┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ард╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬ардПрдХ┬ард╕рдВрд╡реИрдзрд╛рдирд┐рдХ┬ардирд┐рдХрд╛рдп┬ард╣реИред┬ардпрд╣┬ардЕрдиреБрдЪреНрдЫреЗрдж 324 рдХреЗ┬ардЕрдиреБрд╕рд╛рд░┬ард╕рдВрд╡рд┐рдзрд╛рди┬ардХреЗ┬ардЕрдзрд┐рдХрд╛рд░┬ардХреЗ┬арддрд╣рдд┬ард╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд┬ард╣реЛрддрд╛┬ард╣реИред
рдореБрдЦреНрдп┬ардЪреБрдирд╛рд╡┬ардЖрдпреБрдХреНрддтАУ рд░рд╛рдЬреАрд╡┬ардХреБрдорд╛рд░
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдптАУ рдирдИ┬арджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛– 1950
рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛┬ардФрд░┬ард╡рд╛рдпреБрд╕реЗрдирд╛┬ардиреЗ┬ардкреБрд░рд╛рдиреЗ┬ардЗрд▓реНрдпреБрд╢рд┐рди-38 рдФрд░ MiG-21 рд╡рд┐рдорд╛рдиреЛрдВ┬ардХреЛ┬ард╕реЗрд╡рд╛рдореБрдХреНрдд┬ардХрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛
31 рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2023 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп рдиреМрд╕реЗрдирд╛ (IN) рдХреЗ┬ард▓рдВрдмреА┬арджреВрд░реА┬ардХреЗ┬ард╕рдореБрджреНрд░реА┬ардЧрд╢реНрддреА┬ард╡рд┐рдорд╛рди┬ардЗрд▓реНрдпреБрд╢рд┐рди (IL) -38 рд╕реА┬ардбреНрд░реИрдЧрди (SD) рдХреЛ┬ардЧреЛрд╡рд╛┬ардХреЗ┬ардбрд╛рдмреЛрд▓рд┐рдо┬ардореЗрдВ INS рд╣рдВрд╕рд╛┬ардореЗрдВ┬ард░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░┬ардХреА 46 рд╕рд╛рд▓┬ардХреА┬ард╕реЗрд╡рд╛┬ардХреЗ┬ардмрд╛рдж┬ард╕реЗрд╡рд╛рдореБрдХреНрдд┬ардХрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ┬ард▓реЛрдЧ: IL-38 SD рдХреЛ┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛┬ардкреНрд░рдореБрдЦ (CNS) рдПрдбрдорд┐рд░рд▓ R. рд╣рд░рд┐┬ардХреБрдорд╛рд░┬ардФрд░ IL-38 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ардХреЗ┬ардЕрдиреБрднрд╡реА┬ардЕрдзрд┐рдХрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ┬ардФрд░┬ардирд╛рд╡рд┐рдХреЛрдВ┬ардХреА┬ардЙрдкрд╕реНрдерд┐рддрд┐┬ардореЗрдВ┬ард╕реЗрд╡рд╛рдореБрдХреНрдд┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ┬ардмрд┐рдВрджреБ:
i.рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛┬ардПрдпрд░┬ард╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди (INAS) 315 рдХреЛ 1 рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 1977 рдХреЛ IL-38 рд╡рд┐рдорд╛рди┬ардХреЗ┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ард╣реЛрдиреЗ┬ардХреЗ┬ард╕рд╛рде┬ардХрдореАрд╢рди┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
ii.рд╡рд┐рдорд╛рди, IL-38 SD, рдХреЛ┬ардирдИ┬арджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА┬ардореЗрдВ 2023 рдЧрдгрддрдВрддреНрд░┬арджрд┐рд╡рд╕┬ардлреНрд▓рд╛рдИрдкрд╛рд╕реНрдЯ┬ардореЗрдВ┬арднреА┬ардкреНрд░рджрд░реНрд╢рд┐рдд┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
iii.рджреЛ IL-38 SD рд╡рд┐рдорд╛рди┬ард░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ард╕рдореБрджреНрд░реА┬ард╡рд┐рд░рд╛рд╕рдд┬ард╕рдВрдЧреНрд░рд╣рд╛рд▓рдп, рд▓реЛрдерд▓, рдЧреБрдЬрд░рд╛рдд┬ардФрд░┬ардХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ┬ардХреЗ┬ардирд┐рдкрд╛рдиреА┬ардореЗрдВ┬ард╕реНрдерд╛рдпреА┬ард░реВрдк┬ард╕реЗ┬арддреИрдирд╛рдд┬ардХрд┐рдП┬ардЬрд╛рдПрдВрдЧреЗред
iv.рдкрд╣рд▓реЗ IL-38 рджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардХреА┬ардЬрд╛рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓реА┬ард▓рдВрдмреА┬арджреВрд░реА┬ардХреА┬ард╕рдореБрджреНрд░реА┬ардЧрд╢реНрддреА┬ардХрд░реНрддрд╡реНрдпреЛрдВ┬ардХреЛ┬ардЕрдм┬ардмреЛрдЗрдВрдЧ-рдирд┐рд░реНрдорд┐рдд┬аP-8I рд╡рд┐рдорд╛рди┬ардФрд░┬аMQ-9B рд╕реА┬ардЧрд╛рд░реНрдЬрд┐рдпрди┬ардбреНрд░реЛрди┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ард▓реЗ┬ард▓рд┐рдпрд╛┬ардЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
P-8I рд╡рд┐рдорд╛рди┬ардФрд░ MQ-9B рд╕реА┬ардЧрд╛рд░реНрдЬрд┐рдпрди┬ардбреНрд░реЛрди:
i.рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛┬ардиреЗ 2009 рдореЗрдВ┬ардЖрда P-8I рд╡рд┐рдорд╛рдиреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардСрд░реНрдбрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардерд╛┬ардФрд░┬ардкрд╣рд▓рд╛┬ард╡рд┐рдорд╛рди 2013 рдореЗрдВ┬ард╕реЗрд╡рд╛┬ардореЗрдВ┬ардЖрдпрд╛┬ардерд╛ред 2016 рдореЗрдВ┬ардЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд┬ардЪрд╛рд░┬ардХрд╛┬ардСрд░реНрдбрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛┬ардФрд░┬арджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2021 рддрдХ┬ард╕рднреА┬ард╡рд┐рддрд░рд┐рдд┬ардХрд┐рдП┬ардЧрдП, рдЬрд┐рд╕рд╕реЗ┬ардХреБрд▓ 12 рд╡рд┐рдорд╛рди┬ард╣реЛ┬ардЧрдПред
ii.2020 рдореЗрдВ, IN рдбреНрд░реЛрди┬ардирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛┬ардЬрдирд░рд▓┬ардПрдЯреЙрдорд┐рдХреНрд╕┬ард╕реЗ┬ардкрдЯреНрдЯреЗ┬ардкрд░┬арджреЛ MQ-9B рд╕реА┬ардЧрд╛рд░реНрдЬрд┐рдпрди┬ардбреНрд░реЛрди┬ардХрд╛┬ард╕рдВрдЪрд╛рд▓рди┬ардХрд░┬ард░рд╣рд╛┬ард╣реИред
IAF рдиреЗ┬ард░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди┬ардореЗрдВ MiG-21 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ардХреЛ┬ардЪрд░рдгрдмрджреНрдз┬ардХрд┐рдпрд╛
31 рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2023 рдХреЛ, рднрд╛рд░рддреАрдп┬ард╡рд╛рдпреБ┬ард╕реЗрдирд╛ (IAF) рдиреЗ┬ард░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди┬ардХреЗ┬ардЙрддреНрддрд░рд▓рд╛рдИ┬ард╕реНрдерд┐рдд┬ардПрдХ┬ардФрд░┬аMiG-21 рд▓рдбрд╝рд╛рдХреВ┬ард╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди, рдирдВрдмрд░ 4 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди, рдЬрд┐рд╕реЗ┬а‘OORIALS’ рдХреЗ┬ардирд╛рдо┬ард╕реЗ┬ардЬрд╛рдирд╛┬ардЬрд╛рддрд╛┬ард╣реИ, рдХреЛ┬ардЪрд░рдгрдмрджреНрдз┬арддрд░реАрдХреЗ┬ард╕реЗ┬ард╣рдЯрд╛┬арджрд┐рдпрд╛┬ард╣реИред┬ард╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ардЗрд╕реЗ┬ард╕реБрдЦреЛрдИ-30 MKI (SU-30MKI) рд╡рд┐рдорд╛рди┬ард╕реЗ┬ардлрд┐рд░┬ард╕реЗ┬ард╕реБрд╕рдЬреНрдЬрд┐рдд┬ардХрд░реЗрдЧрд╛ред
- рдирдВрдмрд░ 4 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди 1966 рд╕реЗ MiG-21 рдХрд╛┬ард╕рдВрдЪрд╛рд▓рди┬ардХрд░┬ард░рд╣рд╛┬ард╣реИред
- IAF рдХреЗ MiG-21 рдмрд╛рдЗрд╕рди┬ард╡рд┐рдорд╛рди┬ардиреЗ┬ард░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди┬ардХреЗ┬ардмрд╛рдбрд╝рдореЗрд░┬ардЬрд┐рд▓реЗ┬ардХреЗ┬ардЙрддреНрддрд░рд▓рд╛рдИ┬ардХреЗ┬ардКрдкрд░┬ардЖрд╕рдорд╛рди┬ардореЗрдВ┬ардЕрдкрдиреА┬ард╡рд┐рджрд╛рдИ┬арджреАред
рдиреЛрдЯ: 2022 рдореЗрдВ, рд╢реНрд░реАрдирдЧрд░, рдЬрдореНрдореВ & рдХрд╢реНрдореАрд░┬ардореЗрдВ┬ард╕реНрдерд┐рдд┬ардирдВрдмрд░ 51 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ардХреЛ┬ардЪрд░рдгрдмрджреНрдз┬арддрд░реАрдХреЗ┬ард╕реЗ┬ард╕рдорд╛рдкреНрдд┬ардХрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ┬ардмрд┐рдВрджреБ:
рднрд╛рд░рддреАрдп┬ард╡рд╛рдпреБрд╕реЗрдирд╛┬ардиреЗ 2025 рддрдХ MiG-21 рдмрд╛рдЗрд╕рди┬ардХреЗ┬ард╕рднреА┬ард╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ардХреЛ┬ардЪрд░рдгрдмрджреНрдз┬арддрд░реАрдХреЗ┬ард╕реЗ┬ардЦрддреНрдо┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХрд╛┬ард▓рдХреНрд╖реНрдп┬ард░рдЦрд╛┬ард╣реИ┬ардФрд░┬ардЙрдирдХреА┬ардЬрдЧрд╣┬ард╕реНрд╡рджреЗрд╢реА┬ард╣рд▓реНрдХреЗ┬ард▓рдбрд╝рд╛рдХреВ┬ард╡рд┐рдорд╛рди┬а (LCA)-MK1A рдХреЛ┬ард▓рд┐рдпрд╛┬ардЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
рд╡рд░реНрддрдорд╛рди┬ардореЗрдВ, рдХреЗрд╡рд▓┬арджреЛ MiG -21 рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди┬ард╣реИрдВ, рдПрдХ┬ардмреАрдХрд╛рдиреЗрд░┬ардореЗрдВ┬ардФрд░┬арджреВрд╕рд░рд╛┬ард░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди┬ардХреЗ┬ард╕реВрд░рддрдЧрдврд╝┬ардореЗрдВ┬ард╕реНрдерд┐рдд┬ард╣реИред
рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд┬ардЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА: рд▓рдЧрд╛рддрд╛рд░┬арджреБрд░реНрдШрдЯрдирд╛рдЧреНрд░рд╕реНрдд┬ард╣реЛрдиреЗ┬ардХреЗ┬ардХрд╛рд░рдг┬ард╡рд┐рдорд╛рди┬ардХреЛ “рдЙрдбрд╝рддрд╛┬арддрд╛рдмреВрдд” рдФрд░ “рд╡рд┐рдзрд╡рд╛-рдирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛” рдХрд░рд╛рд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ард╣реИред
INTERNATIONAL AFFAIRS
рднреВрдЯрд╛рди┬ардЕрдкрдиреА┬ард╕рдВрдкреВрд░реНрдг┬ард╕рдбрд╝рдХ┬ардХреЗ┬ардХреБрддреНрддреЛрдВ┬ардХреА┬ардЖрдмрд╛рджреА┬ардХреЛ┬ардкреВрд░реА┬арддрд░рд╣┬ард╕реЗ┬ард╕реНрдЯрд░рд▓рд╛рдЗрдЬрд╝┬ардХрд░рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓рд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬арджреЗрд╢┬ардмрди┬ардЧрдпрд╛┬а
рднреВрдЯрд╛рди┬арджреБрдирд┐рдпрд╛┬ардХрд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬арджреЗрд╢┬ардмрди┬ардЧрдпрд╛┬ардЬрд┐рд╕рдиреЗ┬ардкреВрд░реЗ┬арднреВрдЯрд╛рди┬ардореЗрдВ┬ардЖрд╡рд╛рд░рд╛┬ардХреБрддреНрддреЛрдВ┬ардХреА┬ардЖрдмрд╛рджреА┬ардХреЛ┬ардкреВрд░реА┬арддрд░рд╣┬ард╕реЗ┬ард╕реНрдЯрд░рд▓рд╛рдЗрдЬрд╝┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардФрд░┬ардЙрдирдХрд╛┬ардЯреАрдХрд╛рдХрд░рдг┬ардХрд┐рдпрд╛ред
- ‘рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ардХреБрддреНрддрд╛┬ардЬрдирд╕рдВрдЦреНрдпрд╛┬ардкреНрд░рдмрдВрдзрди┬ардФрд░┬ард░реЗрдмреАрдЬ┬ардирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг┬ардкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛‘ 14 рд╕рд╛рд▓┬ард▓рдВрдмреА┬ардкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛┬ард╣реИ┬ардЬрд┐рд╕реЗ 2009 рдореЗрдВ┬ард╢реБрд░реВ┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛┬ардФрд░ 2023 рдореЗрдВ┬ардкреВрд░рд╛┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
- рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛┬ардХреЗ┬арддрд╣рдд, 150,000 рд╕реЗ┬ардЕрдзрд┐рдХ┬ардЖрд╡рд╛рд░рд╛┬ардХреБрддреНрддреЛрдВ┬ардХреА┬ардирд╕рдмрдВрджреА┬ардХреА┬ардЧрдИ┬ардФрд░ 32,000 рдкрд╛рд▓рддреВ┬ардХреБрддреНрддреЛрдВ┬ардХреЛ┬ардорд╛рдЗрдХреНрд░реЛрдЪрд┐рдк┬ард▓рдЧрд╛рдИ┬ардЧрдИред
- рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо┬ардХреЛ┬ард╣реНрдпреВрдореЗрди┬ард╕реЛрд╕рд╛рдЗрдЯреА┬ардЗрдВрдЯрд░рдиреЗрд╢рдирд▓┬а(HSI)┬ардирд╛рдордХ┬ард╡реИрд╢реНрд╡рд┐рдХ┬ардкрд╢реБ┬арджрд╛рди┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардХрд╛рд░реНрдпрд╛рдиреНрд╡рд┐рдд┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛┬ардерд╛ред
рднреВрдЯрд╛рди┬ардХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
рдкреНрд░рдзрд╛рди┬ардордВрддреНрд░реА (PM)тАУ рд▓реЛрдЯреЗ┬ард╢реЗрд░рд┐рдВрдЧ
рдореБрджреНрд░рд╛тАУ рднреВрдЯрд╛рдиреА┬ардирдЧреБрд▓реНрдЯреНрд░рдо
рд░рд╛рдЬрдзрд╛рдиреАтАУ рдерд┐рдореНрдкреВ
BANKING & FINANCE
ICICI рдмреИрдВрдХ┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛┬ардРрдк┬ардХрд╛┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд░рдХреЗ┬ард╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░реА QR рдХреЛрдб┬ардкрд░┬ард▓реЗрдирджреЗрди┬ард╕рдХреНрд╖рдо┬ардХрд░рддрд╛┬ард╣реИ
ICICI рдмреИрдВрдХ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардЧреНрд░рд╛рд╣рдХреЛрдВ┬ардХреЛ ICICI рдмреИрдВрдХ┬ардХреЗ┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛ (eтВ╣) рдРрдк┬а“рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реВрдкреА┬ардмрд╛рдп ICICI рдмреИрдВрдХ” рдХрд╛┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд░рдХреЗ┬ардХрд┐рд╕реА┬арднреА┬ард╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░реА QR (рдХреНрд╡рд┐рдХ┬ард░рд┐рд╕реНрдкрд╛рдВрд╕) рдХреЛрдб┬ард╕реЗ┬арднреБрдЧрддрд╛рди┬ардХрд░рдиреЗ┬ардореЗрдВ┬ард╕рдХреНрд╖рдо┬ардмрдирд╛рдпрд╛┬ард╣реИред
- ICICI рдмреИрдВрдХ┬ардиреЗ┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛┬ардРрдк┬аUPI (рдпреВрдирд┐рдлрд╛рдЗрдб┬ардкреЗрдореЗрдВрдЯреНрд╕┬ардЗрдВрдЯрд░рдлреЗрд╕) рдХреЛ┬ардЗрдВрдЯрд░рдСрдкрд░реЗрдмрд▓┬ардмрдирд╛рдХрд░┬ардпрд╣┬ард╣рд╛рд╕рд┐рд▓┬ардХрд┐рдпрд╛ред
рдлрд╝рд╛рдпрджреЗ:
i.рдЗрд╕┬ардХрджрдо┬ард╕реЗ┬ард╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп┬ардСрди–рдмреЛрд░реНрдбрд┐рдВрдЧ┬ардкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛┬ардХреА┬ардЖрд╡рд╢реНрдпрдХрддрд╛┬ард╕рдорд╛рдкреНрдд┬ард╣реЛ┬ардЬрд╛рдПрдЧреАред
- рд╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░реА┬ардЕрдм┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардореМрдЬреВрджрд╛ UPI QR рдХреЛрдб┬ардкрд░┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛┬арднреБрдЧрддрд╛рди┬ард╕реНрд╡реАрдХрд╛рд░┬ардХрд░┬ард╕рдХрддреЗ┬ард╣реИрдВред
ii.рдпрд╣┬ардЧреНрд░рд╛рд╣рдХреЛрдВ┬ардХреЛ┬ард▓рдЪреАрд▓рд╛рдкрди┬ардФрд░┬ард╕реБрд╡рд┐рдзрд╛┬арднреА┬ардкреНрд░рджрд╛рди┬ардХрд░рддрд╛┬ард╣реИ┬ардФрд░┬арднреБрдЧрддрд╛рди┬ардХреЗ┬ардЕрд╡рд╕рд░реЛрдВ┬ардХрд╛┬арддреЗрдЬреА┬ард╕реЗ┬ард╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░┬ардХрд░рддрд╛┬ард╣реИред
iii.рдирдИ┬ард╕реБрд╡рд┐рдзрд╛┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХреЗ┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд╛┬арднреА┬ард╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░┬ардХрд░рддреА┬ард╣реИред
рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛┬ардХреНрдпрд╛┬ард╣реИ?
i.рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛, рдЬрд┐рд╕реЗ┬ард╕реЗрдВрдЯреНрд░рд▓┬ардмреИрдВрдХ┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ардХрд░реЗрдВрд╕реА (CBDC) рдХреЗ┬ард░реВрдк┬ардореЗрдВ┬арднреА┬ардЬрд╛рдирд╛┬ардЬрд╛рддрд╛┬ард╣реИ
- RBI┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд╛┬ардЯреЛрдХрдирдпреБрдХреНрдд┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг┬ардЬрд╛рд░реА┬ардХрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ред┬ардпрд╣┬ард╕рдВрдкреНрд░рднреБ┬ардореБрджреНрд░рд╛ (рднрд╛рд░рддреАрдп┬ард░реБрдкрдпрд╛) рдХреЗ┬ард╕рдорд╛рди┬ардПрдХ┬ардХрд╛рдиреВрдиреА┬ардирд┐рд╡рд┐рджрд╛┬ард╣реИред
ii.RBI┬ардиреЗ 1 рджрд┐рд╕рдВрдмрд░ 2022 рдХреЛ CBDC (рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛) рдХрд╛┬ардкрд╛рдпрд▓рдЯ┬ардкреНрд░реЛрдЬреЗрдХреНрдЯ┬ард▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХрд┐рдпрд╛ред
рдиреЛрдЯ:
ICICI рдмреИрдВрдХ RBI рдХреЗ CBDC рдкрд╛рдпрд▓рдЯ┬ардкреНрд░реЛрдЬреЗрдХреНрдЯ┬ардХреЗ┬ардЪрд░рдг 1 рдореЗрдВ┬арднрд╛рдЧ┬ард▓реЗрдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЪреБрдиреЗ┬ардЬрд╛рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓реЗ┬ардмреИрдВрдХреЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ард╕реЗ┬ардПрдХ┬ардерд╛ред
- рдЕрдиреНрдп┬ардмреИрдВрдХреЛрдВ┬ардореЗрдВ┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ард╕реНрдЯреЗрдЯ┬ардмреИрдВрдХ (SBI), YES рдмреИрдВрдХ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардФрд░┬аIDFC FIRST рдмреИрдВрдХ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ард╢рд╛рдорд┐рд▓┬ард╣реИрдВред
ICICI рдмреИрдВрдХ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
рдкреНрд░рдмрдВрдз┬ардирд┐рджреЗрд╢рдХ (MD) рдФрд░┬ардореБрдЦреНрдп┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА┬ардЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (CEO) – рд╕рдВрджреАрдк┬ардмрдЦреНрд╢реА
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛┬атАУ 1994
рдЯреИрдЧрд▓рд╛рдЗрди– рд╣рдо┬ард╣реИрдВ┬ардирд╛┬ардЦреНрдпрд╛рд▓┬ардЖрдкрдХрд╛
AU рд╕реНрдореЙрд▓┬ардлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕┬ардмреИрдВрдХ & рдЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ┬ардиреЗ┬ардкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо┬ард╕рд╣–рдмреНрд░рд╛рдВрдбреЗрдб┬ардЯреНрд░реИрд╡рд▓┬ардХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ард▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХрд┐рдпрд╛
AU рд╕реНрдореЙрд▓ рдлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕ рдмреИрдВрдХ┬а(AU SFB) рдиреЗ┬ардПрдХ┬ардЯреНрд░реИрд╡рд▓┬ардкреНрд▓реЗрдЯрдлреЙрд░реНрдо┬ардЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ (рд▓реЗ┬ардЯреНрд░реИрд╡реЗрдиреНрдпреВрдЬрд╝┬ардЯреЗрдХреНрдиреЛрд▓реЙрдЬреА┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб) рдХреЗ┬ард╕рд╛рде┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо┬ардЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ-AU рд╕рд╣–рдмреНрд░рд╛рдВрдбреЗрдб┬ардХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардХреЗ┬ард▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХреА┬ардШреЛрд╖рдгрд╛┬ардХреА, рдЬрд┐рд╕рдХрд╛┬ардЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп┬ардЕрд░реНрдз-рд╢рд╣рд░реА┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЖрдзреБрдирд┐рдХ┬ардпрд╛рддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ┬ардХреЗ┬ардпрд╛рддреНрд░рд╛┬ардЕрдиреБрднрд╡реЛрдВ┬ардХреЛ┬ардмрдврд╝рд╛рдирд╛┬ард╣реИред
- рдпрд╣┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардЙрдбрд╝рд╛рди, рдЯреНрд░реЗрди, рдмрд╕┬ардФрд░┬ард╣реЛрдЯрд▓┬ардЬреИрд╕реЗ┬ард╕рднреА┬ардпрд╛рддреНрд░рд╛┬ардХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЕрдкрдиреА┬арддрд░рд╣┬ардХрд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬ардореВрд▓реНрдп┬ардкреНрд░рд╕реНрддрд╛рд╡┬ард╣реИред
рд╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА┬ардХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
i.рдпрд╣┬ард╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА AU SFB рдХреА┬ард╡рд┐рддреНрддреАрдп┬ард╡рд┐рд╢реЗрд╖рдЬреНрдЮрддрд╛┬ардФрд░┬ардЯрд┐рдпрд░ 2 рдФрд░┬ардЯрд┐рдпрд░ 3 рдмрд╛рдЬрд╛рд░реЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ┬ардХреА┬ардкрд╣реБрдВрдЪ┬ардХреЛ┬ардЬреЛрдбрд╝рддреА┬ард╣реИред
ii.рдпреЗ┬арджреЛ┬арднрд╛рд░рдд–рдХреЗрдВрджреНрд░рд┐рдд┬ардмреНрд░рд╛рдВрдб┬ардЖрдзреБрдирд┐рдХ┬ардпрд╛рддреНрд░рд┐рдпреЛрдВ┬ардХреА┬ардмрдврд╝рддреА┬ардЬрд░реВрд░рддреЛрдВ┬ардХреЛ┬ардкреВрд░рд╛┬ардХрд░рддреЗ┬ард╣реИрдВ, рдЬреЛ┬ард▓рдЪреАрд▓рд╛рдкрди, рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛┬ардФрд░┬ардореВрд▓реНрдп┬ардЪрд╛рд╣рддреЗ┬ард╣реИрдВред
рдкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐:
i.рд╡рд┐рд╢реНрд╡┬ардпрд╛рддреНрд░рд╛ & рдкрд░реНрдпрдЯрди┬ардкрд░рд┐рд╖рдж (WTTC) рдХреЛ┬ардпрд╛рддреНрд░рд╛┬ардЙрджреНрдпреЛрдЧ┬ардореЗрдВ┬ардкрд░реНрдпрд╛рдкреНрдд┬ард╕реБрдзрд╛рд░┬ардХреА┬ардЙрдореНрдореАрдж┬ард╣реИ, рдЬреЛ 2024 рдореЗрдВ 20.7% рдХреА┬ардЙрд▓реНрд▓реЗрдЦрдиреАрдп┬ард╕рд╛рд▓-рджрд░-рд╕рд╛рд▓┬ард╡реГрджреНрдзрд┐┬ардХрд╛┬ардЕрдиреБрдорд╛рди┬ард▓рдЧрд╛┬ард░рд╣рд╛┬ард╣реИ, рдЬреЛ┬ардорд╣рд╛рдорд╛рд░реА┬ард╕реЗ┬ардкрд╣рд▓реЗ┬арджреЗрдЦреЗ┬ардЧрдП┬ард╕реНрддрд░реЛрдВ┬ардХреЛ┬ардкрд╛рд░┬ардХрд░┬ардЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
ii.рдпрд╣┬ард╡реГрджреНрдзрд┐ 2023 рдореЗрдВ┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ардкрд░реНрдпрдЯрдХреЛрдВ┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛┬ардЦрд░реНрдЪ┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреА┬ардордЬрдмреВрдд┬ардкреНрд░рд╡реГрддреНрддрд┐┬ардХреЛ┬арджрд░реНрд╢рд╛рддреА┬ард╣реИред
рд╕рд╣–рдмреНрд░рд╛рдВрдбреЗрдб┬ардХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
i.рдпрд╣┬ардЕрдзрд┐рдХрддрдо┬ардкрд╣реБрдВрдЪ┬ардкреНрд░рджрд╛рди┬ардХрд░рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓реА┬ардПрдХрдорд╛рддреНрд░┬ардСрдирд▓рд╛рдЗрди┬ардЯреНрд░реИрд╡рд▓┬ардПрдЬреЗрдВрд╕реА (OTA) рд╣реИ
- рдкреНрд░рддрд┐┬ардХреИрд▓реЗрдВрдбрд░┬ард╡рд░реНрд╖ 8 рд░реЗрд▓рд╡реЗ┬ард▓рд╛рдЙрдВрдЬ (рдмрд┐рдирд╛┬ардХрд┐рд╕реА┬ардЦрд░реНрдЪ┬ардорд╛рдирджрдВрдб┬ардХреЗ)
- рдкреНрд░рддрд┐┬ардХреИрд▓реЗрдВрдбрд░┬ард╡рд░реНрд╖ 8 рдШрд░реЗрд▓реВ┬ард╣рд╡рд╛рдИ┬ардЕрдбреНрдбреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд╛рдЙрдВрдЬ (рдмрд┐рдирд╛┬ардХрд┐рд╕реА┬ардЦрд░реНрдЪ┬ардорд╛рдирджрдВрдб┬ардХреЗ)
- рдкреНрд░рддрд┐┬ард╡рд░реНрд╖ 1 рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп┬ард▓рд╛рдЙрдВрдЬ (рдЕрдиреБрд░реЛрдз┬ардкрд░┬ардкреНрд░рд╛рдердорд┐рдХрддрд╛┬ардкрд╛рд╕┬ардЙрдкрд▓рдмреНрдз)ред
ii.рдпрд╣┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ┬ардкреНрд▓реЗрдЯрдлреЙрд░реНрдо┬ардХреЗ┬ардорд╛рдзреНрдпрдо┬ард╕реЗ┬ардХреА┬ардЧрдИ┬ардЙрдбрд╝рд╛рди, рдмрд╕ & рд╣реЛрдЯрд▓┬ардмреБрдХрд┐рдВрдЧ┬ардкрд░ 10% рддрдХ┬ардХреА┬ардЫреВрдЯ┬ардкреНрд░рджрд╛рди┬ардХрд░рддрд╛┬ард╣реИред
рд╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ┬ард╢реБрд▓реНрдХ:
i.рдкрд╣рд▓реЗ┬ард╡рд░реНрд╖┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардХрд╛┬ардирд╛рдордорд╛рддреНрд░┬ард╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ┬ард╢реБрд▓реНрдХ 999 рд░реБрдкрдпреЗ (рдорд╛рд▓┬ардФрд░┬ард╕реЗрд╡рд╛┬ардХрд░ (GST рдХреЛ┬ардЫреЛрдбрд╝рдХрд░)) рд╣реИред
- рд╢реБрд░реБрдЖрддреА 30 рджрд┐рдиреЛрдВ┬ардореЗрдВ 1000 рд░реБрдкрдпреЗ┬ардЦрд░реНрдЪ┬ардХрд░рдиреЗ┬ардкрд░┬ардлреАрд╕┬ардорд╛рдл┬ард╣реЛ┬ардЬрд╛рдПрдЧреАред
ii.рдиреНрдпреВрдирддрдо 1 рд▓рд╛рдЦ┬ард░реБрдкрдпреЗ┬ардЦрд░реНрдЪ┬ардХрд░рдиреЗ┬ардкрд░┬арджреВрд╕рд░реЗ┬ард╡рд░реНрд╖┬ардХрд╛┬ард╡рд╛рд░реНрд╖рд┐рдХ┬ард╢реБрд▓реНрдХ┬арднреА┬ардорд╛рдл┬ардХрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
AU рд╕реНрдореЙрд▓┬ардлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕┬ардмреИрдВрдХ┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб) рдХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
рдкреНрд░рдмрдВрдз┬ардирд┐рджреЗрд╢рдХ (MD) & рдореБрдЦреНрдп┬ардХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА┬ардЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА (CEO) – рд╕рдВрдЬрдп┬ардЕрдЧреНрд░рд╡рд╛рд▓
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬а– рдЬрдпрдкреБрд░, рд░рд╛рдЬрд╕реНрдерд╛рди
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬а– 1996
рдЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ (рд▓реЗ┬ардЯреНрд░реИрд╡реЗрдиреНрдпреВрдЬрд╝┬ардЯреЗрдХреНрдиреЛрд▓реЙрдЬреА┬ард▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб) рдХреЗ┬ардмрд╛рд░реЗ┬ардореЗрдВ:
рд╕рд╣–рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдкрдХ – рдЖрд▓реЛрдХ┬ардмрд╛рдЬрдкреЗрдпреА┬ардФрд░┬ард░рдЬрдиреАрд╢┬ардХреБрдорд╛рд░
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп-рдЧреБрд░реБрдЧреНрд░рд╛рдо, рд╣рд░рд┐рдпрд╛рдгрд╛
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬а– 2007
рд░реВрд╕┬ардиреЗ┬арднрд╛рд░рддреАрдпреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардмреИрдВрдХ┬ардЦрд╛рддреЗ┬ардЦреЛрд▓рдирд╛┬ардФрд░┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд░рдирд╛┬ардЖрд╕рд╛рди┬ардмрдирд╛┬арджрд┐рдпрд╛┬а
рд░реВрд╕реА┬ард╕рд░рдХрд╛рд░┬ардиреЗ┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ардирд╛рдЧрд░рд┐рдХреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ард░реВрд╕┬ардХреЗ┬ард╡рд┐рддреНрддреАрдп┬ард╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ┬ардореЗрдВ┬ардмреИрдВрдХ┬ардЦрд╛рддреЗ┬ардЦреЛрд▓рдиреЗ┬ардФрд░┬ард╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреА┬ардкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛┬ардХреЛ┬ард╕рд░рд▓┬ардмрдирд╛┬арджрд┐рдпрд╛┬ард╣реИред
- рд░реВрд╕┬ардкрд╣реБрдВрдЪрдиреЗ┬ардкрд░, рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардирд╛рдЧрд░рд┐рдХ┬ард╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░┬ард░реВрд╕реА┬ардмреИрдВрдХ┬ард╕реЗ┬ардмреИрдВрдХ┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ардкреНрд░рд╛рдкреНрдд┬ардХрд░┬ард╕рдХреЗрдВрдЧреЗ┬ардФрд░┬ард╡рд┐рддреНрддреАрдп┬ард▓реЗрдирджреЗрди┬ард╢реБрд░реВ┬ардХрд░┬ард╕рдХреЗрдВрдЧреЗред
- рдЗрд╕рд╕реЗ┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ардкрд░реНрдпрдЯрдХреЛрдВ┬ардФрд░┬ард░реВрд╕┬ардореЗрдВ┬ардкрдврд╝┬ард░рд╣реЗ 15,000 рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардЫрд╛рддреНрд░реЛрдВ┬ардХреЛ┬ардлрд╛рдпрджрд╛┬ард╣реЛрдЧрд╛┬аред
- рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рди┬ардкреНрд░рд╛рдкреНрдд┬ардХрд░рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП, рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардХрд┐рд╕реА┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ардмреИрдВрдХ┬ард╕реЗ┬ард╕рдВрдкрд░реНрдХ┬ардХрд░┬ард╕рдХрддреЗ┬ард╣реИрдВ┬ардЬрд┐рд╕рдХрд╛┬ард╕реЗрдВрдЯреНрд░рд▓┬ардмреИрдВрдХ┬ардСреЮ┬ардж┬ард░рд╕рд┐рдпрди┬ардлреЗрдбрд░реЗрд╢рди┬а(рдмреИрдВрдХ┬ардСрдл┬ард░реВрд╕) рдХреЗ┬ард╕рд╛рде┬ард╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА┬ард╕рдордЭреМрддрд╛┬ард╣реИред
рдиреЛрдЯ:┬ардЗрд╕рд╕реЗ┬ардкрд╣рд▓реЗ, рд░реВрд╕┬ардиреЗ 1 рдЕрдЧрд╕реНрдд 2023 рд╕реЗ┬арднрд╛рд░рддреАрдп┬ардкрд╛рд╕рдкреЛрд░реНрдЯ┬ардзрд╛рд░рдХреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдирд┐рдХ┬ард╡реАрдЬрд╝рд╛ (рдИ-рд╡реАрдЬрд╝рд╛) рдХреА┬ард╢реБрд░реБрдЖрдд┬ардХреА┬ардереАред
ECONOMY & BUSINESS
BPCL рдФрд░ GAIL рдиреЗ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдкрд╣рд▓реЗ PDH рд╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкреНрд░реЛрдкреЗрди рдХреА рдЖрдкреВрд░реНрддрд┐ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 63,000 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ рд╕рдордЭреМрддреЗ рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП
рднрд╛рд░рдд рдкреЗрдЯреНрд░реЛрд▓рд┐рдпрдо рдХреЙрд░реНрдкреЛрд░реЗрд╢рди рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (BPCL)┬ардФрд░ рднрд╛рд░рдд рдХреА рдЕрдЧреНрд░рдгреА рдкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ рдЧреИрд╕ рдХрдВрдкрдиреА┬аGAIL (рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардиреЗ┬ардорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░┬ардХреЗ рдЙрд╕рд░ рдореЗрдВ GAIL рдХреЗ рдкреНрд░реЛрдкреЗрди рдбреАрд╣рд╛рдЗрдбреНрд░реЛрдЬрдиреЗрд╢рди рдФрд░ рдкреЙрд▓реАрдкреНрд░реЛрдкрд╛рдЗрд▓реАрди┬а(PDH-PP)┬ард╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдкрд░рд┐рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкреНрд░реЛрдкреЗрди рдХреА рдЖрдкреВрд░реНрддрд┐ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 63,000 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ┬а15 рд╕рд╛рд▓ рдХреЗ рд╕рдордЭреМрддреЗ┬ардкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП рд╣реИрдВред
- GAIL рдХрд╛ рдЖрдЧрд╛рдореА рдЙрд╕рд░ рд╕реНрдерд┐рдд PDH-PP рд╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдкрд╣рд▓реЗ PDH рд╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдХрд╛ рдкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐рддреНрд╡┬ардХрд░рддрд╛ рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдХреЗ 2025 рдореЗрдВ рдкрд░рд┐рдЪрд╛рд▓рди рд╢реБрд░реВ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рд╕рдВрднрд╛рд╡рдирд╛ рд╣реИред
рдиреЛрдЯ:
- BPCL рдФрд░ GAIL (рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рджреЛрдиреЛрдВ рдкреЗрдЯреНрд░реЛрд▓рд┐рдпрдо рдФрд░ рдкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ рдЧреИрд╕ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп (MoP&NG) рдХреЗ рддрд╣рдд рдорд╣рд╛рд░рддреНрди рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреЗ рдЙрдкрдХреНрд░рдо (PSU) рд╣реИрдВред
- GAIL (рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреЛ рдкрд╣рд▓реЗ┬ардЧреИрд╕ рдЕрдереЙрд░рд┐рдЯреА рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардХреЗ рдирд╛рдо рд╕реЗ рдЬрд╛рдирд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдореБрдЦ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░рдХрд░реНрддрд╛рдУрдВ:
BPCL рдХреЗ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (ED) (LPG) DV рдордорджрд╛рдкреБрд░ рдФрд░ GAIL рдХреЗ ED рдорд╛рд░реНрдХреЗрдЯрд┐рдВрдЧ рд░рд┐рдЯреЗрд▓ рдХрдорд▓реЗрд╢ рд╢рд░реНрдорд╛ рдиреЗ BPCL рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (рд╡рд┐рдкрдгрди) рд╕реБрдЦрдорд▓ рдЬреИрди рдФрд░ GAIL рдХреЗ рдирд┐рджреЗрд╢рдХ(рд╡рд┐рдкрдгрди) рд╕рдВрдЬрдп рдХреБрдорд╛рд░ рдХреА рдЙрдкрд╕реНрдерд┐рддрд┐ рдореЗрдВ рд╕рдордЭреМрддреЗ рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдПред
BPCL рдФрд░ GAIL рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛рдПрдВ:
i.рд╕рдордЭреМрддреЗ рдХреЗ рддрд╣рдд, BPCL GAIL рдХреЛ рдЙрд░рдг (рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░) рдореЗрдВ рдЕрдкрдиреА рддрд░рд▓реАрдХреГрдд рдкреЗрдЯреНрд░реЛрд▓рд┐рдпрдо рдЧреИрд╕ (LPG) рдЖрдпрд╛рдд рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛ рд╕реЗ 600 рдХрд┐рд▓реЛрдЯрди рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрд╖ (KTPA) рдкреНрд░реЛрдкреЗрди, рдПрдХ рдорд╣рддреНрд╡рдкреВрд░реНрдг рдкреЗрдЯреНрд░реЛрдХреЗрдорд┐рдХрд▓ рдлреАрдбрд╕реНрдЯреЙрдХ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
ii.GAIL рдХреЗ рдЙрд╕рд░ рд╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ 500 KTPA рд╣реЛрдиреЗ рдХреА рдЙрдореНрдореАрдж рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ рдкреНрд░реЛрдкрд▓реАрди рдЙрддреНрдкрд╛рджрди рд╕рдорд╛рди рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХреЗ рдкреЙрд▓реАрдкреНрд░реЛрдкрд╛рдЗрд▓реАрди (PP) рд╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдореЗрдВ рдореВрд▓ рд░реВрдк рд╕реЗ рдПрдХреАрдХреГрдд рд╣реИред
iii.рдЙрд░рдг рдореЗрдВ BPCL рдХреА LPG рд╕реБрд╡рд┐рдзрд╛ 1 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрд╖ (MTPA) LPG рдЖрдпрд╛рдд рдХреЛ рд╕рдВрднрд╛рд▓рдиреЗ рдореЗрдВ рд╕рдХреНрд╖рдо рд╣реИ рдФрд░ рдкреНрд░реЛрдкреЗрди рдФрд░ рдмреНрдпреВрдЯреЗрди рдЖрдпрд╛рдд рдХреЗ 3┬а MMTPA┬а рдХреЛ рд╕рдорд╛рдпреЛрдЬрд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░ рдХрд░ рд░рд╣реА рд╣реИред
┬ардиреЛрдЯ:
- рдкреЙрд▓реАрдкреНрд░реЛрдкрд╛рдЗрд▓реАрди рдХреА рдорд╛рдВрдЧ 2025 рддрдХ 6.3 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди рддрдХ рдкрд╣реБрдВрдЪрдиреЗ рдХрд╛ рдЕрдиреБрдорд╛рди рд╣реИ, рдЬреЛ 2020 рдореЗрдВ 4.9 рдорд┐рд▓рд┐рдпрди рдЯрди рдереАред
- рдЗрд╕рд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ 2023 рдореЗрдВ, GAIL рдиреЗ рджрд┐рд╡рд╛рд▓рд┐рдпрд╛рдкрди рдХрд╛рд░реНрдпрд╡рд╛рд╣реА рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдирд┐рдЬреА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреА рдПрдХ рд░рд╛рд╕рд╛рдпрдирд┐рдХ рдХрдВрдкрдиреА JBF рдкреЗрдЯреНрд░реЛрдХреЗрдорд┐рдХрд▓реНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХрд╛ рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рдХрд┐рдпрд╛, рдЗрд╕реЗ GAIL рдореИрдВрдЧрд▓реЛрд░ рдкреЗрдЯреНрд░реЛрдХреЗрдорд┐рдХрд▓реНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рд░реАрдмреНрд░рд╛рдВрдб рдХрд┐рдпрд╛ред
рднрд╛рд░рдд рдкреЗрдЯреНрд░реЛрд▓рд┐рдпрдо рдХреЙрд░реНрдкреЛрд░реЗрд╢рди рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (BPCL) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
┬ардЕрдзреНрдпрдХреНрд╖┬а рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (CMD) тАУ┬а G рдХреГрд╖реНрдгрдХреБрдорд╛рд░
┬ардореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдореБрдВрдмрдИ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
┬ард╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬атАУ 3 рдирд╡рдВрдмрд░, 1952
GAIL (рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛) рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ & рдкреНрд░рдмрдВрдз рдирд┐рджреЗрд╢рдХ (CMD ) – рд╕рдВрджреАрдк рдХреБрдорд╛рд░ рдЧреБрдкреНрддрд╛
┬ардореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп тАУ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА
┬ард╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд –1984
AWARDS & RECOGNITIONS
рдмрд╕реНрддрд░ рдХреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛ рджреАрдирд╛рдирд╛рде рд░рд╛рдЬрдкреВрдд рдХреЛ рд░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпрд░ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ 2023 рдорд┐рд▓рд╛
рдЫрддреНрддреАрд╕рдЧрдврд╝ рдХреЗ рдмрд╕реНрддрд░ рдХреЗ рдЬрдЧрджрд▓рдкреБрд░ рдХреЗ рд╕реЙрдлреНрдЯрд╡реЗрдпрд░ рдЗрдВрдЬреАрдирд┐рдпрд░ рд╕реЗ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛ рдмрдиреЗ рджреАрдирд╛рдирд╛рде рд░рд╛рдЬрдкреВрдд (33) рдиреЗ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдореЗрдВ рдЙрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬ард░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпрд░ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ 2023┬ардХрд╛ рджреВрд╕рд░рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг рдЬреАрддрд╛ рд╣реИред рдпрд╣ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░┬ардирдВрдж рдХрд┐рд╢реЛрд░ (NK) рд╕рд┐рдВрд╣┬арджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ рдЬреЛ рдкрдВрджреНрд░рд╣рд╡реЗрдВ рд╡рд┐рддреНрдд рдЖрдпреЛрдЧ рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рд╣реИрдВред
- рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рдЗрдВрдЯрд░рдиреЗрд╢рдирд▓ рд╕реЗрдВрдЯрд░ (IIC) рдореЗрдВ рдЖрдпреЛрдЬрд┐рдд рд╕рдорд╛рд░реЛрд╣ рдореЗрдВ рдХреА рдЧрдИ рдереАред
рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рдпрд╣ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ 2022 рдореЗрдВ рдирдпреНрдпрд░ рдлрд╛рдЙрдВрдбреЗрд╢рди рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдкреВрд░реНрд╡ рдиреМрдХрд░рд╢рд╛рд╣┬ардбреЙ рд░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпрд░ IAS┬ардХреА рд╕реНрдореГрддрд┐ рдореЗрдВ рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
ii.рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ 10 рд▓рд╛рдЦ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ рдирдХрдж рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдПрдХ рдкреНрд░рд╢рд╕реНрддрд┐ рдкрддреНрд░ рдФрд░ рдПрдХ рдЯреНрд░реЙрдлреА рднреА рджреЗрддрд╛ рд╣реИред
iii.рдпрд╣ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдХреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рдХрд┐рд╕реА рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐ (40 рд╡рд░реНрд╖ рд╕реЗ рдХрдо рдЖрдпреБ рдХреЗ) рдХреЗ рдЙрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ рдпреЛрдЧрджрд╛рди рдХреЛ рдкрд╣рдЪрд╛рдирдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкреНрд░рддрд┐рд╡рд░реНрд╖ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
iv.рд╕реЗрддреНрд░рд┐рдЪреЗрдо рд╕рдВрдЧрддрдо┬ардХреЛ 2022 рдореЗрдВ рд░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпрд░ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рдХрд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг рдорд┐рд▓рд╛ред
- рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдкреВрд░реНрд╡реА рдирд╛рдЧрд╛рд▓реИрдВрдб рдореЗрдВ 1,200 рд╕реАрдорд╛рдВрдд рдХрд┐рд╕рд╛рдиреЛрдВ рдХреЛ рдЖрдп рддреАрди рдЧреБрдирд╛ рдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рдорджрдж рдХреАред
рджреАрдирд╛рдирд╛рде рд░рд╛рдЬрдкреВрдд рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рджреАрдирд╛рдирд╛рде рд░рд╛рдЬрдкреВрдд рдиреЗ рдмрд╕реНрддрд░, рдЫрддреНрддреАрд╕рдЧрдврд╝ рдореЗрдВ 6,000 рд╕реЗ рдЕрдзрд┐рдХ рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдЙрддреНрдерд╛рди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрд╛рдо рдХрд┐рдпрд╛, рдПрдХ рдРрд╕рд╛ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдЬреЛ рдирдХреНрд╕рд▓реА рдЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпреЛрдВ рд╕рд╣рд┐рдд рдЕрдкрдиреА рдЪреБрдиреМрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЬрд╛рдирд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред
ii.рдЙрд╕ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдХреЗ рд▓рд┐рдП, рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ 2018 рдореЗрдВ┬арднреБрдордЧрд╛рдбреА рдорд╣рд┐рд▓рд╛ рдХреГрд╖рдХ рдирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛ рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб┬ардХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреАред
- рдпрд╣ рдирдХреНрд╕рд▓ рдкреНрд░рднрд╛рд╡рд┐рдд рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд рдПрдХ рдХрд┐рд╕рд╛рди рдЙрддреНрдкрд╛рджрдХ рд╕рдВрдЧрдарди (FPO) рд╣реИред
рд░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпреНрдпрд░ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рдЙрдирдХрд╛ рдЬрдиреНрдо 1944 рдореЗрдВ рд╣реБрдЖ рдерд╛ рдФрд░ рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2021 рдореЗрдВ рдЙрдирдХрд╛ рдирд┐рдзрди рд╣реЛ рдЧрдпрд╛ред
ii.рд╡рд╣ 1969 рдмреИрдЪ рдХреА рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдирд┐рдХ рд╕реЗрд╡рд╛ (IAS)┬ардЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА рд╣реИрдВ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рдкрд╛рдВрдЪ рд╕рд╛рд▓ рддрдХ рдЙрддреНрддрд░ рдкреНрд░рджреЗрд╢ (UP) рдХреИрдбрд░ рдореЗрдВ рд╕реЗрд╡рд╛ рдХреАред
iii.рд╡рд╣ рдПрдХ рдкреНрд░рд╕рд┐рджреНрдз рдЕрд░реНрдерд╢рд╛рд╕реНрддреНрд░реА рд╣реИрдВ рдФрд░ рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ 2004 рдореЗрдВ рддрддреНрдХрд╛рд▓реАрди рдпреЛрдЬрдирд╛ рдЖрдпреЛрдЧ рдореЗрдВ рдПрдХ рдкреНрд░рдореБрдЦ рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд┐рдпрд╛ред
- рд╡рд╣ 1987 рд╕реЗ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдЖрдпреЛрдЧ рд╕реЗ рдЬреБрдбрд╝реА рд╣реБрдИ рд╣реИрдВред
iv.рд╡рд╣ рдорд╣рд╛рддреНрдорд╛ рдЧрд╛рдВрдзреА рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд░реЛрдЬрдЧрд╛рд░ рдЧрд╛рд░рдВрдЯреА рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо (MGNREGA) рд╕рд╣рд┐рдд рдХрдИ рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд░реЛрдЬрдЧрд╛рд░ рд╕реГрдЬрди рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо рд╕реЗ рдЬреБрдбрд╝реА рдереАрдВред
UNEP рдЪреИрдВрдкрд┐рдпрдВрд╕ рдСрдл рдж рдЕрд░реНрде 2023: рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдкреНрд░рджреВрд╖рдг рдХреЛ рдЦрддреНрдо рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рдХрд╛ рд╕рдореНрдорд╛рди
рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо (UNEP) рдиреЗ рдЕрдкрдиреЗ┬а2023 рдЪреИрдВрдкрд┐рдпрдВрд╕ рдСрдл рдж рдЕрд░реНрде┬ардХреА рдШреЛрд╖рдгрд╛ рдХреА рд╣реИ, рдЬреЛ рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ (UN) рдХрд╛ рд╕рд░реНрд╡реЛрдЪреНрдЪ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг рд╕рдореНрдорд╛рди рд╣реИ, рдЬреЛ рдЙрди рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐рдпреЛрдВ, рд╕рдореВрд╣реЛрдВ рдФрд░ рд╕рдВрдЧрдардиреЛрдВ рдХреЛ рдорд╛рдиреНрдпрддрд╛ рджреЗрддрд╛ рд╣реИ рдЬрд┐рдирдХреЗ рдХрд╛рд░реНрдпреЛрдВ рдХрд╛ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг рдкрд░ рдкрд░рд┐рд╡рд░реНрддрдирдХрд╛рд░реА рдкреНрд░рднрд╛рд╡ рдкрдбрд╝рддрд╛ рд╣реИред
- 2023 рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рд╡рд┐рдЬреЗрддрд╛:┬ардЬреЛрд╕реЗрдлрд┐рдирд╛ рдмреЗрд▓рдореЛрдВрдЯреЗ, рдХреНрд╡реЗрдЬрд╝реЛрди рд╕рд┐рдЯреА (рдлрд┐рд▓реАрдкреАрдВрд╕) рдХреЗ рдореЗрдпрд░; рдПрд▓реЗрди рдореИрдХрдЖрд░реНрдерд░ рдлрд╛рдЙрдВрдбреЗрд╢рди (рдпреВрдирд╛рдЗрдЯреЗрдб рдХрд┐рдВрдЧрдбрдо); рдмреНрд▓реВ рд╕рд░реНрдХрд▓ (рдЪреАрди); рдЬреЛрд╕ рдореИрдиреБрдЕрд▓ рдореЛрд▓рд░ (рдЪрд┐рд▓реА); рдФрд░ рд╡реИрдЬреНрдЮрд╛рдирд┐рдХ рдФрд░ рдФрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХ рдЕрдиреБрд╕рдВрдзрд╛рди рдкрд░рд┐рд╖рдж (CSIR) (рджрдХреНрд╖рд┐рдг рдЕрдлреНрд░реАрдХрд╛)ред
- 2023 рдХреЗ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░ рд╡рд┐рдЬреЗрддрд╛ рдкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдкреНрд░рджреВрд╖рдг рдХреЛ рдЦрддреНрдо рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рдФрд░ рдиреАрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рд▓рд╛рдЧреВ рдХрд░ рд░рд╣реЗ рд╣реИрдВред
рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдкрд░реНрдпрд╛рд╡рд░рдг рдХрд╛рд░реНрдпрдХреНрд░рдо (UNEP) рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд░реА рдирд┐рджреЗрд╢рдХ – рдЗрдВрдЧрд░ рдПрдВрдбрд░рд╕рди (рд╕рдВрдпреБрдХреНрдд рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдХреЗ рдЕрд╡рд░ рдорд╣рд╛рд╕рдЪрд┐рд╡)
рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп┬атАУ рдиреИрд░реЛрдмреА, рдХреЗрдиреНрдпрд╛
рд╕реНрдерд╛рдкрд┐рдд┬а– 1972
>> Read Full News
APPOINTMENTS & RESIGNATIONS
рдиреНрдпрд╛рдпрдореВрд░реНрддрд┐ рд░рд╛рдЬреЗрдВрджреНрд░ рдореЗрдирди рдХреЛ AFT рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдлрд┐рд░ рд╕реЗ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛
рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдЙрдЪреНрдЪ рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рд▓рдп рдХреЗ рдкреВрд░реНрд╡ рдореБрдЦреНрдп рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рдзреАрд╢ (CJ) рд░рд╛рдЬреЗрдВрджреНрд░ рдореЗрдирди┬ардХреЛ┬ардЪрд╛рд░ рд╕рд╛рд▓┬ардХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рд╢рд╕реНрддреНрд░ рдмрд▓ рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рдзрд┐рдХрд░рдг┬а(AFT) рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдлрд┐рд░ рд╕реЗ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
- рд╡рд╣ 6 рдЬреВрди, 2027 рддрдХ рдЯреНрд░рд┐рдмреНрдпреВрдирд▓ рдХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд░реЗрдВрдЧреЗред
- рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ рд╢реБрд░реВ рдореЗрдВ 2019 рдореЗрдВ┬ардиреНрдпрд╛рдпрдореВрд░реНрддрд┐ рд╡реАрд░реЗрдВрджреНрд░ рд╕рд┐рдВрд╣┬ардХреЗ рдмрд╛рдж рдЗрд╕ рдкрдж рдкрд░ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рд░рд╛рдЬреЗрдВрджреНрд░ рдореЗрдирди рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:
i.рд░рд╛рдЬреЗрдВрджреНрд░ рдореЗрдирди рдХреЛ 2002 рдореЗрдВ рдордзреНрдп рдкреНрд░рджреЗрд╢ (MP) HC рдХреЗ рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рдзреАрд╢ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ рдФрд░ 2003 рдореЗрдВ MP HC┬а рдХреЗ рд╕реНрдерд╛рдпреА рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рдзреАрд╢ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкреБрд╖реНрдЯрд┐ рдХреА рдЧрдИ рдереА
ii.рдЙрдиреНрд╣реЗрдВ┬а2017 рдореЗрдВ рдкрдЯрдирд╛ рдЙрдЪреНрдЪ рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рд▓рдп рдХреЗ CJ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкрджреЛрдиреНрдирдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ рдФрд░ 2018 рд╕реЗ 2019 рддрдХ рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдЙрдЪреНрдЪ рдиреНрдпрд╛рдпрд╛рд▓рдп рдХреЗ CJрдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд┐рдпрд╛ рдерд╛ред
iii.рдЙрдиреНрд╣реЛрдВрдиреЗ рднреЛрдкрд╛рд▓ рдЧреИрд╕ рдкреАрдбрд╝рд┐рдд рдореБрдЖрд╡рдЬрд╛ рдЖрдпреЛрдЧ (2010 рд╕реЗ 2015) рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХрд▓реНрдпрд╛рдг рдЖрдпреБрдХреНрдд рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рднреА рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
ACQUISITIONS & MERGERS
рдЬреБрд░рд┐рдЪ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ 4,051 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдореЗрдВ рдХреЛрдЯрдХ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдореЗрдВ 51 %┬а рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рдЦрд░реАрджреЗрдЧреА
рдХреЛрдЯрдХ рдорд╣рд┐рдВрджреНрд░рд╛ рдмреИрдВрдХ┬ардФрд░┬ардХреЛрдЯрдХ рдорд╣рд┐рдВрджреНрд░рд╛ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА┬ардиреЗ рдЬреБрд░рд┐рдЪ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдХреЗ рд╕рд╛рде рдирд┐рд╢реНрдЪрд┐рдд рд╕рдордЭреМрддреЗ рдХрд┐рдП рд╣реИрдВ, рдЬрд┐рд╕рд╕реЗ рдЬреБрд░рд┐рдЪ рдХреЛрдЯрдХ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдореЗрдВ┬а51%┬ард╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд▓рдЧрднрдЧ 4,051 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ┬ардХрд╛ рдирд┐рд╡реЗрд╢ рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
- рдХреЛрдЯрдХ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХреА рд╡реИрд▓реНрдпреВ рдкреЛрд╕реНрдЯ рдордиреА рд╡реИрд▓реНрдпреВрдПрд╢рди рдкрд░ рдХрд░реАрдм┬а8000 рдХрд░реЛрдбрд╝┬ард░реБрдкрдпреЗ рд╣реИред
- рдпрд╣ рд╕реМрджрд╛┬а30 рдЬреВрди, 2024┬арддрдХ рдкреВрд░рд╛ рд╣реЛрдиреЗ рдХреА рдЙрдореНрдореАрдж рд╣реИред
- рдпрд╣ рдХрд┐рд╕реА рднрд╛рд░рддреАрдп рдЧреИрд░-рдЬреАрд╡рди рдмреАрдорд╛ рдХрдВрдкрдиреА рдореЗрдВ рд╡реИрд╢реНрд╡рд┐рдХ рд░рдгрдиреАрддрд┐рдХ рдмреАрдорд╛рдХрд░реНрддрд╛ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛┬ард╕рдмрд╕реЗ рдмрдбрд╝рд╛ рдирд┐рд╡реЗрд╢┬ард╣реИред
рдореБрдЦреНрдп рдмрд┐рдВрджреБ:
i.рдореЙрд░реНрдЧрди рд╕реНрдЯреЗрдирд▓реА┬ардЗрд╕ рд░рдгрдиреАрддрд┐рдХ рдЧрдардмрдВрдзрди рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХреЛрдЯрдХ рдФрд░ рдХреЛрдЯрдХ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдХрдВрдкрдиреА рдХреЗ┬ард╡рд┐рддреНрддреАрдп рд╕рд▓рд╛рд╣рдХрд╛рд░┬ардХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдХрд╛рд░реНрдп рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
ii.рдирд┐рд╡реЗрд╢ рддрд╛рдЬрд╛ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреВрдВрдЬреА рдФрд░ рд╢реЗрдпрд░ рдЦрд░реАрдж рдХреЗ рд╕рдВрдпреЛрдЬрди рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
iii.рдЬреБрд░рд┐рдЪ рдЕрдкрдиреЗ рдкреНрд░рд╛рд░рдВрднрд┐рдХ рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рд╕реЗ рддреАрди рд╕рд╛рд▓ рдХреА рдЕрд╡рдзрд┐ рдХреЗ рднреАрддрд░ 19% рдпрд╛рдиреА 70% рдХреА рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рд╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рд╣рд╛рд╕рд┐рд▓ рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
- рдЙрд╕ рд╕рдордп рддрдХ, рдХреЛрдЯрдХ рдорд╣рд┐рдВрджреНрд░рд╛ рдмреИрдВрдХ рдЕрдкрдиреА рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдмреАрдорд╛ рд╢рд╛рдЦрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рдирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг рдмрдирд╛рдП рд░рдЦреЗрдЧрд╛ред
iv.рдпрд╣ рдзреНрдпрд╛рди рджрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдирд╛ рдЪрд╛рд╣рд┐рдП рдХрд┐ рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рднрд╛рд░рддреАрдп рд░рд┐рдЬрд░реНрд╡ рдмреИрдВрдХ (RBI), рднрд╛рд░рддреАрдп рдмреАрдорд╛ рдирд┐рдпрд╛рдордХ рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд╛рд╕ рдкреНрд░рд╛рдзрд┐рдХрд░рдг (IRDAI), рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░рддрд┐рд╕реНрдкрд░реНрдзрд╛ рдЖрдпреЛрдЧ (CCI) рд╕реЗ рдирд┐рдпрд╛рдордХ рдЕрдиреБрдореЛрджрди рдХреЗ рдЕрдзреАрди рд╣реИред
SCIENCE & TECHNOLOGY
рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдиреЗ рдкреНрд░рдЪрдВрдб рд╕реЗ рд░реЙрдХреЗрдЯ рдФрд░ рдмреБрд░реНрдЬ рдЧрди рдХрд╛ рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг рдХрд┐рдпрд╛
рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдиреЗ рджрд┐рди рдФрд░ рд░рд╛рдд рджреЛрдиреЛрдВ рд╕реНрдерд┐рддрд┐рдпреЛрдВ рдореЗрдВ рдЕрдкрдиреЗ рд▓рд╛рдЗрдЯ рдХреЙрдореНрдмреИрдЯ рд╣реЗрд▓реАрдХреЙрдкреНрдЯрд░ (LCH) рдкреНрд░рдЪрдВрдб рд╕реЗ 70 mm рд░реЙрдХреЗрдЯ рдФрд░ 20 mm рдмреБрд░реНрдЬ рдЧрди┬ардХрд╛ рдЙрджреНрдШрд╛рдЯрди рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг рдХрд┐рдпрд╛ред
- рдЗрд╕реЗ рдЕрд░реБрдгрд╛рдЪрд▓ рдкреНрд░рджреЗрд╢ рдХреЗ рд▓рд┐рдХрд╛рдмрд▓реА рдореЗрдВ рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рд╕реНрдЯреЗрд╢рди рд╕реЗ рдкреНрд░рдердо LCH рд╕реНрдХреНрд╡рд╛рдбреНрд░рди рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛ред
рдкреНрд░рдЪрдВрдб рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:┬а
i.рдкреНрд░рдЪрдВрдб рднрд╛рд░рдд рдХрд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА рдмрд╣реБрдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдпреАрдп рд╢реНрд░реЗрдгреА рдХрд╛ рд▓рдбрд╝рд╛рдХреВ рд╣реЗрд▓реАрдХреЙрдкреНрдЯрд░ рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕реЗ рд╣рд┐рдВрджреБрд╕реНрддрд╛рди рдПрдпрд░реЛрдиреЙрдЯрд┐рдХреНрд╕ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб (HAL) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред рдЗрд╕реЗ 2017 рдореЗрдВ рдкрд░рд┐рдЪрд╛рд▓рди рдордВрдЬреВрд░реА рдорд┐рд▓реАред
- рд╕реЗрдирд╛ рдиреЗ рдЕрдХреНрдЯреВрдмрд░ 2022 рдореЗрдВ рдЕрдкрдирд╛ рдкрд╣рд▓рд╛ LCH рдкреНрд░рдЪрдВрдб рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рдХрд┐рдпрд╛ред
ii.рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛рдПрдВ: 5.8 рдЯрди рдХрд╛ рдЬреБрдбрд╝рд╡рд╛рдВ рдЗрдВрдЬрди рд╡рд╛рд▓рд╛ рдкреНрд░рдЪрдВрдб рдЕрдзрд┐рдХрддрдо 268 рдХрд┐рд▓реЛрдореАрдЯрд░ рдкреНрд░рддрд┐ рдШрдВрдЯреЗ (kmph) рдХреА рдЧрддрд┐ рд╕реЗ рдЙрдбрд╝ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИ рдФрд░ рдЗрд╕рдХрд╛ рдпреБрджреНрдзрдХ рджрд╛рдпрд░рд╛ 550 km рд╣реИ, рдЬреЛ 6.5 рдХрд┐рд▓реЛрдореАрдЯрд░ (km) рдХреА рд╕реЗрд╡рд╛ рд╕реАрдорд╛ рддрдХ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
- рдЗрд╕рдореЗрдВ рд╢рдХреНрддрд┐ рдЗрдВрдЬрди рд▓рдЧрд╛ рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕реЗ HAL рдФрд░ рдлреНрд░рд╛рдВрд╕ рдХреА рдЗрдВрдЬрди рдирд┐рд░реНрдорд╛рддрд╛ рд╕рдлреНрд░рд╛рди рдиреЗ рдорд┐рд▓рдХрд░ рд╡рд┐рдХрд╕рд┐рдд рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
- рдЗрд╕реЗ рд░реЗрдЧрд┐рд╕реНрддрд╛рди рдФрд░ рдкрд╣рд╛рдбрд╝реА рдХреНрд╖реЗрддреНрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдбрд┐рдЬрд╝рд╛рдЗрди рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
- рдЗрд╕реЗ рд╣реЗрд▓рд┐рдирд╛ рдорд┐рд╕рд╛рдЗрд▓реЛрдВ, рдзреНрд░реБрд╡рд╛рд╕реНрддреНрд░ рдорд┐рд╕рд╛рдЗрд▓ рдХреЗ рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рд╕рдВрд╕реНрдХрд░рдг, рдФрд░ рдПрдХ рд╣реЗрд▓реАрдХреЙрдкреНрдЯрд░-рдкреНрд░рдХреНрд╖реЗрдкрд┐рдд рдПрдВрдЯреА-рдЯреИрдВрдХ рдЧрд╛рдЗрдбреЗрдб рдорд┐рд╕рд╛рдЗрд▓ рдФрд░ рдПрдХ рдирдИ рд╣рд╡рд╛ рд╕реЗ рд╣рд╡рд╛ рдореЗрдВ рдорд╛рд░ рдХрд░рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рдорд┐рд╕рд╛рдЗрд▓ рд╕реЗ рд▓реИрд╕ рдХрд░рдиреЗ рдХреА рддреИрдпрд╛рд░реА рд╣реИред
iii.рдХреНрд╖рдорддрд╛рдПрдВ: рдпрд╣ рд▓рдбрд╝рд╛рдХреВ рдЦреЛрдЬ рдФрд░ рдмрдЪрд╛рд╡ (CSAR), рд╢рддреНрд░реБ рд╡рд╛рдпреБ рд░рдХреНрд╖рд╛ рдХрд╛ рд╡рд┐рдирд╛рд╢ (DEAD), рдзреАрдореА рдЧрддрд┐ рд╕реЗ рдЪрд▓рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╡рд┐рдорд╛рдиреЛрдВ рдХреЗ рдЦрд┐рд▓рд╛рдл рдСрдкрд░реЗрд╢рди рдФрд░ рджреВрд░ рд╕реЗ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рд┐рдд рд╡рд┐рдорд╛рди (RPA) рдЬреИрд╕реА рдЧрддрд┐рд╡рд┐рдзрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ рдЕрдВрдЬрд╛рдо рджреЗ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
- рдпрд╣ рдЙрдЪреНрдЪ рдКрдВрдЪрд╛рдИ рд╡рд╛рд▓реЗ рдмрдВрдХрд░-рднрдВрдЧ рдЕрднрд┐рдпрд╛рди, рдЬрдВрдЧрд▓ рдФрд░ рд╢рд╣рд░реА рд╡рд╛рддрд╛рд╡рд░рдг рдореЗрдВ рдЙрдЧреНрд░рд╡рд╛рдж рд╡рд┐рд░реЛрдзреА рдЕрднрд┐рдпрд╛рди рднреА рдЪрд▓рд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИ рдФрд░ рдЬрдореАрдиреА рдмрд▓реЛрдВ рдХреЛ рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред
рдиреЛрдЯ:┬а
рдирд╡рдВрдмрд░ 2023 рдореЗрдВ, рд░рдХреНрд╖рд╛ рдЕрдзрд┐рдЧреНрд░рд╣рдг рдкрд░рд┐рд╖рдж (DAC) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ 156 рд╕реНрд╡рджреЗрд╢реА LCH, рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 90 рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рд╡рд╛рдпреБ рд╕реЗрдирд╛ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 66 рдХреЗ рд▓рд┐рдП 45,000 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХрд╛ рдЕрдиреБрдмрдВрдз рджреЗрдиреЗ рдХреА рдЙрдореНрдореАрдж рд╣реИред
рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░реА:┬а
рд╕реЗрдирд╛ рд╡рд┐рдорд╛рдирди рдХреЛрд░ (AAC)┬арднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдХреА рд╡рд┐рдорд╛рдирди рд╢рд╛рдЦрд╛ рдиреЗ 1 рдирд╡рдВрдмрд░ 2023 рдХреЛ рдЕрдкрдирд╛ 38рд╡рд╛рдВ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рджрд┐рд╡рд╕┬ардордирд╛рдпрд╛ред
рд░реЗрд▓рдЯреЗрд▓ рдиреЗ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕рд┐рдЧреНрдирд▓рд┐рдВрдЧ & рдЯреЗрд▓реА рдХрдореНрдпреБрдирд┐рдХреЗрд╢рдВрд╕ рдкрд░ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП CoE рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреА
рд░реЗрд▓ рдордВрддреНрд░рд╛рд▓рдп рдХреЗ рддрд╣рдд рдПрдХ рдорд┐рдиреАрд░рддреНрди (рд╢реНрд░реЗрдгреА- I) рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рд╕рд╛рд░реНрд╡рдЬрдирд┐рдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдЙрджреНрдпрдо (CPSE), рд░реЗрд▓рдЯреЗрд▓ рдХреЙрд░реНрдкреЛрд░реЗрд╢рди рдСрдл рдЗрдВрдбрд┐рдпрд╛ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рдиреЗ рдирдИ рджрд┐рд▓реНрд▓реА, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдореЗрдВ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕рд┐рдЧреНрдирд▓рд┐рдВрдЧ рдФрд░ рджреВрд░рд╕рдВрдЪрд╛рд░ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓рд┐рдпреЛрдВ рдореЗрдВ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЙрддреНрдХреГрд╖реНрдЯрддрд╛ рдХреЗрдВрджреНрд░ (CoE)┬ардХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреА рд╣реИред
- CoE рдХрд╛ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕рд┐рдЧреНрдирд▓рд┐рдВрдЧ рдФрд░ рджреВрд░рд╕рдВрдЪрд╛рд░ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдХреЗ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рд╕рдХреНрд╖рдо рдФрд░ рдХреБрд╢рд▓ рдЬрдирд╢рдХреНрддрд┐ рдХреА рдЙрдкрд▓рдмреНрдзрддрд╛ рд╕реБрдирд┐рд╢реНрдЪрд┐рдд рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред
CoE рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ:┬а
i.CoE рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░реМрджреНрдпреЛрдЧрд┐рдХреА рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ (IIT) рдФрд░ рднрд╛рд░рддреАрдп рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдиреЛрдВ (IIM) рдХреЗ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рд╕реЗ рдкреНрд░рдорд╛рдгрди рдФрд░ рдбрд┐рдкреНрд▓реЛрдорд╛ рдкрд╛рдареНрдпрдХреНрд░рдореЛрдВ рдХреА рдПрдХ рд╢реНрд░реГрдВрдЦрд▓рд╛ рдХреА рдкреЗрд╢рдХрд╢ рдХрд░реЗрдЧрд╛ред
ii.рд░реЗрд▓ рдПрдбреБрдЯреЗрдХ рдкреНрд░рд╛рдЗрд╡реЗрдЯ рд▓рд┐рдорд┐рдЯреЗрдб рд╡реНрдпрд╛рдкрдХ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕реАрдУрдИ рдХрд╛ рд╕рдВрд╕рд╛рдзрди рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░ рд╣реИред
- рдпрд╣ рдЕрдЦрд┐рд▓ рднрд╛рд░рддреАрдп рддрдХрдиреАрдХреА рд╢рд┐рдХреНрд╖рд╛ рдкрд░рд┐рд╖рдж (AICTE) рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдЕрдиреБрдореЛрджрд┐рдд рдЗрдХрд╛рдИ рд╣реИред
iii.CoE рд░реЗрд▓рд╡реЗ рдЙрджреНрдпреЛрдЧ рдореЗрдВ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдФрд░ рдирд╡рд╛рдЪрд╛рд░ рдХреЛ рдЖрдЧреЗ рдмрдврд╝рд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░реЗрд▓рдЯреЗрд▓ рдХреА рдкреНрд░рддрд┐рдмрджреНрдзрддрд╛ рдХреА рдкреБрд╖реНрдЯрд┐ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред
STATE NEWS
рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб рдордВрддреНрд░рд┐рдордВрдбрд▓ рдиреЗ ‘рдЕрдмреБрдЖ рдЖрд╡рд╛рд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛‘ рд╣рд╛рдЙрд╕рд┐рдВрдЧ рд╕реНрдХреАрдо рдХреЛ рдордВрдЬреВрд░реА рджреА
рдореБрдЦреНрдпрдордВрддреНрд░реА (CM) рд╣реЗрдордВрдд рд╕реЛрд░реЗрди рдХреЗ рдиреЗрддреГрддреНрд╡ рдореЗрдВ рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб рдордВрддреНрд░рд┐рдордВрдбрд▓ рдиреЗ 16,320 рдХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ рдХреБрд▓ рдмрдЬрдЯ рдкрд░ 3 рдЪрд░рдгреЛрдВ рдореЗрдВ рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб рдореЗрдВ рдмреЗрдШрд░реЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП 8 рд▓рд╛рдЦ рдкрдХреНрдХреЗ рдШрд░ рдмрдирд╛рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЧрд░реАрдмреЛрдВ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд░рд╛рдЬреНрдп рд╕рдорд░реНрдерд┐рдд рд╣рд╛рдЙрд╕рд┐рдВрдЧ рд╕реНрдХреАрдо ‘рдЕрдмреБрдЖ рдЖрд╡рд╛рд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛‘ (AAY)┬ардХреЛ рдордВрдЬреВрд░реА рджреАред
рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп:┬а
рдЕрдЧрд▓реЗ рджреЛ рд╕рд╛рд▓ рдХреА рд╕рдордпрд╕реАрдорд╛ рдХреЗ рднреАрддрд░ рд╡рдВрдЪрд┐рдд рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐рдпреЛрдВ рдХреЛ 31 рд╡рд░реНрдЧ рдореАрдЯрд░ рдХреЗ рдХреБрд▓ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░рдлрд▓ рдХреЗ рд╕рд╛рде рддреАрди рдХрдорд░реЗ рдФрд░ 1 рд░рд╕реЛрдИ рдШрд░ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдирд╛ред
рдЪрд░рдг:
- рдкрд╣рд▓реЗ рдЪрд░рдг (FY 2023-24) рдореЗрдВ 2 рд▓рд╛рдЦ рдШрд░ рдмрдирд╛рдП рдЬрд╛рдПрдВрдЧреЗ;
- рджреВрд╕рд░реЗ рдЪрд░рдг (FY 2024-25) рдореЗрдВ 3.5 рд▓рд╛рдЦ рдШрд░ рдмрдирд╛рдП рдЬрд╛рдПрдВрдЧреЗ; рдФрд░
- рддреАрд╕рд░реЗ рдЪрд░рдг (FY 2025-26) рдореЗрдВ 2.5 рд▓рд╛рдЦ рдШрд░ рдмрдирд╛рдП рдЬрд╛рдПрдВрдЧреЗред
рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХреА рд╡рд┐рд╢реЗрд╖рддрд╛рдПрдВ рдФрд░ рд▓рд╛рдн:┬а
i.рд╕рд░рдХрд╛рд░ рдиреЗ рдкреНрд░рддрд┐ рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА 2 рд▓рд╛рдЦ рд░реБрдкрдпреЗ рдЖрд╡рдВрдЯрд┐рдд рдХрд┐рдП рд╣реИрдВ, рдЬреЛ 4 рдХрд┐рд╢реНрддреЛрдВ рдореЗрдВ рд╡рд┐рддрд░рд┐рдд рдХрд┐рдП рдЧрдП рд╣реИрдВ, рдЬреЛ рдХрд┐ PMAY-рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рдХреЗ рдкреНрд░рд╛рд╡рдзрд╛рдиреЛрдВ рд╕реЗ рдХрд╛рдлреА рдЕрдзрд┐рдХ рд╣реИред
ii.рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА рдорд╣рд╛рддреНрдорд╛ рдЧрд╛рдВрдзреА рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдЧреНрд░рд╛рдореАрдг рд░реЛрдЬрдЧрд╛рд░ рдЧрд╛рд░рдВрдЯреА рдпреЛрдЬрдирд╛ (MGNREGS) рдореЗрдВ рднреА рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реЛ рд╕рдХрддреЗ рд╣реИрдВ рдФрд░ рдирд┐рд░реНрдорд╛рдг рдХреЗ рд▓рд┐рдП 95 рдЕрдХреБрд╢рд▓ рдорд╛рдирд╡-рджрд┐рд╡рд╕реЛрдВ рдХреА рдордЬрджреВрд░реА рдкреНрд░рд╛рдкреНрдд рдХрд░реЗрдВред
рдиреЛрдЯ: AAY рдХреЗ рддрд╣рдд рдирд┐рд░реНрдорд┐рдд рд╕рднреА рдШрд░реЛрдВ рдХреЛ рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рд░реВрдк рд╕реЗ рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд░реЛрдВ рдХреА рдорд╣рд┐рд▓рд╛рдУрдВ рдХреЗ рдирд╛рдо рдкрд░ рдкрдВрдЬреАрдХреГрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред
рд▓рдХреНрд╖рд┐рдд рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА:┬а
рдпрд╣ рд╡реНрдпрд╛рдкрдХ рдпреЛрдЬрдирд╛ рд╕рдорд╛рдЬ рдХреЗ рд╕рдмрд╕реЗ рд╣рд╛рд╢рд┐рдпреЗ рдкрд░ рд░рд╣рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╡рд░реНрдЧреЛрдВ рдХреЛ рд▓рдХреНрд╖рд┐рдд рдХрд░рддреА рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ рдЖрд╢реНрд░рдп рдХреЗ рдмрд┐рдирд╛ рд╡реНрдпрдХреНрддрд┐, рд╡рд┐рдзрд╡рд╛, рдЕрдирд╛рде рдФрд░ рд╡рд┐рдХрд▓рд╛рдВрдЧ рдЬреИрд╕реЗ рдХрдордЬреЛрд░ рд╕рдореВрд╣, рд╕рд╛рде рд╣реА рдордЬрджреВрд░, рдХрд┐рд╕рд╛рди, рдЖрджрд┐рд╡рд╛рд╕реА, рдкрд┐рдЫрдбрд╝реЗ рд╡рд░реНрдЧ рдФрд░ рджрд▓рд┐рдд рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реИрдВред
рдкрд╛рддреНрд░рддрд╛рдПрдБ:
- рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб рд░рд╛рдЬреНрдп рдХрд╛ рд╕реНрдерд╛рдпреА рдирд┐рд╡рд╛рд╕реАред
- рдХрдЪреНрдЪреЗ рдШрд░реЛрдВ рдореЗрдВ рд░рд╣рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд▓реЛрдЧ;
- рдмреЗрдШрд░ рдпрд╛ рд▓рд╛рд╡рд╛рд░рд┐рд╕;
- рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рд░реВрдк рд╕реЗ рдХрдордЬреЛрд░ рдЬрдирдЬрд╛рддреАрдп рд╕рдореВрд╣реЛрдВ (PVTG) рдХреЗ рд▓реЛрдЧреЛрдВ рдХреЛ рдкреНрд░рд╛рдердорд┐рдХрддрд╛ рджреА рдЬрд╛рдПрдЧреА;
- рдХрд┐рд╕реА рдкреНрд░рд╛рдХреГрддрд┐рдХ рдЖрдкрджрд╛ рд╕реЗ рдкреНрд░рднрд╛рд╡рд┐рдд рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд░;
- рдмрдВрдзреБрдЖ рдордЬрджреВрд░ рдЬрд┐рдиреНрд╣реЗрдВ рдХрд╛рдиреВрдиреА рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рдмрдЪрд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рдерд╛; рдФрд░
- рдРрд╕реЗ рд▓реЛрдЧ рдЬрд┐рдиреНрд╣реЗрдВ рдХрд┐рд╕реА рдЕрдиреНрдп рдЖрд╡рд╛рд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛ рдХрд╛ рд▓рд╛рднрд╛рд░реНрдереА рдирд╣реАрдВ рдмрдирд╛рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ рд╣реИред
*******
List of Less Important News тАУ Click Here
Current Affairs Today (AffairsCloud Today)
| рдХрд░рдВрдЯ рдЕрдлреЗрдпрд░реНрд╕ 4 рдирд╡рдВрдмрд░ 2023 |
|---|
| 10рд╡реАрдВ┬ардПрдбреЗрд▓рдЧрд┐рд╡┬ард╣реБрд░реБрди┬ардЗрдВрдбрд┐рдпрд╛┬ардлрд┐рд▓рд╛рдирдереНрд░реЙрдкреА┬ард▓рд┐рд╕реНрдЯ┬ардЬрд╛рд░реА;┬ард╢рд┐рд╡┬ардирд╛рджрд░┬ардЯреЙрдк┬ардкрд░ |
| рднрд╛рд░рдд┬арднрд░┬ардореЗрдВ┬ардХрдХреНрд╖рд╛рдУрдВ┬ардореЗрдВ┬ардЪреБрдирд╛рд╡реА┬ард╕рд╛рдХреНрд╖рд░рддрд╛┬ард▓рд╛рдиреЗ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬аECI┬ардиреЗ┬аMoE┬ардХреЗ┬ард╕рд╛рде┬аMoU┬ардкрд░┬ард╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░┬ардХрд┐рдП |
| рднрд╛рд░рддреАрдп┬ардиреМрд╕реЗрдирд╛┬ардФрд░┬ард╡рд╛рдпреБрд╕реЗрдирд╛┬ардиреЗ┬ардкреБрд░рд╛рдиреЗ┬ардЗрд▓реНрдпреБрд╢рд┐рди-38┬ардФрд░┬аMiG-21┬ард╡рд┐рдорд╛рдиреЛрдВ┬ардХреЛ┬ард╕реЗрд╡рд╛рдореБрдХреНрдд┬ардХрд░┬арджрд┐рдпрд╛┬ардЧрдпрд╛ |
| рднреВрдЯрд╛рди┬ардЕрдкрдиреА┬ард╕рдВрдкреВрд░реНрдг┬ард╕рдбрд╝рдХ┬ардХреЗ┬ардХреБрддреНрддреЛрдВ┬ардХреА┬ардЖрдмрд╛рджреА┬ардХреЛ┬ардкреВрд░реА┬арддрд░рд╣┬ард╕реЗ┬ард╕реНрдЯрд░рд▓рд╛рдЗрдЬрд╝┬ардХрд░рдиреЗ┬ард╡рд╛рд▓рд╛┬ардкрд╣рд▓рд╛┬арджреЗрд╢┬ардмрди┬ардЧрдпрд╛ |
| ICICI┬ардмреИрдВрдХ┬ардЕрдкрдиреЗ┬ардбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓┬ард░реБрдкрдпрд╛┬ардРрдк┬ардХрд╛┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд░рдХреЗ┬ард╡реНрдпрд╛рдкрд╛рд░реА┬аQR┬ардХреЛрдб┬ардкрд░┬ард▓реЗрдирджреЗрди┬ард╕рдХреНрд╖рдо┬ардХрд░рддрд╛┬ард╣реИ |
| AU┬ард╕реНрдореЙрд▓┬ардлрд╛рдЗрдиреЗрдВрд╕┬ардмреИрдВрдХ┬а&┬ардЗрдХреНрд╕рд┐рдЧреЛ┬ардиреЗ┬ардкреНрд░реАрдорд┐рдпрдо┬ард╕рд╣тАУрдмреНрд░рд╛рдВрдбреЗрдб┬ардЯреНрд░реИрд╡рд▓┬ардХреНрд░реЗрдбрд┐рдЯ┬ардХрд╛рд░реНрдб┬ард▓реЙрдиреНрдЪ┬ардХрд┐рдпрд╛ |
| рд░реВрд╕┬ардиреЗ┬арднрд╛рд░рддреАрдпреЛрдВ┬ардХреЗ┬ард▓рд┐рдП┬ардмреИрдВрдХ┬ардЦрд╛рддреЗ┬ардЦреЛрд▓рдирд╛┬ардФрд░┬ардЙрдкрдпреЛрдЧ┬ардХрд░рдирд╛┬ардЖрд╕рд╛рди┬ардмрдирд╛┬арджрд┐рдпрд╛ |
| BPCL┬ардФрд░┬аGAIL┬ардиреЗ рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдкрд╣рд▓реЗ┬аPDH┬ард╕рдВрдпрдВрддреНрд░ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдкреНрд░реЛрдкреЗрди рдХреА рдЖрдкреВрд░реНрддрд┐ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬а63,000┬ардХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдХреЗ рд╕рдордЭреМрддреЗ рдкрд░ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХрд┐рдП |
| рдмрд╕реНрддрд░ рдХреЗ рд╕рд╛рдорд╛рдЬрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд░реНрддрд╛ рджреАрдирд╛рдирд╛рде рд░рд╛рдЬрдкреВрдд рдХреЛ рд░реЛрд╣рд┐рдгреА рдиреИрдпрд░ рдкреБрд░рд╕реНрдХрд╛рд░┬а2023┬ардорд┐рд▓рд╛ |
| UNEP┬ардЪреИрдВрдкрд┐рдпрдВрд╕ рдСрдл рдж рдЕрд░реНрде┬а2023:┬ардкреНрд▓рд╛рд╕реНрдЯрд┐рдХ рдкреНрд░рджреВрд╖рдг рдХреЛ рдЦрддреНрдо рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рд╕рдорд╛рдзрд╛рди рдХрд╛ рд╕рдореНрдорд╛рди |
| рдиреНрдпрд╛рдпрдореВрд░реНрддрд┐ рд░рд╛рдЬреЗрдВрджреНрд░ рдореЗрдирди рдХреЛ┬аAFT┬ардХреЗ рдЕрдзреНрдпрдХреНрд╖ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдлрд┐рд░ рд╕реЗ рдирд┐рдпреБрдХреНрдд рдХрд┐рдпрд╛ рдЧрдпрд╛ |
| рдЬреБрд░рд┐рдЪ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕┬а4,051┬ардХрд░реЛрдбрд╝ рд░реБрдкрдпреЗ рдореЗрдВ рдХреЛрдЯрдХ рдЬрдирд░рд▓ рдЗрдВрд╢реНрдпреЛрд░реЗрдВрд╕ рдореЗрдВ┬а51 %┬а┬ард╣рд┐рд╕реНрд╕реЗрджрд╛рд░реА рдЦрд░реАрджреЗрдЧреА |
| рднрд╛рд░рддреАрдп рд╕реЗрдирд╛ рдиреЗ рдкреНрд░рдЪрдВрдб рд╕реЗ рд░реЙрдХреЗрдЯ рдФрд░ рдмреБрд░реНрдЬ рдЧрди рдХрд╛ рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг рдХрд┐рдпрд╛ |
| рд░реЗрд▓рдЯреЗрд▓ рдиреЗ рд░реЗрд▓рд╡реЗ рд╕рд┐рдЧреНрдирд▓рд┐рдВрдЧ┬а&┬ардЯреЗрд▓реА рдХрдореНрдпреБрдирд┐рдХреЗрд╢рдВрд╕ рдкрд░ рдкреНрд░рд╢рд┐рдХреНрд╖рдг рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП┬аCoE┬ардХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреА |
| рдЭрд╛рд░рдЦрдВрдб рдордВрддреНрд░рд┐рдордВрдбрд▓ рдиреЗ┬атАШрдЕрдмреБрдЖ рдЖрд╡рд╛рд╕ рдпреЛрдЬрдирд╛тАШ┬ард╣рд╛рдЙрд╕рд┐рдВрдЧ рд╕реНрдХреАрдо рдХреЛ рдордВрдЬреВрд░реА рджреА |




